Nợ công Mỹ vượt 40.000 tỷ USD, Bessent nhắc tới chấn chỉnh tài khóa

Nợ liên bang Mỹ đã vượt mốc 40.000 tỷ USD, kéo thâm hụt ngân sách và áp lực lãi suất dài hạn trở lại thành tâm điểm thị trường. Cộng thêm việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng chương trình mua lại (buyback) trái phiếu kỳ hạn dài, giới quan sát cho rằng bức tranh kinh tế vĩ mô Mỹ - vốn ảnh hưởng tới các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) - đang trở nên phức tạp hơn.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, trong cuộc trao đổi với báo giới bên ngoài Nhà Trắng ngày 20/8 (giờ địa phương), gọi con số nợ quốc gia 40.000 tỷ USD là "con số lớn". Ông nói "chúng ta phải thoát khỏi vấn đề này bằng tăng trưởng", đồng thời cho biết đã được giao nhiệm vụ cùng Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Mỹ (OMB) Russ Vought xem xét việc chấn chỉnh tài khóa. Phát biểu này cho thấy chính quyền đang nghiêng về giải pháp tăng trưởng kinh tế hơn là cắt giảm chi tiêu để xử lý nợ công.

Báo cáo tài khóa hàng ngày của Bộ Tài chính Mỹ tính đến ngày 18 cho thấy tổng nợ công đã lên tới 40.050 tỷ USD. Reuters dẫn số liệu của Bộ Tài chính cho biết thâm hụt ngân sách liên bang tháng 7 đạt 432 tỷ USD, trong khi thâm hụt lũy kế của tài khóa 2026 đã lên tới 1.799 tỷ USD.

Mốc nợ 40.000 tỷ USD không chỉ là một ngưỡng tâm lý mà còn phản ánh áp lực thực sự trong điều hành tài khóa. Khi chính phủ vay nợ nhiều hơn, lượng trái phiếu phát hành và chi phí lãi vay đều tăng theo, còn áp lực cung - cầu ở các kỳ hạn dài có thể phản ánh vào lãi suất thị trường.

Ngay trước khi tranh cãi về nợ công nổ ra, Bộ Tài chính Mỹ đã có động thái với thị trường trái phiếu dài hạn. Ngày 19, cơ quan này thông báo nâng hạn mức mua lại tối đa cho mỗi đợt mua thanh khoản trái phiếu danh nghĩa kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm, từ 2 tỷ USD lên tối thiểu 4 tỷ USD.

Biện pháp mở rộng này áp dụng từ ngày 9/9 đến ngày 4/11. Bộ Tài chính Mỹ cho biết trong thông báo rằng mục đích là hỗ trợ thanh khoản cho các kỳ hạn dài.

Buyback là biện pháp Bộ Tài chính mua lại trái phiếu đã phát hành trên thị trường. Động thái lần này không nhằm giảm thâm hụt hay cắt giảm tổng nợ, mà gần với công cụ củng cố chức năng thị trường ở các kỳ hạn dài vốn có thanh khoản mỏng.

Vấn đề tài khóa cũng gắn liền với lộ trình lãi suất. Ủy ban Tư vấn vay nợ của Bộ Tài chính Mỹ, trong báo cáo ngày 4, đưa ra mức lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm khoảng 4,6% và kỳ hạn 2 năm khoảng 4,2%.

Cũng theo báo cáo này, giới tham gia thị trường bắt đầu đặt cược nhiều hơn vào khả năng tăng lãi suất ít nhất một lần, thay vì kỳ vọng giảm lãi suất. Tuy nhiên, con số xác suất tăng lãi suất tại một cuộc họp cụ thể không xác định được thời điểm chốt số liệu, nên không được dùng làm căn cứ nhận định trong bài.

Đánh giá kinh tế ngày 3 của Bộ Tài chính Mỹ cho biết GDP thực của Mỹ trong quý II tăng trưởng 1,5% theo năm, còn số việc làm ròng tăng thêm 334.000 người. Tăng trưởng chậm lại cùng các yếu tố việc làm, lạm phát và áp lực lãi suất đang cùng lúc trở thành bối cảnh cho tranh luận tài khóa.

Phản ứng thị trường không đồng nhất. AP đưa tin việc Bộ Tài chính mở rộng buyback đã giúp hạ lãi suất dài hạn trong ngắn hạn, nhưng giới phân tích cho rằng biện pháp này không thay đổi được các yếu tố mang tính cấu trúc.

MarketWatch cũng đưa tin lãi suất dài hạn tăng đã chạm vào điểm nhạy cảm của Nhà Trắng, song nhà đầu tư vẫn coi thâm hụt ngân sách và áp lực vay nợ là vấn đề lớn hơn. Quan điểm chung cho rằng hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn và khả năng bền vững tài khóa dài hạn là hai vấn đề khác nhau.

Bloomberg đưa tin ý tưởng giảm thâm hụt của Bộ trưởng Bessent chưa có dấu hiệu rõ ràng sẽ dẫn tới việc Quốc hội cắt giảm chi tiêu ròng. Phát biểu lần này có thể xem là tín hiệu áp lực tài khóa từ chính quyền, nhưng kết quả lập pháp thì chưa có.

Thị trường tiền mã hóa vẫn đang theo dõi bất ổn tài khóa của Mỹ và biến động lãi suất dài hạn có thể ảnh hưởng thế nào tới định giá tài sản rủi ro. TokenPost trước đó cũng từng lưu ý rằng tác động trực tiếp lên các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) vẫn cần được xác nhận thêm.

Lãi suất dài hạn của Mỹ vốn là mốc tham chiếu cho dòng vốn USD toàn cầu, thường ảnh hưởng tới cách thị trường tính tỷ lệ chiết khấu cho cổ phiếu tăng trưởng, cổ phiếu công nghệ và tiền mã hóa. Tuy nhiên, chỉ riêng việc nợ công tăng và buyback mở rộng thì khó có thể khẳng định chắc chắn tác động tới giá Bitcoin(BTC).

Mốc thời gian tiếp theo đã được xác nhận là ngày 9/9, khi Bộ Tài chính Mỹ bắt đầu mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn. Biện pháp này sẽ áp dụng cho các kỳ hạn trái phiếu danh nghĩa 10-30 năm đến ngày 4/11.