Cơ sở phát điện nhỏ tại Anh ngừng hoạt động 4 ngày sau tấn công mạng, nghi vấn liên quan Iran

Một cơ sở phát điện quy mô nhỏ tại Anh đã phải ngừng hoạt động trong 4 ngày sau vụ tấn công mạng xảy ra vào tháng 7. Chính phủ Anh cho biết toàn bộ lưới điện quốc gia không bị ảnh hưởng và không xảy ra sự cố mất điện nào.

Reuters đưa tin chính phủ Anh đã trình bày với ban lãnh đạo cấp cao của các doanh nghiệp năng lượng về các biện pháp bảo vệ tài sản. Michael Shanks (Michael Shanks), Bộ trưởng Năng lượng Anh, viết trên mạng xã hội X rằng “lưới điện rộng lớn hơn không đối mặt với mối đe dọa nào và không ai bị mất điện”. Phát biểu này nhấn mạnh phạm vi ảnh hưởng chỉ giới hạn ở cơ sở bị tấn công, chứ không lan ra toàn hệ thống.

Người phát ngôn Bộ An ninh Năng lượng và Net Zero Anh (DESNZ) giải thích rằng vụ việc lần này nhắm vào một cơ sở phát điện quy mô nhỏ. Chính phủ không công bố vị trí, tên gọi của cơ sở bị ảnh hưởng, cũng như đường xâm nhập được sử dụng.

The Telegraph và Financial Times đưa tin vụ tấn công là do nhóm tin tặc có liên hệ với Iran thực hiện. Tuy nhiên, chính phủ Anh chưa chính thức quy trách nhiệm cho bên nào đứng sau vụ việc.

Trọng tâm của sự việc lần này không nằm ở nguy cơ sụp đổ lưới điện, mà ở lỗ hổng bảo mật của các tài sản năng lượng phân tán. Theo thông tin đã được công bố, đối tượng bị ảnh hưởng là một cơ sở quy mô nhỏ, chứ không phải nhà máy phát điện lớn.

Tài sản phát điện phân tán bao gồm các hệ thống như điện mặt trời, máy phát điện nhỏ, thiết bị lưu trữ điện, trong đó việc sản xuất và điều khiển điện được phân bổ ở nhiều điểm khác nhau. Khi những thiết bị này càng kết nối nhiều với mạng số, bảo mật công nghệ vận hành (OT) càng trở thành yếu tố quản lý cốt lõi đối với hạ tầng điện.

OT là hệ thống công nghệ điều khiển các thiết bị vật lý như cơ sở phát điện, xử lý nước, sản xuất. Nếu công nghệ thông tin (IT) xử lý dữ liệu và các hệ thống nghiệp vụ, thì OT gắn liền trực tiếp với vận hành thiết bị thực tế như van, bơm, tua-bin, bộ điều khiển.

Trung tâm An ninh mạng Quốc gia Anh (NCSC) trong thông báo ngày 2 tháng 3 khuyến nghị các tổ chức tại Anh cần rà soát lại thế trận bảo mật sau xung đột tại Trung Đông. NCSC nhận định mối đe dọa mạng trực tiếp từ Iran chưa thay đổi đáng kể trong ngắn hạn, nhưng mối đe dọa gián tiếp đối với các tổ chức có cơ sở hoặc chuỗi cung ứng tại Trung Đông đã gia tăng.

Tại Mỹ, cảnh báo tương tự nhắm vào hạ tầng trọng yếu cũng xuất hiện trong cùng giai đoạn. Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cho biết kể từ ngày 27 tháng 7, cơ quan này đã nhận được báo cáo sự cố tại lĩnh vực nước sạch và nước thải ở ít nhất 7 bang, trong đó một số trường hợp gây gián đoạn vận hành.

FBI cho biết qua điều tra, kẻ tấn công đã truy cập vào các bộ điều khiển logic khả trình (PLC) bị lộ trên internet và thay đổi địa chỉ IP cùng mật khẩu. PLC là thiết bị tự động điều khiển máy móc tại hiện trường, được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực xử lý nước và phát điện.

Mối liên hệ trực tiếp giữa vụ tấn công cơ sở phát điện tại Anh và các sự cố tại lĩnh vực nước - nước thải ở Mỹ chưa được chứng minh công khai. Tuy nhiên, việc thiết bị OT tại hạ tầng trọng yếu của nhiều quốc gia cùng trở thành mục tiêu tấn công trong cùng thời điểm khiến mức độ cảnh giác của các cơ quan chức năng tăng lên.

Financial Times đưa tin chính phủ Anh, nhân sự việc lần này, đang xem xét sửa đổi luật nhằm tăng cường bảo mật chuỗi cung ứng cho các lĩnh vực trọng yếu như năng lượng, y tế, viễn thông. Bản sửa đổi được cho là có thể bao gồm quyền hạn giới hạn hoặc yêu cầu loại bỏ dần sản phẩm từ các nhà cung cấp có rủi ro cao.

Giới bảo mật đưa ra đánh giá trái chiều về sự việc. Một bên cho rằng dù chỉ một cơ sở nhỏ bị tê liệt, đây vẫn là trường hợp cho thấy hoạt động mạng có yếu tố nhà nước đứng sau đã dẫn đến gián đoạn vận hành thực tế. Bên còn lại cho rằng không nên vội kết luận đây là mối đe dọa với toàn bộ lưới điện Anh chỉ dựa trên những thông tin đã được công bố.

Những gì được xác nhận tính đến thời điểm hiện tại là một cơ sở phát điện nhỏ ngừng hoạt động 4 ngày, chính phủ Anh đã chia sẻ hướng dẫn ứng phó với ngành năng lượng, và khẳng định toàn bộ lưới điện không bị thiệt hại. Chính phủ Anh cho biết đang cùng NCSC tiếp tục đánh giá mối đe dọa và tăng cường bảo vệ cho lĩnh vực năng lượng.