4 tỷ USD mua lại trái phiếu Mỹ, tranh cãi bán khống nổi lên

Bộ Tài chính Mỹ (US Department of the Treasury) mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi lần, vượt ra ngoài mục tiêu ổn định lãi suất dài hạn để trở thành tâm điểm tranh cãi về việc kiềm chế các bên bán khống trái phiếu chính phủ. Quy mô mua vào tăng mạnh khiến các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) cũng phải theo dõi sát biến động lãi suất và thanh khoản đồng USD.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết ngày 19 rằng sẽ nâng quy mô mua lại thanh khoản trái phiếu danh nghĩa dài hạn từ 2 tỷ USD lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi lần. Đối tượng áp dụng là trái phiếu kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm. Biện pháp mở rộng này được áp dụng từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11.

Bộ Tài chính giải thích đây là biện pháp tăng cường thanh khoản cho thị trường trái phiếu dài hạn. Cơ quan này cũng cho biết lượng đề nghị bán chất lượng tốt liên tục được đưa ra trong các đợt mua lại trái phiếu dài hạn trước đó là một trong những lý do dẫn đến quyết định mở rộng. Bộ Tài chính dự kiến công bố quy mô mua lại tiếp theo trong thông báo tái cấp vốn theo quý vào ngày 4 tháng 11.

Mua lại (buyback) là biện pháp bên phát hành mua lại trái phiếu đang lưu hành trên thị trường. Khi Bộ Tài chính mua vào trái phiếu dài hạn, nhu cầu đối với nhóm kỳ hạn này tăng lên, giúp giảm áp lực giảm giá trái phiếu và qua đó hạ áp lực tăng lãi suất. Tuy nhiên, mua lại của Bộ Tài chính khác với nới lỏng định lượng (QE) mà Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thực hiện vì mục đích chính sách tiền tệ, cả về tính chất pháp lý lẫn mục đích vận hành.

Tranh cãi nổ ra xoay quanh ý đồ thực sự của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (Scott Bessent). Nhà báo Charlie Gasparino (Charlie Gasparino) của Fox Business dẫn lời giới quan chức Phố Wall trong bài đăng trên X ngày 24, cho rằng ông Bessent muốn gửi thông điệp mạnh mẽ tới các bên đang bán khống trái phiếu dài hạn. Cách diễn giải này dựa trên phát biểu của nguồn tin giấu tên, trong khi thông báo chính thức của Bộ Tài chính chỉ giới hạn mục đích mở rộng mua lại ở việc hỗ trợ thanh khoản.

Đằng sau tranh cãi về bán khống trái phiếu chính phủ là áp lực tăng lãi suất dài hạn. Khi lãi suất trái phiếu dài hạn tăng, gánh nặng lãi vay của chính phủ và chi phí huy động vốn của doanh nghiệp đều tăng theo. Các tài sản phản ánh kỳ vọng dòng tiền tương lai xa hoặc thanh khoản như cổ phiếu tăng trưởng và Bitcoin thường nhạy cảm hơn với thay đổi lãi suất chiết khấu.

Thị trường có hai luồng quan điểm trái chiều về biện pháp này. Một bên xem đây là bước tăng cường thanh khoản mang tính kỹ thuật, bên còn lại cho rằng đây là tín hiệu chính sách. Mức tối thiểu 4 tỷ USD mỗi lần đủ sức cải thiện điều kiện giao dịch ở một số kỳ hạn dài cụ thể. Tuy nhiên, so với quy mô toàn thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ, cũng có ý kiến cho rằng biện pháp này khó có thể một mình làm thay đổi xu hướng thị trường.

Tranh cãi về nguồn tài trợ cũng tiếp diễn. Theo số liệu thống kê H.4.1 của Fed công bố ngày 20, số dư Tài khoản chung của Bộ Tài chính Mỹ (TGA) tại Fed là 953,61 tỷ USD. TGA là tài khoản tiền mặt của chính phủ Mỹ do Bộ Tài chính nắm giữ tại Fed.

Đài CNBC đưa tin rằng Bộ Tài chính có thể sử dụng tài khoản này làm nguồn tài trợ cho việc mở rộng mua lại. Nếu sử dụng TGA, trong ngắn hạn Bộ Tài chính có thể can thiệp vào thị trường trái phiếu dài hạn mà không cần Fed trực tiếp mua vào. Tuy nhiên, quy mô sử dụng thực tế và cách thức vận hành cụ thể cần được xác nhận qua thông báo chính thức từ Bộ Tài chính.

Có ý kiến đánh giá biện pháp này có thể giúp hạ nhiệt đà tăng vọt của lãi suất dài hạn, nhưng không phải là giải pháp cho lo ngại về thâm hụt ngân sách và lạm phát. Theo phân tích này, ổn định cung cầu trái phiếu dài hạn và tính bền vững tài khóa là hai vấn đề tách biệt.

Đây cũng là lý do thị trường tiền mã hóa quan tâm đến vấn đề này. Khi lãi suất dài hạn giảm, áp lực định giá đối với tài sản rủi ro có thể giảm theo. Ngược lại, nếu lo ngại về thâm hụt ngân sách và lạm phát tiếp diễn, hiệu ứng ổn định lãi suất có thể bị hạn chế.

Bitcoin và Ethereum(ETH) được xếp vào nhóm tài sản phản ứng đồng thời với lãi suất Mỹ, dòng vốn USD và biến động cung cầu trái phiếu chính phủ. Trước đó, TokenPost từng đưa tin về tranh cãi liên quan đến việc mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn của Bộ Tài chính có phải là một hình thức nới lỏng định lượng hay không. Khi đó, vấn đề gây tranh cãi cũng là việc mua lại của Bộ Tài chính về bản chất không phải nới lỏng định lượng truyền thống, nhưng cách diễn giải có thể thay đổi nếu thị trường xem đây là tín hiệu kiềm chế lãi suất dài hạn.

Tranh cãi lần này cũng gắn liền với dòng chảy chung, trong đó việc mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn kéo theo tranh luận về giá đồng USD và tài sản rủi ro. Bộ Tài chính nhấn mạnh mục tiêu hỗ trợ thanh khoản thị trường, nhưng một bộ phận thị trường cho rằng áp lực lãi suất dài hạn có thể ảnh hưởng đến giá đồng USD và tài sản rủi ro.

Đối với nhà đầu tư, biến động lãi suất dài hạn của Mỹ cũng có thể tác động gián tiếp thông qua thị trường vốn USD và giá tài sản rủi ro. Khi lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ biến động, đồng USD, chứng khoán Mỹ và thị trường tiền mã hóa thường phản ứng cùng lúc. Tuy nhiên, chỉ dựa vào biện pháp lần này thì khó có thể khẳng định chắc chắn xu hướng giá Bitcoin sẽ đi theo hướng nào.

Lịch trình tiếp theo đã được xác nhận gồm thời điểm mở rộng mua lại có hiệu lực từ ngày 9 tháng 9 và thông báo tái cấp vốn theo quý vào ngày 4 tháng 11. Quy mô thực tế mà Bộ Tài chính sử dụng từ TGA, cũng như việc có điều chỉnh tỷ trọng phát hành trái phiếu dài hạn hay không, sẽ được làm rõ trong các thông báo tiếp theo.