Tỷ lệ sáp nhập SPAC giảm còn 38,5%, hàng loạt hủy niêm yết trên Kosdaq

Hàng loạt công ty mua lại với mục đích đặc biệt (SPAC) không tìm được đối tác sáp nhập đang bị hủy niêm yết trên sàn Kosdaq của Hàn Quốc, phản ánh áp lực đáo hạn ngày càng lớn khi lãi suất cao, thị trường biến động và tiêu chuẩn thẩm định niêm yết siết chặt cùng lúc xảy ra.

Theo Yonhap Infomax dẫn nguồn tin trong ngành đầu tư tài chính, Daishin Balance No.17 SPAC không khắc phục được lý do bị hủy niêm yết và sẽ rời sàn chứng khoán vào ngày 1 tháng 9. Lý do hủy niêm yết là công ty này không nộp hồ sơ xin thẩm định sơ bộ niêm yết sáp nhập.

Daishin Balance No.17 SPAC bị đưa vào diện quản lý và không khắc phục được lý do trong vòng 1 tháng sau đó. Trước đó, SK Securities No.10 SPAC cũng bị hủy niêm yết do không xác định được doanh nghiệp sáp nhập trong thời hạn 3 năm quy định.

Hana SPAC No.30, Yuanta No.12 SPAC và KB No.25 SPAC cũng không nộp được hồ sơ thẩm định sơ bộ sáp nhập và phải tiến hành thủ tục giải thể. Các SPAC niêm yết trong giai đoạn thị trường IPO sôi động 2022-2023 đang lần lượt đến hạn, khiến số vụ hủy niêm yết tiếp tục tăng.

Theo Sở giao dịch chứng khoán Hàn Quốc (KRX), tỷ lệ sáp nhập thành công của SPAC vốn duy trì quanh mức 60% trong nhiều năm qua đã giảm xuống còn 38,5% trong năm 2025. Từ đầu năm đến nay, số SPAC sáp nhập thành công cũng chỉ chiếm khoảng 20% trong tổng số đối tượng.

SPAC là công ty vỏ bọc (paper company) được lập ra với mục đích sáp nhập với doanh nghiệp chưa niêm yết để đưa doanh nghiệp đó lên sàn. Sau khi huy động vốn qua IPO, SPAC phải tìm được đối tác sáp nhập trong thời hạn quy định.

Thông thường, nếu SPAC không nộp hồ sơ xin thẩm định sơ bộ niêm yết sáp nhập trong vòng 2 năm 6 tháng kể từ khi niêm yết, công ty sẽ bị đưa vào diện quản lý. Nếu sau đó vẫn không khắc phục được lý do, SPAC sẽ bước vào thủ tục giải thể và hủy niêm yết.

Nguyên nhân sâu xa của tình trạng sáp nhập thất bại gia tăng nằm ở khoảng cách kỳ vọng trong định giá doanh nghiệp. Doanh nghiệp chưa niêm yết thường đòi mức định giá cao, trong khi cổ đông SPAC và thị trường lại áp dụng tiêu chuẩn thận trọng hơn, khiến đàm phán tỷ lệ sáp nhập ngày càng khó đạt được thỏa thuận.

Môi trường thẩm định cũng đã thay đổi. Cơ quan quản lý tài chính và KRX siết chặt việc thẩm định đối với hình thức niêm yết gián tiếp qua sáp nhập (uy hồi thượng장), khiến gánh nặng kiểm chứng kết quả kinh doanh và dự báo doanh thu của doanh nghiệp mục tiêu tăng lên.

Biến động thị trường chứng khoán cũng làm gia tăng áp lực mang tính cấu trúc. Nếu giá cổ phiếu biến động mạnh sau khi công bố sáp nhập, quy mô cổ đông thực hiện quyền yêu cầu mua lại cổ phần có thể phình to, và nếu số tiền này vượt quá số tiền ký quỹ của SPAC thì thương vụ sáp nhập có thể đổ vỡ.

Nhà đầu tư cá nhân khi SPAC giải thể sẽ được hoàn lại số tiền tương đương giá chào bán công khai (IPO) cộng thêm lãi suất quy định. Tuy nhiên, kỳ vọng lợi nhuận từ việc sáp nhập sẽ không còn, và vẫn tồn tại rủi ro thua lỗ do biến động giá cổ phiếu trong giai đoạn giao dịch thanh lý.

Công ty chứng khoán bảo lãnh phát hành cũng chịu áp lực không nhỏ. Công ty chứng khoán tham gia với vai trò sáng lập viên sẽ mất nguồn thu phí tư vấn và bảo lãnh khi SPAC bị hủy niêm yết, đồng thời có thể phải gánh chịu tổn thất trong quá trình xử lý vốn đầu tư đã bỏ ra.

Sự thu hẹp của thị trường SPAC trong nước cũng được xem là biến số đáng so sánh với các trường hợp doanh nghiệp công nghệ, tiền mã hóa nước ngoài từng dùng SPAC làm kênh niêm yết. TokenPost từng đưa tin rằng ở nước ngoài, dòng vốn thực nhận và lịch trình sáp nhập SPAC có thể thay đổi tùy theo tỷ lệ cổ đông thực hiện quyền mua lại và kết quả thẩm định của cơ quan quản lý.

Tại Hàn Quốc, cũng đã có sản phẩm đầu tư ra đời dựa trên phân tích tiến độ sáp nhập và thời gian còn lại của từng SPAC để chọn lọc đối tượng đầu tư. Điều này cho thấy trước khi hoàn tất sáp nhập, việc thực hiện quyền mua lại, kết quả phê duyệt và biến động giá thị trường đều có thể ảnh hưởng đến điều kiện giao dịch và lịch trình.

Một quan chức trong ngành đầu tư tài chính giải thích: “Việc siết chặt thẩm định niêm yết và xu hướng thận trọng hóa trong định giá doanh nghiệp đã khiến ngưỡng sáp nhập của SPAC trở nên cao hơn”, đồng thời cho biết thêm: “Nhiều khả năng các trường hợp SPAC phải thanh lý do không hoàn tất sáp nhập sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới.”

Nếu không có thay đổi, Daishin Balance No.17 SPAC sẽ chính thức bị hủy niêm yết trên sàn Kosdaq vào ngày 1 tháng 9.