Thuế thêm 7,5% hàng Trung Quốc, Mỹ có thể chạm trần 20%

Chính quyền Tổng thống Trump đang xem xét áp thêm mức thuế 7,5% lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, nhắm vào tình trạng dư thừa công suất sản xuất và xuất khẩu giá rẻ của nước này, trong khi vẫn cố giữ mức điều chỉnh không làm chao đảo thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ - Trung và lịch trình hội nghị thượng đỉnh dự kiến diễn ra vào tháng 9.

Theo AP đưa tin ngày 25 (giờ Hàn Quốc), Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có động thái áp thuế mới lên Trung Quốc. Trong số 3 nguồn tin nắm rõ vụ việc, 2 người cho biết mức thuế đang được xem xét là 7,5%.

Mức thuế mới này sẽ được cộng thêm vào mức thuế 10-12,5% công bố hồi tháng trước. Nếu cộng 7,5% vào mức 12,5% đang áp dụng với hàng Trung Quốc, tổng mức thuế sẽ chạm mốc 20%.

Bộ Thương mại Trung Quốc trước đó từng tuyên bố Mỹ đã cam kết không để mức thuế thay thế đối với hàng Trung Quốc vượt quá 20%. Vì vậy, phương án đang được xem xét lần này được xem là mức lấp đầy trần 20% về mặt con số - một giải pháp trung dung nhằm không phá vỡ bàn đàm phán Mỹ - Trung.

Động thái lần này gần với phần nối tiếp của các cuộc điều tra và đàm phán đã có từ trước, hơn là một lá bài thuế quan bất ngờ. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã khởi động cuộc điều tra Mục 301 liên quan đến tình trạng dư thừa công suất cấu trúc trong ngành sản xuất từ ngày 11/3, nhắm vào 16 nền kinh tế gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU), Việt Nam và Đài Loan.

Mục 301 là thủ tục điều tra và xử lý các hành vi thương mại không công bằng theo Điều 301 Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974. Nếu xác định chính sách hay thông lệ của một quốc gia gây bất lợi cho doanh nghiệp và người lao động Mỹ, chính phủ Mỹ có thể khởi động điều tra và cân nhắc các biện pháp trả đũa như áp thuế.

Khi khởi động điều tra, USTR đã nêu tên các ngành ví dụ gồm nhôm, ô tô, pin, thiết bị điện tử, chất bán dẫn, tấm pin năng lượng mặt trời và thép. Tranh cãi về tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc, vì vậy, không chỉ dừng ở một số mặt hàng tiêu dùng cụ thể mà đã lan sang toàn bộ ngành sản xuất công nghệ cao và chuỗi cung ứng.

Ngày 23/7, Nhà Trắng đưa ra mức thuế 10% hoặc 12,5% trong một biện pháp Mục 301 riêng, nhắm vào 60 nền kinh tế bị đánh giá là thực thi chưa đầy đủ lệnh cấm nhập khẩu sản phẩm sử dụng lao động cưỡng bức. Mức thuế thay thế áp dụng cho hàng Trung Quốc trong biện pháp này được xác định là 12,5%.

Trung Quốc không chấp nhận cách đặt vấn đề của Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn (Guo Jiakun) tuyên bố tại họp báo thường kỳ ngày 12/3 rằng “cái gọi là vấn đề dư thừa công suất của Trung Quốc trên thực tế không tồn tại”.

Ông Quách cũng khẳng định phản đối các biện pháp thuế quan đơn phương. Theo lập trường của Trung Quốc, các vấn đề kinh tế - thương mại cần được giải quyết trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi.

Diễn biến lần này đáng chú ý với nhiều nền kinh tế nằm trong danh sách điều tra của USTR, trong đó có Việt Nam. Hiện vẫn cần theo dõi xem biện pháp nhắm vào hàng Trung Quốc có diễn tiến độc lập với các cuộc điều tra nhắm vào những nền kinh tế khác hay không.

Tuy nhiên, theo nội dung bài báo của AP, phương án thuế 7,5% đang được xem xét lần này nhắm vào Trung Quốc. Chưa có căn cứ nào để khẳng định tác động cụ thể đến doanh nghiệp Việt Nam hay thị trường tiền mã hóa trong nước.

Các cuộc thảo luận về thuế quan hàng Trung Quốc của Mỹ cũng từng được TokenPost đưa tin trước đó, cho biết Mỹ đang xem xét áp thuế 7,5% lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc trước thềm hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung.

Phản ứng thị trường cũng khó lý giải chỉ bằng riêng việc xem xét thuế quan. Bản tin thị trường trong phiên của Reuters cùng ngày cho biết Bitcoin (BTC) tăng 1,55%, chạm ngưỡng gần 80.000 USD, trong khi đồng USD tăng 0,2%.

Do cùng ngày còn xuất hiện các tin tức về thuế quan và trừng phạt khác từ Washington, nên khó khẳng định biến động của BTC là kết quả trực tiếp từ việc xem xét thuế quan với Trung Quốc. Tin tức thuế quan có thể ảnh hưởng đến tâm lý tài sản rủi ro, nhưng đây là vấn đề thuộc chính sách thương mại, không phải vấn đề chính sách tiền mã hóa.

Mức thuế cuối cùng và việc có thực thi hay không vẫn chưa được xác định. Lịch trình duy nhất được xác nhận hiện nay là chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (Xi Jinping) vào ngày 24/9.