Hợp đồng tương lai compute dự kiến niêm yết ngày 5/10, còn chờ cơ quan quản lý phê duyệt

Sàn giao dịch CME (CME Group, mã CME) đang xúc tiến kế hoạch niêm yết hai hợp đồng tương lai compute gắn với giá thuê bộ xử lý đồ họa (GPU) Nvidia(NVDA) dòng H100 và B200 vào ngày 5/10. Tuy nhiên, việc giao dịch thực tế có diễn ra đúng hẹn hay không còn phụ thuộc vào kết quả rà soát của cơ quan quản lý.

CME Group và công ty dữ liệu Silicon Data thông báo ngày 11/8 rằng hai sản phẩm mang tên "Silicon Data H100 Rental Index Futures" và "Silicon Data B200 Rental Index Futures" sẽ được đưa lên sàn. Mỗi hợp đồng gắn với chi phí thuê GPU tính theo tháng và chịu sự điều chỉnh của quy định Sàn giao dịch hàng hóa New York (NYMEX).

Hợp đồng tương lai compute là sản phẩm coi tài nguyên tính toán phục vụ huấn luyện và suy luận AI như một loại đầu vào có thể quản lý biến động giá, thay vì coi đó là thiết bị vật lý. Nhà đầu tư không nhận GPU thực tế mà thanh toán dựa trên chỉ số giá thuê tại một thời điểm nhất định, gần giống cấu trúc phái sinh hơn là giao dịch hàng thật.

Trong tài liệu giới thiệu sản phẩm, CME Group giải thích rằng sự mở rộng của AI và hạ tầng số đang biến năng lực tính toán thành một khoản chi phí kinh doanh quan trọng. Mục tiêu của sàn là biến năng lực compute thành một loại tài sản có thể dự đoán và quản lý được.

Pete Keavey, phụ trách toàn cầu mảng sản phẩm năng lượng và môi trường của CME Group, nói trong thông báo rằng "compute đã trở thành đồng tiền của kỷ nguyên AI". Ông cho biết thị trường này sẽ mang lại sự minh bạch cần thiết để các công ty phát triển AI và nhà cung cấp điện toán đám mây lớn phòng ngừa rủi ro chi phí.

Silicon Data đóng vai trò cung cấp mức giá tham chiếu cho cấu trúc này. Công ty cho biết cung cấp chỉ số giá thuê GPU theo ngày, đường cong kỳ hạn, các chỉ số đánh giá hiệu năng và dữ liệu thay thế khác.

Cùng ngày, Silicon Data thông báo đã huy động được 30,5 triệu USD trong vòng gọi vốn Series A giai đoạn đầu. Các nhà đầu tư tham gia gồm CME Ventures, DRW, F-Prime, Samsung Next, VanEck, Jump và Wintermute.

Thị trường hợp đồng tương lai compute không chỉ có CME Group theo đuổi. Sàn giao dịch liên lục địa (Intercontinental Exchange - ICE, mã ICE) và công ty Ornn đã công bố kế hoạch ra mắt hợp đồng tương lai GPU compute vào ngày 19/5.

Sản phẩm của ICE và Ornn có cấu trúc thanh toán bằng tiền mặt, niêm yết theo USD, tham chiếu theo Chỉ số giá compute Ornn (OCPI). OCPI được xây dựng dựa trên dữ liệu giao dịch đã khớp lệnh và có thể bao gồm nhiều dòng GPU như H100, H200, B200, RTX 5090.

Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) bắt đầu lấy ý kiến công khai về việc niêm yết phái sinh compute từ ngày 19/8. Phạm vi lấy ý kiến bao gồm quy mô và thanh khoản của thị trường compute giao ngay, khả năng giám sát thị trường, nguy cơ thao túng, bảo vệ nhà đầu tư và cả hợp đồng tương lai compute vô thời hạn.

Đây là bước đi vượt ra ngoài thủ tục đăng ký sản phẩm thông thường, hướng tới việc xem xét toàn diện cấu trúc thị trường. Câu hỏi cốt lõi đang được đặt ra là liệu giá compute AI có đủ điều kiện làm tài sản cơ sở cho phái sinh hay không, và mức giá đó có đủ tính đại diện hay không.

TokenPost từng đưa tin CME Group xúc tiến ra mắt hợp đồng tương lai gắn với giá thuê GPU. So với thời điểm công bố ban đầu, trọng tâm hiện đã chuyển sang quá trình rà soát quản lý và cuộc cạnh tranh về cách xây dựng giá tham chiếu.

CME Group và Silicon Data chọn cách tiếp cận dựa trên chỉ số giá thuê, trong khi ICE và Ornn dựa vào chỉ số giao ngay từ dữ liệu khớp lệnh thực tế. Giới phân tích cho rằng sự khác biệt trong cách thiết kế giá tham chiếu này có thể ảnh hưởng đến thanh khoản và lựa chọn của nhà đầu tư về sau.

Vẫn còn những rủi ro cần lưu ý. Silicon Data thừa nhận thị trường GPU hiện bị phân mảnh theo nhà cung cấp, khu vực, dòng sản phẩm và điều khoản hợp đồng, trong khi các hợp đồng kỳ hạn dài còn đối mặt rủi ro từ việc GPU đổi thế hệ.

Rủi ro cơ sở (basis risk) cũng được nhắc đến, khi hợp đồng tương lai H100 chuẩn hóa có thể không phản ánh đầy đủ biến động giá trong các hợp đồng thuê thực tế. Một nghiên cứu nhận định một chỉ số H100 chuẩn hóa duy nhất chưa chắc mang lại hiệu quả phòng hộ như nhau cho mọi bên tham gia, và nếu mức tương quan giữa các chỉ số H100 khác nhau không đủ cao thì bản thân việc chọn chỉ số tham chiếu cũng trở thành một rủi ro riêng.

Hợp đồng tương lai compute vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm ban đầu nhằm đưa chi phí hạ tầng AI vào khuôn khổ thị trường tài chính. Mốc 5/10 chưa phải ngày giao dịch chính thức mà chỉ là mục tiêu đặt ra với điều kiện vượt qua vòng rà soát quản lý, và quy trình niêm yết sẽ tiếp tục sau khi CFTC hoàn tất lấy ý kiến công khai.