20,2 tỷ won thù lao cổ phiếu chưa chi, lộ khoản treo của chủ tịch tài chính Hàn Quốc

Khoản thù lao gắn với cổ phiếu đã được cấp nhưng chưa chi trả cho chủ tịch các tập đoàn tài chính lớn của Hàn Quốc lên tới khoảng 20,2 tỷ won, đặt ra câu hỏi liệu lương và thưởng tiền mặt công bố hằng năm có phản ánh đúng tổng thu nhập thực tế của giới lãnh đạo ngân hàng hay không.

Theo Yonhap Infomax đưa tin ngày 21 tháng 8 (giờ địa phương), sau khi đối chiếu báo cáo bán niên của các tập đoàn tài chính với giá đóng cửa cổ phiếu cùng ngày, số cổ phiếu thưởng chưa chi trả cho Kim Ki-hong, Chủ tịch Tập đoàn Tài chính JB (JB Financial Group), là 759.955 cổ phiếu. Tính theo giá đóng cửa 26.600 won ngày 21, giá trị tương ứng khoảng 20,2 tỷ won.

Thù lao bằng tiền mặt gắn với cổ phiếu chưa chi trả của Yang Jong-hee, Chủ tịch Tập đoàn Tài chính KB (KB Financial Group), được tính là 60.056 cổ phiếu, tương đương khoảng 9,87 tỷ won theo giá đóng cửa 164.300 won ngày 21. Khoản này tách biệt với mức lương và thưởng tiền mặt 650 triệu won mà ông Yang đã kê khai trong nửa đầu năm nay, và có thể được chi trả dần từ năm sau.

Cốt lõi nằm ở cơ chế hoãn và chia nhỏ kỳ hạn chi trả. Tại KB Financial Group, một phần thưởng ngắn hạn được trả ngay bằng tiền mặt, phần còn lại chuyển thành cổ phiếu hạn chế chuyển nhượng và chia đều trong 3 năm. Thưởng dài hạn được cấp dưới dạng cổ phiếu gắn với hiệu quả kinh doanh, quy mô chi trả chỉ được chốt sau khi đánh giá kết quả nhiệm kỳ.

Tính từ năm 2023 khi ông Yang nhậm chức, tổng thưởng ngắn hạn tích lũy — bao gồm cả phần được cấp trong thời gian giữ chức phó chủ tịch nhưng chưa chi trả — là 6.588 cổ phiếu. Thưởng dài hạn được cấp mỗi năm 18.516 cổ phiếu vào 2024 và 2025, và 16.436 cổ phiếu vào 2026, tổng cộng 53.468 cổ phiếu.

Tại Tập đoàn Tài chính JB, chỉ một phần thưởng ngắn hạn được chi ngay, phần còn lại cũng chia đều trong 3 năm. Thưởng dài hạn có số lượng và giá trị chỉ được xác định sau khi đánh giá kết quả kinh doanh. Vì vậy, dù đã được cấp, giá trị thực nhận vẫn phụ thuộc vào giá cổ phiếu và kết quả đánh giá tại thời điểm chi trả.

Số cổ phiếu thưởng chưa chi trả tích lũy cho ông Kim là 262.655 cổ phiếu năm 2024, 267.982 cổ phiếu năm 2025 và 229.318 cổ phiếu năm 2026. Trong khi đó, tổng thù lao ông nhận trong nửa đầu năm nay — gồm lương, thưởng tiền mặt và thưởng cổ phiếu — chỉ khoảng 3 tỷ won, thấp hơn nhiều so với giá trị ước tính của phần thưởng chưa chi trả.

Tại Tập đoàn Tài chính Shinhan (Shinhan Financial Group), Tập đoàn Tài chính Hana (Hana Financial Group) và Tập đoàn Tài chính Woori (Woori Financial Group), khoản thưởng dài hạn chưa chi trả cũng lên tới hàng chục tỷ won. Thưởng dài hạn chưa chi trả của Jin Ok-dong, Chủ tịch Shinhan Financial Group, là 74.134 cổ phiếu, tương đương khoảng 7,71 tỷ won theo giá đóng cửa 104.100 won ngày 21.

Cổ phiếu gắn với hiệu quả kinh doanh chưa chi trả của Ham Young-joo, Chủ tịch Hana Financial Group, là 59.400 cổ phiếu, tương đương khoảng 7,65 tỷ won theo giá đóng cửa 128.800 won cùng ngày. Thưởng dài hạn chưa chi trả của Lim Jong-yong, Chủ tịch Woori Financial Group, là 193.144 cổ phiếu, tương đương khoảng 6,13 tỷ won theo giá đóng cửa 31.750 won ngày 21.

Khác với KB và JB, cơ chế tại Shinhan, Hana và Woori nghiêng về việc hoãn chi trả thưởng dài hạn qua nhiều năm đánh giá hiệu quả, thay vì tập trung vào thưởng ngắn hạn. Số cổ phiếu chưa chi trả nêu trong báo cáo chỉ là con số tạm tính tại thời điểm hiện tại, quy mô chi trả thực tế còn tùy vào kết quả đánh giá trong tương lai.

Cổ phiếu gắn với hiệu quả kinh doanh là hình thức thưởng dài hạn, được đánh giá qua một giai đoạn quản trị nhất định rồi quy đổi thành tiền mặt dựa trên diễn biến giá cổ phiếu. Thông thường, giá cổ phiếu tăng thì giá trị đánh giá cũng tăng theo, còn giá giảm thì giá trị tại thời điểm chi trả cũng thấp hơn. Đây là khoản thưởng có điều kiện, khác với lương cố định, và tách biệt với lương, thưởng tiền mặt nhận hằng năm.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin thù lao của chủ tịch và tổng giám đốc các tập đoàn tài chính lớn Hàn Quốc chênh lệch tùy theo việc có tính thưởng, thưởng dài hạn và thù lao gắn với cổ phiếu hay không. Số liệu thưởng chưa chi trả lần này cho thấy phần thù lao dài hạn không xuất hiện trong tổng thu nhập bán niên vẫn đang tích lũy với quy mô riêng.

Theo thông cáo Ủy ban Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) công bố ngày 27 tháng 4, kể từ báo cáo bán niên, các tập đoàn tài chính phải công bố tách biệt khoản thưởng cổ phiếu đã chi trả và giá trị quy đổi bằng tiền mặt của phần thưởng cổ phiếu chưa thực hiện. Quy định mới cũng yêu cầu công bố đồng thời thù lao lãnh đạo cùng các chỉ số hiệu quả kinh doanh như tổng lợi suất cổ đông (TSR) và lợi nhuận hoạt động.

Nhờ quy định công bố chặt chẽ hơn, quy mô thưởng dài hạn — vốn không thể hiện rõ khi chỉ so sánh lương và thưởng tiền mặt như trước — nay đã trở nên rõ ràng hơn. Đặc biệt, thù lao gắn với cổ phiếu cần được nhìn nhận cùng với cách tính thưởng, khả năng bị thu hồi và cơ chế quyết định của hội đồng quản trị mới có thể hiểu đúng toàn bộ hệ thống đãi ngộ.

Tuy nhiên, khoản thưởng chưa chi trả không phải là số tiền chắc chắn sẽ nhận được. Số lượng cổ phiếu nêu trong báo cáo chỉ là con số tạm tính tại thời điểm công bố, quy mô chi trả thực tế còn phụ thuộc vào kết quả đánh giá hiệu quả kinh doanh và giá cổ phiếu tại thời điểm chi trả. Tranh luận về thù lao của chủ tịch các tập đoàn tài chính Hàn Quốc, vì vậy, đang dịch chuyển từ việc so sánh đơn thuần thứ hạng lương sang việc xem xét cả cách tính thưởng và cấu trúc đãi ngộ dài hạn.