Thượng viện Mỹ trễ hẹn biểu quyết luật CLARITY, SEC-CFTC ra quy định trước

Đạo luật cấu trúc thị trường tài sản số của Mỹ, H.R.3633 hay còn gọi là luật CLARITY, đã được Hạ viện thông qua với tỷ lệ 294 phiếu thuận trên 134 phiếu chống, nhưng đến nay vẫn chưa có kết luận biểu quyết tại Thượng viện.

Trong lúc tiến trình lập pháp bị kéo dài, Ủy ban Giao dịch Chứng khoán Mỹ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) đang lấp khoảng trống quản lý bằng các hướng dẫn diễn giải và tuyên bố chính sách. Theo hồ sơ Quốc hội Mỹ, H.R.3633 được Hạ viện thông qua ngày 17 tháng 7 năm 2025 và chuyển sang Thượng viện ngày 18 tháng 9 năm 2025. Hồ sơ cloture chính thức của Thượng viện cho thấy kiến nghị mở thủ tục biểu quyết đối với dự luật này được đưa ra ngày 8, nhưng kết quả bỏ phiếu vẫn để trống.

Điều này không có nghĩa dự luật đã dừng hoàn toàn, mà đúng hơn là đang trong quá trình thủ tục nhưng kết luận tại phiên toàn thể bị trì hoãn. TokenPost từng đưa tin rằng trước kỳ nghỉ của Thượng viện, thời gian còn lại để biểu quyết luật CLARITY chỉ khoảng 72 giờ.

Luật CLARITY là đạo luật cấu trúc thị trường, phân loại tài sản số vào khuôn khổ chứng khoán và hàng hóa, đồng thời phân định phạm vi giám sát giữa SEC và CFTC. Đạo luật này cũng có ý nghĩa với nhà đầu tư ngoài nước Mỹ, vì có thể trở thành chuẩn tham chiếu cho quy tắc sàn giao dịch, phát hành token và sản phẩm phái sinh tại Mỹ.

Khi luật chưa được chốt, cách diễn giải của từng cơ quan quản lý đang chi phối thực tế thị trường trước. Đơn vị phát hành token cần nắm tiêu chí xác định tính chất chứng khoán, còn sàn giao dịch và công ty phái sinh phải xác định quy định hàng hóa và cấu trúc giao dịch trước tiên.

Ngày 17 tháng 3, SEC công bố hướng dẫn diễn giải làm rõ tiêu chuẩn áp dụng luật chứng khoán liên bang đối với tài sản mã hóa. Cùng ngày, Paul Atkins (Paul S. Atkins), Chủ tịch SEC, công bố ý tưởng về miễn trừ cho startup, miễn trừ gọi vốn và cơ chế an toàn (safe harbor) cho hợp đồng đầu tư dành cho các công ty khởi nghiệp tiền mã hóa.

Tuy nhiên đây chỉ là định hướng thiết kế quy định trong tương lai, chưa phải quy tắc chính thức. Trong nghị trình quản lý công bố ngày 7 tháng 7, SEC cũng đề cập quy tắc gọi vốn qua tài sản mã hóa và cách lưu ký, giao dịch chứng khoán token hóa trên chuỗi (on-chain).

CFTC cũng đi theo hướng tương tự với ba bước đi liên tiếp: △ngày 17 tháng 3, đồng bộ tiêu chuẩn áp dụng luật hàng hóa với cách diễn giải của SEC; △ngày 29 tháng 5, ban hành tuyên bố chính sách về hợp đồng vĩnh viễn (perpetual); △ngày 12 tháng 6, đưa ra biện pháp không hành động (no-action) cho việc chuyển đổi hợp đồng tương lai sản phẩm số hiện có sang hợp đồng tương lai vĩnh viễn. Đến ngày 23 tháng 7, CFTC còn gia hạn thời gian lấy ý kiến về giao dịch 24/7 và hợp đồng vĩnh viễn năng lượng đến ngày 26.

Hợp đồng vĩnh viễn là sản phẩm phái sinh không có ngày đáo hạn. Sản phẩm này đã phổ biến trên thị trường tiền mã hóa, nhưng trong khuôn khổ quản lý phái sinh truyền thống, tiêu chuẩn thanh toán bù trừ, ký quỹ và giám sát thị trường vẫn là vấn đề cần làm rõ.

Giới trong ngành và giới chính trị nhìn nhận việc luật bị trì hoãn theo hai hướng khác nhau. Hiệp hội Blockchain (Blockchain Association) ngày 2 tháng 6 công bố thư ủng hộ có chữ ký của 160 cựu quan chức an ninh quốc gia, tình báo và thực thi pháp luật.

Tổ chức Stand With Crypto cùng hơn 200 tổ chức khác cũng đề nghị lãnh đạo Thượng viện đưa dự luật ra biểu quyết toàn thể. Phe ủng hộ cho rằng quyền quản lý cần được làm rõ để duy trì nền tảng đổi mới và đầu tư tại Mỹ.

Phe phản đối lại đặt trọng tâm vào đạo đức công vụ và bảo vệ người tiêu dùng. Elizabeth Warren, Thượng nghị sĩ Mỹ, trong tuyên bố ngày 22 tháng 7 cho rằng bản dự thảo mới nhất chưa ngăn được xung đột lợi ích tiền mã hóa của Tổng thống Donald Trump, đồng thời chưa đủ để bảo vệ nhà đầu tư và an ninh quốc gia.

Các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng cũng nêu vấn đề lừa đảo, xung đột lợi ích và ổn định tài chính. Nhóm này đồng tình rằng cần có sự rõ ràng về quy định, nhưng phản đối cách lập pháp có thể mở rộng khoảng trống giám sát.

Thị trường dự đoán cũng chưa xem việc luật hóa là điều chắc chắn. Theo dữ liệu của Polymarket tính đến ngày 18 (giờ Hàn Quốc), thị trường liên quan đến H.R.3633 phản ánh khả năng luật hóa trong năm 2026 ở mức 29%, trong khi khả năng không thành luật ở mức 71%.

Con số này không đảm bảo kết quả lập pháp thực tế. Tuy nhiên, nó cho thấy sự bất định vẫn còn quanh khả năng dự luật được Thượng viện thông qua và luật hóa chính thức.

Điểm mấu chốt nằm ở tốc độ và tính bền vững. Hướng dẫn của cơ quan hành pháp có thể ra đời nhanh hơn luật, nhưng cũng có thể bị điều chỉnh lại khi định hướng của chính quyền thay đổi.

Ngược lại, luật do Quốc hội ban hành tuy chậm nhưng mang lại sự ổn định thể chế lớn hơn. Trong thời gian tới, khung quản lý tiền mã hóa tại Mỹ nhiều khả năng vẫn vận hành theo hai hướng song song: thủ tục lập pháp tại Thượng viện và các quy tắc chi tiết từ SEC, CFTC.