4,8 tỷ USD vàng token hóa: Tether Gold, Pax Gold gần như độc chiếm thị trường

Thị trường vàng token hóa hiện đạt khoảng 4,4-4,8 tỷ USD theo các trang thống kê công khai, trong đó Tether Gold(XAUt) và Pax Gold(PAXG) chiếm phần lớn thị phần. Tuy nhiên, con số Tether Gold tăng thêm 237 triệu USD trong 30 ngày lại khó đối chiếu trực tiếp chỉ bằng dữ liệu hiển thị công khai trên các trang thống kê.

CryptoBriefing đưa tin vốn hóa tài sản vàng token hóa đã tăng hơn 362 triệu USD trong 30 ngày qua, trong đó riêng Tether Gold chiếm 237 triệu USD. Xu hướng mở rộng thị trường này khớp với nhiều dữ liệu công khai khác, nhưng mỗi trang thống kê lại có thời điểm chốt số liệu và cách tính nguồn cung khác nhau, nên mức tăng riêng lẻ không hoàn toàn trùng khớp giữa các nguồn.

Theo dữ liệu từ CoinGecko cập nhật ngày 17, vốn hóa hạng mục vàng token hóa đạt 4,82 tỷ USD. Trong bảng chi tiết, Tether Gold đạt 2.493.260.297 USD (khoảng 2,49 tỷ USD) và Pax Gold đạt 1.799.724.597 USD (khoảng 1,8 tỷ USD).

Trong khi đó, CoinMarketCap đưa ra con số vốn hóa cùng hạng mục là 4.410.076.148 USD (khoảng 4,41 tỷ USD). Tether Gold được ghi nhận ở mức 2,51 tỷ USD, còn Pax Gold ở mức 1,81 tỷ USD. Cả hai trang đều thống nhất rằng Tether Gold và Pax Gold chiếm phần lớn thị trường, nhưng tổng vốn hóa và số liệu chi tiết giữa hai bên không trùng khớp hoàn toàn.

Vàng token hóa là sản phẩm đưa quyền sở hữu hoặc mức độ tiếp cận giá vàng vật chất lên blockchain dưới dạng token. Trong khi các quỹ ETF vàng vận hành theo tài khoản và giờ giao dịch chứng khoán truyền thống, vàng token hóa hướng đến chuyển nhượng on-chain và sở hữu theo phần nhỏ. Dù vậy, giống như vàng vật chất, yếu tố cốt lõi vẫn nằm ở điều kiện lưu ký, bảo quản và mua lại.

Tether cho biết mỗi Tether Gold(XAUt) đại diện cho 1 troy ounce vàng nguyên chất từ thỏi vàng đạt chuẩn Good Delivery của Hiệp hội Thị trường Vàng London (LBMA). Vàng được lưu trữ tại kho ở Thụy Sĩ, và lượng vàng nắm giữ được nhận diện qua số sê-ri, độ tinh khiết và trọng lượng.

Trang dự trữ Tether Gold trong bản tóm tắt công khai mới nhất cho thấy tổ chức lưu ký đang giữ 707.747,139 troy ounce vàng tinh khiết, tương ứng 707.747,09 token đang lưu hành. Giá trị thị trường của lượng Tether Gold lưu hành được ghi nhận ở mức 3.303.805.880 USD (khoảng 3,3 tỷ USD). Tether cho biết công ty BDO Italia thực hiện kiểm toán theo quý.

Từ đầu năm nay, Tether đã mở rộng các điểm tiếp cận với hệ thống quản lý dành cho token liên kết vàng. Ngày 20 tháng 7, Tether Gold được Trung tâm Tài chính Quốc tế Abu Dhabi (ADGM) công nhận là 'Accepted Spot Commodity'. Đến ngày 27 tháng 7, sản phẩm này tiếp tục nhận chứng nhận phù hợp Sharia từ Amanah Advisors.

Việc mở rộng sang các blockchain khác cũng được đẩy mạnh. Ngày 26 tháng 3, Tether công bố niêm yết Tether Gold trên BNB Chain. Đến ngày 17 tháng 6, công ty thông báo sẽ ngừng dần Alloy by Tether và aUSD₮ để tập trung nguồn lực cho Tether Gold cùng các sản phẩm cốt lõi.

Ngày 5 tháng 2, Tether công bố đầu tư 150 triệu USD vào Gold.com, đồng thời cho biết theo số liệu riêng của công ty, thị trường vàng token hóa đã tăng từ khoảng 1,3 tỷ USD lên hơn 5,5 tỷ USD chỉ trong 12 tháng. Đây là số liệu do Tether tự công bố, có thời điểm chốt khác với các trang thống kê công khai nêu trên.

Đà tăng giá vàng vật chất cũng được xem là một yếu tố thúc đẩy nhu cầu vàng token hóa. Khi giá vàng vật chất tăng, giá trị thị trường tính bằng USD của token gắn với 1 troy ounce vàng cũng tăng theo. Vì vậy, cần tách bạch giữa mức tăng do phát hành thêm token và mức tăng do giá vàng đi lên mới đánh giá đúng quy mô thực của thị trường.

Xét về cấu trúc thị trường, tỷ trọng của Tether Gold và Pax Gold vẫn ở mức cao. Dù có một số sản phẩm vàng token hóa quy mô nhỏ khác, phần lớn thị trường theo các trang thống kê công khai vẫn tập trung vào hai sản phẩm này. Điều đó cho thấy, bên cạnh việc thị trường vàng token hóa mở rộng, thanh khoản và niềm tin vẫn đang dồn vào một số ít tổ chức phát hành.

Xu hướng này cũng gắn liền với việc các sản phẩm tài sản thực (RWA) như cổ phiếu token hóa và quỹ ETF token hóa đang mở rộng trên thị trường crypto nói chung. Tuy nhiên, khác với token cổ phiếu, sản phẩm liên kết vàng đặt yếu tố lưu trữ vàng vật chất, mua lại và niềm tin vào tổ chức lưu ký làm trọng tâm.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin việc sử dụng vàng token hóa làm tài sản thế chấp trong DeFi vẫn ở giai đoạn sơ khai. Gần đây, xu hướng Tether Gold và Pax Gold được dùng làm tài sản thế chấp trên Aave cũng đã được ghi nhận. Đây là dấu hiệu cho thấy các token vàng vốn thiên về lưu trữ đang mở rộng sang vai trò tài sản thế chấp cho vay và thanh khoản on-chain.

Rủi ro vẫn còn tồn tại. Tether Gold là token on-chain, nhưng tài sản cơ sở lại được lưu giữ tại kho off-chain. Người nắm giữ token cần tìm hiểu kỹ tổ chức phát hành, cấu trúc lưu ký, dữ liệu kiểm toán và điều kiện thanh khoản trước khi đưa ra quyết định.

Bình luận: việc số liệu công khai chưa thống nhất giữa các trang thống kê cho thấy nhà đầu tư nên đối chiếu nhiều nguồn trước khi đánh giá quy mô thị trường, thay vì dựa vào một con số duy nhất.

Điểm đáng chú ý trong câu chuyện lần này không nằm ở riêng con số tăng trưởng của Tether Gold, mà ở cấu trúc gần như độc quyền đôi của thị trường vàng token hóa. Theo các trang thống kê công khai, Tether Gold và Pax Gold hiện chiếm phần lớn thị trường, trong khi Tether tiếp tục mở rộng các điểm tiếp cận cho token liên kết vàng thông qua công nhận quản lý, chứng nhận và mở rộng sang nhiều blockchain.