4,3 tỷ euro: Đầu tư trực tiếp Đức vào Mỹ chạm đáy 3 năm vì thuế quan

Đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp Đức vào Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong 3 năm, giữa lúc thuế quan và chính sách thương mại Mỹ liên tục thay đổi. Giới phân tích cho rằng đây chưa hẳn là làn sóng rút lui khỏi thị trường Mỹ, mà nghiêng về xu hướng doanh nghiệp trì hoãn các quyết định đầu tư mới.

Theo Crypto Briefing, trong nửa đầu năm 2026, vốn đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp Đức vào Mỹ giảm còn 4,3 tỷ euro, mức thấp nhất kể từ năm 2023.

Viện Kinh tế Đức (IW) cho biết trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 11/2025, đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp Đức vào Mỹ đạt khoảng 10,2 tỷ euro, giảm khoảng 45% so với mức khoảng 19 tỷ euro cùng kỳ năm trước đó, đồng thời thấp hơn hơn 24% so với mức trung bình khoảng 13,4 tỷ euro của cùng giai đoạn trong các năm 2015-2024.

Đầu tư trực tiếp vào Mỹ là dòng vốn dài hạn, bao gồm việc thành lập pháp nhân tại chỗ, đầu tư nhà máy sản xuất, góp vốn cổ phần và các khoản vay nội bộ tập đoàn. Do chịu ảnh hưởng của lợi nhuận tái đầu tư, yếu tố mùa vụ và các số liệu điều chỉnh sau này, số liệu nửa năm khó phản ánh đầy đủ một xu hướng rút vốn mang tính cấu trúc.

Đà sụt giảm lần này gắn liền với những thay đổi trong chính sách thuế quan của Mỹ kể từ năm 2025. IW nhận định rằng vì các quyết định đầu tư thường được tính toán trong nhiều năm, nên khi điều kiện chính sách thay đổi liên tục, doanh nghiệp có xu hướng trì hoãn những quyết định lớn.

Gánh nặng thuế quan cũng tăng lên đáng kể. Trong báo cáo hàng tháng công bố tháng 7/2026, Ngân hàng Trung ương Đức Bundesbank cho biết mức thuế nhập khẩu bình quân của Mỹ đã tăng từ 2,3% năm 2024 lên gần 12% hiện nay. Cơ quan này cho rằng việc quy định liên tục thay đổi cùng các tranh chấp pháp lý khiến quyết định đầu tư, thu mua và lựa chọn địa điểm sản xuất trở nên khó khăn hơn.

Kết quả khảo sát doanh nghiệp cũng cho thấy xu hướng tương tự. Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức (DIHK) công bố khảo sát tháng 5/2026 cho biết Mỹ vẫn là thị trường trọng điểm của doanh nghiệp Đức, nhưng có tới 59% doanh nghiệp được hỏi phản ánh gánh nặng gia tăng liên quan đến thuế quan, thủ tục hải quan, xác minh xuất xứ và tuân thủ quy định.

Cũng trong khảo sát này, 14% doanh nghiệp cho biết đã thu hẹp hoạt động tại Mỹ, 15% đang tìm kiếm thị trường mới, còn 18% cho biết đang tập trung nhiều hơn vào các thị trường hiện có hoặc thị trường nội địa Đức.

Viện nghiên cứu kinh tế ifo của Đức cũng công bố khảo sát tháng 7/2026 cho thấy hơn 60% doanh nghiệp công nghiệp Đức ghi nhận tác động tiêu cực từ thuế quan Mỹ. Trong đó, 16% doanh nghiệp đã hủy kế hoạch đầu tư, khoảng 1/3 đang trì hoãn kế hoạch của mình.

Dù vậy, còn quá sớm để kết luận doanh nghiệp Đức đang rút khỏi Mỹ. Trong khảo sát German American Business Outlook năm 2026 của Phòng Thương mại Đức-Mỹ (GACC), có tới 67% doanh nghiệp Đức đang hoạt động tại Mỹ cho biết sẽ tăng đầu tư vào Mỹ trong năm 2026.

Cũng trong khảo sát này, 86% doanh nghiệp ghi nhận tác động tiêu cực từ chính sách thuế quan Mỹ, nhưng những doanh nghiệp đã có cơ sở hoạt động tại đây vẫn duy trì ý định đầu tư. Điều này cho thấy khoảng cách rõ rệt giữa tâm lý dè dặt với đầu tư mới và sự gắn bó của các doanh nghiệp đã có nền tảng tại Mỹ.

Trong một phân tích riêng công bố tháng 4/2026, Bundesbank nhận định chưa có bằng chứng rõ ràng về làn sóng phi toàn cầu hóa trên diện rộng đối với dòng vốn đầu tư của Đức nói chung. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng trọng tâm đầu tư đang dịch chuyển sang các quốc gia có xu hướng thân phương Tây hơn.

Diễn biến này cũng có ý nghĩa tham khảo với doanh nghiệp Hàn Quốc. Thay đổi thuế quan của Mỹ không chỉ ảnh hưởng đến giá xuất khẩu, mà còn tác động đến quyết định sản xuất tại chỗ, hợp đồng thu mua và tái cấu trúc chuỗi cung ứng. TokenPost trước đó cũng đưa tin doanh nghiệp trong nước đã rà soát tác động chuỗi cung ứng để ứng phó với các biện pháp thuế quan của Mỹ.

Mối liên hệ trực tiếp với thị trường tài sản số hiện vẫn còn hạn chế. Đây không phải là câu chuyện về chính sách tiền mã hóa hay biến động cung cầu on-chain, mà gần hơn với một ví dụ kinh tế vĩ mô cho thấy bất định về thuế quan đang gây áp lực thế nào lên đầu tư sản xuất toàn cầu và tâm lý với tài sản rủi ro.

Nhìn chung, vấn đề cốt lõi không phải là doanh nghiệp Đức từ bỏ thị trường Mỹ, mà là sự trì hoãn trong các quyết định đầu tư mới. Trong khi phản ứng của doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp đã có cơ sở sản xuất tại Mỹ có phần khác nhau, các công ty đang cân nhắc cả mức thuế quan hiện tại lẫn khả năng quy định tiếp tục thay đổi để điều chỉnh lịch trình đầu tư của mình.