Watermark Claude bỏ ký tự ẩn, chuyển sang tín hiệu thống kê

Anthropic đưa cơ chế watermark có thể nhận diện bằng máy vào nội dung do Claude tạo ra. Đây không phải là cách chèn ký tự hay mã ẩn vào câu chữ, mà là cấu trúc sử dụng tín hiệu thống kê còn sót lại trong quá trình tạo sinh để xác định mức độ tham gia của Claude.

Trong tài liệu hướng dẫn Claude, Anthropic cho biết công ty đã ký cam kết thực thi quy định “minh bạch nội dung do AI tạo ra” theo Điều 50 Đạo luật AI của Liên minh châu Âu (EU), và các mô hình Claude mới ra mắt tại EU sau ngày 2/8/2026 sẽ hỗ trợ tính năng đánh dấu này ngay từ thời điểm phát hành. Phạm vi áp dụng bao gồm toàn bộ dịch vụ sử dụng các mô hình được hỗ trợ, như nền tảng Claude (API), Claude, Claude Code, Claude Cowork và Claude Tag. Trang tin từng đưa tin trước đó về chủ trương gắn watermark chỉ máy mới đọc được, mắt thường không nhìn thấy, vào văn bản do Claude tạo ra.

Watermark được chèn vào văn bản nhưng không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Anthropic giải thích rằng dấu hiệu này không làm thay đổi ý nghĩa, chất lượng hay khả năng đọc hiểu của câu trả lời. Đối với tệp tin, chỉ những định dạng được hỗ trợ mới được gắn kèm siêu dữ liệu nguồn gốc đã ký xác nhận. Các định dạng ví dụ gồm SVG, PNG, JPG, và siêu dữ liệu này tuân theo chuẩn C2PA - chuẩn dùng để ghi lại thông tin nguồn gốc nội dung.

“SynthID Text” do Google DeepMind công bố cũng xử lý cùng một vấn đề. Khi lựa chọn token tiếp theo, mô hình ngôn ngữ lớn tính toán xác suất của nhiều ứng viên, còn SynthID Text điều chỉnh nhẹ các giá trị xác suất này để tạo ra watermark mà con người không thể nhìn thấy. Google DeepMind cho biết cách làm này được thiết kế để không ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng văn bản hay tốc độ tạo sinh.

Điểm mấu chốt là cơ chế này khác với việc theo dõi người dùng. Anthropic cho biết kết quả phát hiện chỉ là tín hiệu cho thấy khả năng nội dung đã được Claude xử lý, chứ không xác định toàn bộ nguồn gốc. Ngay cả khi con người viết bản nháp rồi chỉ nhờ Claude hiệu đính, dịch hoặc tóm tắt, dấu hiệu vẫn có thể còn lại. Ngược lại, nếu câu văn ngắn, bị chỉnh sửa nhiều, hoặc trộn lẫn với văn bản khác, dấu hiệu có thể không còn được phát hiện.

BlockBeats đưa tin, sau khi triển khai watermark, một số người dùng Claude đã hủy đăng ký, nhưng Anthropic cho biết chưa ghi nhận xu hướng hủy dịch vụ tăng trên diện rộng. Về việc watermark có làm thay đổi bản quyền hay quyền sở hữu hay không, Anthropic cũng giải thích rằng theo điều khoản dịch vụ, cơ chế này không làm thay đổi quyền vốn có của người dùng.

Động thái lần này cũng gắn liền với cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng xoay quanh việc xác thực nội dung AI. Khi AI tạo sinh được sử dụng rộng rãi để viết bài, viết mã, làm báo cáo và tạo hình ảnh, nhu cầu phân biệt sản phẩm do con người thực hiện hay do mô hình xử lý cũng tăng lên. Anthropic cho biết sẽ công bố thêm công cụ phát hiện và tài liệu kỹ thuật liên quan trong thời gian tới.

Bình luận: Watermark dạng tín hiệu xác suất vẫn chỉ mang tính tham khảo chứ chưa phải bằng chứng tuyệt đối, nên nếu muốn dùng để quy trách nhiệm cho nội dung do AI tạo ra, giới công nghệ nhiều khả năng vẫn cần thêm các căn cứ xác minh khác đi kèm.