Vốn hoá doanh nghiệp Mỹ vượt 400% GDP, cao hơn cả đỉnh bong bóng dot-com

Giá trị vốn cổ phần của các doanh nghiệp Mỹ đã vượt mốc 400% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), cao hơn cả đỉnh điểm bong bóng dot-com và giai đoạn ngay trước sự kiện Thứ Hai đen tối năm 1987. Con số này một lần nữa làm dấy lên lo ngại về mức định giá của thị trường chứng khoán Mỹ, trong bối cảnh đà tăng do nhóm cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) dẫn dắt vẫn chưa có dấu hiệu chững lại.

Theo Fortune, ông David Kelly, chiến lược gia toàn cầu trưởng tại J.P. Morgan Asset Management, tính toán rằng tính đến ngày 10/8, giá trị vốn cổ phần của các doanh nghiệp Mỹ đã vượt 400% GDP. Để so sánh, tỷ lệ này ở đỉnh bong bóng dot-com là 204%, ngay trước sự kiện Thứ Hai đen tối năm 1987 là 74%, còn trước đại dịch Covid-19 là 244%.

Chỉ số này có cách tính khá giống với chỉ số Buffett vốn được nhiều nhà đầu tư biết đến, nhưng phạm vi đo lường rộng hơn. Chỉ số Buffett thường so sánh giá trị vốn hoá thị trường chứng khoán niêm yết với GDP để đánh giá mức định giá chung của thị trường.

Trong một bài viết đăng ngày 3/9/2025, J.P. Morgan Asset Management cho biết tính đến quý II/2025, giá trị vốn cổ phần doanh nghiệp Mỹ đạt 363% GDP. Đơn vị này lưu ý đây không chỉ là chỉ số dựa trên cổ phiếu niêm yết công khai, mà bao gồm toàn bộ giá trị vốn cổ phần của các doanh nghiệp Mỹ.

Điểm đáng chú ý không đơn thuần là giá cổ phiếu đang ở mức cao, mà là giá trị doanh nghiệp đang phình to nhanh hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế thực.

Cũng trong bài viết trên, J.P. Morgan Asset Management chỉ ra mức 363% hiện tại cao hơn đáng kể so với đỉnh 212% ghi nhận vào quý I/2000. Tuy nhiên, đơn vị này không khẳng định chỉ số này đồng nghĩa với một đợt điều chỉnh sắp xảy ra.

Diễn biến thị trường thực tế cũng chưa cho thấy dấu hiệu đảo chiều. Theo AP, chứng khoán Mỹ vẫn giao dịch quanh vùng đỉnh lịch sử. Hãng tin này nhận định số liệu tiêu dùng yếu có thể củng cố kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất, nhưng đồng thời cũng có thể làm gia tăng lo ngại về đà giảm tốc của nền kinh tế lẫn áp lực lạm phát.

Barron's đưa tin nhóm cổ phiếu AI tiếp tục dẫn dắt thị trường, giúp chỉ số S&P 500 đóng cửa ở mức cao kỷ lục. Bên cạnh những cảnh báo về định giá, kết quả kinh doanh tích cực của nhóm AI cùng kỳ vọng lạm phát hạ nhiệt được xem là yếu tố hỗ trợ đà tăng này.

Ở góc nhìn rộng hơn, Viện Nghiên cứu Toàn cầu McKinsey (McKinsey Global Institute) cũng chỉ ra vấn đề tương tự. Trong báo cáo công bố ngày 23/7, McKinsey cho biết tổng giá trị tài sản toàn cầu năm 2025 đã tăng lên 1.800 nghìn tỷ USD, trong khi tổng tài sản hộ gia đình toàn cầu đạt 570 nghìn tỷ USD.

McKinsey phân tích rằng giá trị tài sản đang tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế thực, khiến khối lượng của cải trên giấy phình to. Báo cáo cũng cho biết giá trị cổ phiếu Mỹ hiện đã cao gấp 2,4 lần giá trị tài sản ròng của doanh nghiệp.

Ở khía cạnh tiêu dùng, lại có một góc nhìn khác. Viện nghiên cứu Bank of America (Bank of America Institute) cho biết trong báo cáo kiểm định tiêu dùng tháng 8 rằng sau hơn một năm nền kinh tế vận động theo mô hình chữ K, tốc độ tăng lương và tốc độ tăng chi tiêu tiêu dùng đang dần thu hẹp khoảng cách.

Điều này cho thấy nhận định nền kinh tế thực đang suy yếu toàn diện là chưa đầy đủ. Dù áp lực định giá trên thị trường chứng khoán đang gia tăng, xu hướng tiêu dùng và tiền lương lại cho thấy một số tín hiệu bình thường hoá trở lại.

Hiện chưa có mối liên hệ trực tiếp nào được xác nhận giữa các chỉ số nói trên với thị trường tiền mã hoá. Tuy vậy, Bitcoin(BTC) và nhóm tài sản rủi ro nói chung thường phản ứng đồng thời với kỳ vọng lãi suất tại Mỹ, đà tăng của cổ phiếu nhóm AI và biến động thanh khoản đồng USD.

TokenPost trước đó từng đưa tin về một chỉ số so sánh, lấy chỉ số S&P 500 và Nasdaq chia cho giá Bitcoin(BTC), qua đó cho thấy chỉ số này đã vượt đường trung bình động 200 tuần. Tương tự, chỉ số vốn hoá doanh nghiệp trên GDP lần này cũng nên được nhìn nhận như một công cụ để đánh giá mức định giá đang ở mức cao của nhóm tài sản rủi ro tại Mỹ, hơn là một tín hiệu khẳng định hướng đi tiếp theo của giá.