Xuất khẩu diesel Nga giảm xuống đáy nhiều năm đầu tháng 8

Xuất khẩu diesel và gasoil của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm vào đầu tháng 8, giữa lúc các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của Ukraine và lệnh hạn chế xuất khẩu của Moscow cùng lúc gây áp lực lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Theo Bloomberg dẫn dữ liệu từ Vortexa, xuất khẩu diesel và gasoil của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất nhiều năm vào đầu tháng 8. Diesel Nga là mặt hàng bị Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu trực tiếp, nhưng nếu các nước mua truyền thống như Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil tìm nguồn thay thế, cạnh tranh nguồn cung giữa châu Âu và các nước nhập khẩu khác có thể gia tăng.

Đà giảm xuất khẩu đã thể hiện rõ từ tháng 7. Reuters dẫn dữ liệu từ Kpler cho biết khối lượng xuất khẩu diesel và gasoil của Nga trong giai đoạn 1-10 tháng 7 chỉ đạt trung bình 234.000 thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với mức 400.000 thùng/ngày của tháng 6 và mức trung bình khoảng 817.000 thùng/ngày của cả năm 2025.

Chính phủ Nga đã áp lệnh cấm xuất khẩu diesel từ ngày 8/7 với lý do ổn định nguồn cung nhiên liệu trong nước. Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết một số nhà máy lọc dầu bị thiệt hại khiến sản lượng xăng và diesel tạm thời sụt giảm.

Cùng tháng đó, Nga cho biết sẽ bắt đầu nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ. Việc ưu tiên cân đối cung cầu trong nước được siết chặt hơn khiến dư địa xuất khẩu càng thu hẹp.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong báo cáo thị trường dầu mỏ tháng 7 cho biết công suất lọc dầu của Nga bị hạn chế do hậu quả các cuộc tấn công, trong khi biên lợi nhuận lọc dầu (crack) đã tăng lên mức cao nhất trong 4 năm vào đầu tháng 7. Khác với nguồn cung dầu thô đang phục hồi, nguồn cung sản phẩm lọc dầu lại di chuyển chậm hơn, khiến thị trường diesel và xăng trở nên eo hẹp.

Crack là chênh lệch giữa giá dầu thô và giá sản phẩm lọc dầu. Khi crack diesel tăng, lợi nhuận mà nhà máy lọc dầu thu được khi bán diesel từ cùng một lượng dầu thô đầu vào sẽ cao hơn, nhưng với người mua, đây lại là tín hiệu cho thấy nguồn cung sản phẩm lọc dầu đang bị siết chặt.

S&P Global ngày 14/7 nhận định lệnh cấm xuất khẩu của Nga cùng các cuộc tấn công của Ukraine đang bóp nghẹt thị trường diesel toàn cầu. Báo cáo cũng chỉ ra phần lớn công suất lọc dầu của Nga bị gián đoạn, trong khi crack diesel tại châu Âu đã tăng lên.

Các nguồn cung thay thế cũng bắt đầu dịch chuyển. Reuters đưa tin Reliance Industries (RIL) đã tăng xuất khẩu diesel sang châu Âu và Brazil trong tháng 7. Đây là một phần cách các nhà máy lọc dầu Ấn Độ bù đắp cho khoảng trống nguồn cung từ Nga.

Diesel và gasoil là nhiên liệu trung gian có nhu cầu lớn trong vận tải, xây dựng và sản xuất công nghiệp. Khi nguồn cung giảm, chi phí cước vận chuyển hàng hóa và nhiên liệu công nghiệp sẽ chịu áp lực đầu tiên, sau đó có thể lan sang chi phí logistics và giá cả hàng hóa nói chung.

Các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của Ukraine vẫn tiếp diễn trong tháng 8. AP đưa tin ngày 10/8, nhà máy lọc dầu Taneco tại Cộng hòa Tatarstan bị tấn công bằng drone, và đến ngày 13/8, nhà máy Gazprom Neftekhim Salavat tại Cộng hòa Bashkortostan xảy ra hỏa hoạn.

TokenPost từng đưa tin rằng chính phủ Nga đã gia hạn lệnh hạn chế xuất khẩu nhiên liệu và gắn việc dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu diesel với tình hình phục hồi của thị trường trong nước.

Diễn biến này không phải là sự kiện trực tiếp của thị trường tiền mã hóa. Tuy nhiên, thông qua giá năng lượng, chi phí vận chuyển và kênh lạm phát, đây có thể trở thành biến số gián tiếp đối với môi trường tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH).

Mức độ ảnh hưởng thực tế của áp lực nguồn cung diesel Nga lên giá cả và chi phí logistics sẽ phụ thuộc vào tồn kho hiện có và khối lượng nguồn cung thay thế. Ở thời điểm hiện tại, các diễn biến được xác nhận gồm thiệt hại tại cơ sở lọc dầu, lệnh cấm xuất khẩu, biên lợi nhuận lọc dầu tại châu Âu tăng và nguồn cung thay thế từ Ấn Độ mở rộng, tất cả đang diễn ra cùng lúc.

Thông tin trong bài được kiểm chứng qua các nguồn: Reuters/MarketScreener, IEA, S&P Global, AP, AP.