Lãi suất Nhật giữ nguyên 1,0%, BOJ để ngỏ khả năng tăng nhanh

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) giữ nguyên lãi suất ngắn hạn ở mức 1,0%, nhưng nội bộ ngân hàng vẫn để ngỏ khả năng tăng lãi suất nhanh hơn dự kiến nếu áp lực lạm phát tiếp tục gia tăng. Diễn biến này khiến nỗi lo về phòng vệ đồng yên và khả năng đảo chiều các giao dịch carry trade quay lại trở thành biến số đáng chú ý của thị trường.

BOJ công bố ngày 10 tháng 8 bản tóm tắt ý kiến tại cuộc họp chính sách tiền tệ diễn ra trong hai ngày 30-31 tháng 7, cho biết hội đồng đã quyết định giữ lãi suất chính sách ngắn hạn ở 1,0% với tỷ lệ phiếu 8-1. Ông Hajime Takata (Takata Hajime), Ủy viên Hội đồng chính sách BOJ, là người duy nhất bỏ phiếu phản đối, đề xuất tăng lãi suất lên 1,25%.

Bản tóm tắt ý kiến cho thấy BOJ cần theo dõi thêm liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi có ổn định quanh ngưỡng 2% hay không. Một số ý kiến trong nội bộ cũng cho rằng tốc độ tăng lãi suất có thể nhanh hơn dự đoán hiện tại của thị trường, tùy thuộc diễn biến kinh tế, giá cả và điều kiện tài chính sắp tới.

Điều này cho thấy nội bộ BOJ đang nhìn nhận rủi ro lạm phát đi lên với thái độ thận trọng hơn trước. Tuy nhiên, đây chưa phải là quyết định ấn định thời điểm và mức tăng lãi suất cụ thể, mà chỉ là dư địa chính sách, phụ thuộc vào các số liệu kinh tế trong thời gian tới.

Quan điểm từ phía chính phủ có phần khác biệt. Trong cùng bản tóm tắt, đại diện Bộ Tài chính Nhật Bản cho biết kỳ vọng BOJ sẽ phối hợp chặt chẽ với chính phủ, điều hành chính sách tiền tệ phù hợp để đạt mục tiêu ổn định giá cả 2% một cách bền vững và ổn định.

Phát biểu này được xem là nhấn mạnh sự phối hợp chính sách và trao đổi với thị trường, hơn là ủng hộ trực tiếp việc tăng lãi suất ngay lập tức. Cách hiểu rằng chính phủ đang gây sức ép buộc BOJ tăng lãi suất, vì vậy, chưa hẳn chính xác.

Theo Reuters đưa tin, bản dự thảo quy hoạch kinh tế dài hạn của chính phủ Nhật Bản yêu cầu chính sách tiền tệ phải hỗ trợ nhu cầu khu vực tư nhân. Reuters diễn giải đây là tín hiệu ưu tiên duy trì chi phí vay ở mức thấp. Trong một bài viết khác, hãng tin này cho biết nhân sự và chính sách tăng trưởng của chính phủ Sanae Takaichi (Takaichi Sanae) có thể tạo áp lực lên lộ trình tăng lãi suất dài hạn của BOJ.

Đồng yên yếu là bối cảnh trực tiếp của cuộc tranh luận chính sách tiền tệ Nhật Bản. Trong báo cáo triển vọng kinh tế và giá cả công bố tháng 7, BOJ cho biết tốc độ tăng CPI không tính thực phẩm tươi sống có thể vượt rõ ngưỡng 2% kể từ nửa cuối năm tài khóa 2026.

BOJ chỉ ra các yếu tố đẩy giá lên gồm giá dầu, việc chuyển chi phí tăng lương vào giá bán, đồng yên yếu và giá chất bán dẫn tăng do nhu cầu AI toàn cầu. Trước đó, TokenPost từng đưa tin về việc BOJ xem nhu cầu AI là một trong những áp lực đẩy giá lên.

Ứng phó trên thị trường ngoại hối là một trục vấn đề khác. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama (Katayama Satsuki) cho biết ngày 23 tháng 7 rằng sẽ hành động cương quyết nếu cần thiết trước đà giảm giá của đồng yên.

Theo số liệu công bố hàng tháng ngày 31 tháng 7 của Bộ Tài chính Nhật Bản, tổng giá trị can thiệp ngoại hối trong giai đoạn từ 29 tháng 6 đến 29 tháng 7 là 0 yên. Như vậy, tin đồn về việc can thiệp quanh cuối tháng 7 chưa được xác nhận qua số liệu công bố tháng này.

Điểm đáng chú ý với nhà đầu tư tiền mã hóa là giao dịch carry trade. Nếu các giao dịch vay yên chi phí thấp để đầu tư vào tài sản USD hoặc tài sản rủi ro bị đảo chiều, thanh khoản toàn cầu có thể chịu áp lực.

CoinDesk cho biết nếu kỳ vọng BOJ tăng lãi suất giảm bớt, giao dịch carry trade đồng yên sẽ tiếp tục được duy trì; ngược lại, đồng yên mạnh lên cùng lãi suất trở về bình thường có thể gây áp lực lên các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC). Nói cách khác, thị trường quan tâm nhiều hơn đến kênh thanh khoản toàn cầu, thay vì mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa lãi suất Nhật Bản và giá Bitcoin.

The Wall Street Journal cho biết đồng yên đang giao dịch quanh mức 159,34 yên đổi 1 USD, với nhu cầu carry trade tiếp tục hỗ trợ đà yếu của đồng yên. Thị trường hiện vẫn theo dõi song song tín hiệu chính sách và mức tỷ giá, chưa bước vào giai đoạn thanh lý carry trade trên diện rộng.

Nhìn chung, đây không phải trường hợp chính phủ Nhật Bản gây sức ép chính thức buộc BOJ tăng lãi suất, mà là sự giao thoa giữa cảnh giác lạm phát của BOJ, chính sách tăng trưởng của chính phủ và nỗ lực bảo vệ đồng yên. Tác động đến giá Bitcoin và các tài sản mã hóa lớn khó có thể đánh giá chỉ dựa vào lãi suất Nhật Bản, mà cần theo dõi thêm diễn biến tỷ giá USD/yên và dòng thanh khoản toàn cầu.