Twitch mặc định bật huấn luyện AI bằng nội dung creator, phải tự tắt mới được loại trừ

Twitch, nền tảng livestream trực thuộc Amazon(AMZN), vừa bổ sung tùy chọn cho phép dùng nội dung kênh của nhà sáng tạo để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh. Theo giao diện được xác nhận, tùy chọn này mặc định ở trạng thái bật, nghĩa là nhà sáng tạo phải tự tay tắt đi nếu không muốn nội dung kênh mình bị đưa vào dữ liệu huấn luyện.

Theo TechCrunch đưa tin ngày 13 (giờ Hàn Quốc, khoảng 5h10 sáng), Twitch đã đổi cài đặt mặc định để nội dung của nhà sáng tạo được dùng trong quá trình huấn luyện mô hình AI tạo sinh của Amazon. Twitch là nền tảng livestream do Amazon sở hữu.

Tùy chọn mới có tên “Training for Generative AI”, được đặt trong tab Bảo mật và quyền riêng tư. Phạm vi áp dụng gồm stream, video theo yêu cầu (VOD), clip, tin nhắn chat, cùng hình ảnh và văn bản trên kênh.

Theo Twitch, nếu tắt tùy chọn này, Amazon sẽ không dùng nội dung của kênh đó cho các đợt huấn luyện AI trong tương lai nhằm tạo văn bản, âm thanh, hình ảnh hoặc video. Trước đó, TokenPost từng đưa tin Twitch thông báo cho người dùng rằng họ có thể tắt tùy chọn này ngay trong phần cài đặt kênh.

Tuy nhiên, quyền từ chối chỉ giới hạn ở việc huấn luyện AI tạo sinh. Các tính năng AI hiện có như tạo phụ đề tự động, gợi ý nội dung, AutoMod hay hỗ trợ tăng trưởng và kiếm tiền cho streamer vẫn tiếp tục hoạt động như bình thường.

Đáng chú ý, tin nhắn chat mà một người để lại trên kênh của người khác sẽ tuân theo cài đặt của chủ kênh đó, chứ không phải cài đặt của người viết chat. Nói cách khác, nếu chủ kênh không tắt tùy chọn này, mọi tin nhắn và nội dung để lại trên kênh vẫn có thể bị đưa vào dữ liệu huấn luyện AI tạo sinh, bất kể người viết chat có đồng ý hay không.

Đây là cơ chế opt-out: mặc định cho phép sử dụng, người dùng phải chủ động từ chối mới được loại trừ. Ngược lại, cơ chế opt-in yêu cầu người dùng đồng ý trước thì nội dung mới được đưa vào. Tranh cãi lần này xoay quanh cách xin sự đồng ý hơn là bản thân tính năng AI.

Mike Minton, Giám đốc sản phẩm (Chief Product Officer) của Twitch, khi được hỏi trong buổi livestream chính thức vì sao chọn mặc định “opt-out” thay vì “opt-in”, đã trả lời: “Nếu là opt-in thì sẽ chẳng ai bấm đồng ý cả.” Phát ngôn này khiến làn sóng phản đối của nhà sáng tạo về quy trình xin đồng ý càng thêm gay gắt.

Mary Kish, Trưởng bộ phận cộng đồng (Head of Community) của Twitch, cũng trong buổi phát trực tiếp đó, cho biết bà không kỳ vọng người dùng sẽ hoan nghênh hay yêu thích thay đổi này. Việc công ty vẫn chọn cơ chế mặc định cho phép dù ý thức được khả năng phản ứng dữ dội là điều khiến cộng đồng thêm mất niềm tin.

Khung chat của buổi livestream nhanh chóng tràn ngập bình luận phản đối AI. TechCrunch cho biết tại thời điểm đó có khoảng 3.000 người đang xem trực tiếp buổi phát sóng chính thức.

Business Insider đưa tin nhiều streamer đã bày tỏ bức xúc trên X về việc Amazon dùng nội dung để huấn luyện AI và về cách áp dụng mặc định cho phép. Do phạm vi xác minh từng bài đăng riêng lẻ còn hạn chế, bài viết chỉ ghi nhận đây là làn sóng phản ứng chung từ cộng đồng streamer.

The Information hồi tháng 6 từng đưa tin ông Minton có đề cập rằng nội dung Twitch có thể đóng vai trò trong quá trình huấn luyện AI của Amazon, và Amazon hiện đang dùng dữ liệu này ở giai đoạn làm sản phẩm thử nghiệm. Tùy chọn mới lần này được xem là bước hiện thực hóa định hướng sử dụng nội dung nền tảng, hơn là một tính năng phát sinh bất ngờ.

Hiện chưa rõ liệu nội dung cũ, được đăng trước khi tùy chọn mới xuất hiện, đã từng được dùng để huấn luyện AI hay chưa. Ông Minton cho biết bản thân không nắm được Amazon đã sử dụng những dữ liệu nào để huấn luyện mô hình.

Amazon là tập đoàn công nghệ lớn đang tự phát triển các mô hình AI riêng. Nội dung phát sóng và chat trên Twitch không chỉ là lịch sử xem, mà là dữ liệu kết hợp video, âm thanh và văn bản theo thời gian thực, nên tranh cãi về phạm vi sử dụng dữ liệu nội bộ nền tảng nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn.

Với các nhà sáng tạo nội dung và doanh nghiệp nền tảng tại Việt Nam, trường hợp của Twitch cũng đặt ra câu hỏi về mức độ mà người cung cấp nội dung có thể kiểm soát phạm vi sử dụng dữ liệu và quyền từ chối. Người dùng Twitch có thể tự kiểm tra cài đặt huấn luyện AI tạo sinh ngay trong tab Bảo mật và quyền riêng tư của kênh.