MUFG thử nghiệm giao dịch repo trái phiếu chính phủ Nhật trên blockchain

Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) chính thức bắt tay vào một dự án thử nghiệm đưa giao dịch repo trái phiếu chính phủ Nhật Bản lên blockchain. Ý tưởng là xử lý đồng thời việc chuyển quyền sở hữu trái phiếu và thanh toán tiền kỹ thuật số trong cùng một quy trình, qua đó rút ngắn thời gian hoàn tất giao dịch repo.

Trong thông báo phát đi, MUFG cho biết sẽ cùng Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities, Mitsubishi UFJ Trust and Banking, ngân hàng Mitsubishi UFJ, Digital Asset và Progmat triển khai thử nghiệm khái niệm (proof of concept) cho giao dịch repo trái phiếu chính phủ Nhật trên nền tảng blockchain Canton Network. Đây là hạ tầng blockchain được thiết kế riêng cho nhu cầu của các tổ chức tài chính.

Giao dịch repo, hiểu đơn giản, là hình thức vay và trả tiền ngắn hạn có thế chấp bằng chứng khoán. Trái phiếu chính phủ Nhật Bản, nhờ độ tín nhiệm cao và thanh khoản tốt, từ lâu đã là tài sản thế chấp quen thuộc với giới đầu tư cả trong lẫn ngoài nước Nhật.

Theo MUFG, phương thức thanh toán truyền thống hiện mất khoảng 1-3 ngày để hoàn tất. Lần thử nghiệm này tập trung kiểm tra khả năng thanh toán theo thời gian thực, hoạt động liên tục 24 giờ. Mục tiêu then chốt là xem có thể giảm lượng tài sản thế chấp và tiền mặt bị "đóng băng" trong lúc chờ thanh toán hay không.

Phạm vi thử nghiệm chia làm hai phần: đồng thanh toán on-chain (DvP) giữa trái phiếu chính phủ Nhật và tiền kỹ thuật số, cùng với việc số hóa toàn bộ vòng đời giao dịch repo trên blockchain. Cơ chế DvP xử lý song song việc giao chứng khoán và thanh toán tiền, giúp hạn chế rủi ro một bên giao tài sản mà không nhận được thanh toán tương ứng.

MUFG cho biết vẫn giữ nguyên tính chất pháp lý hiện hành của trái phiếu chính phủ, đồng thời xem xét kết nối sổ tài khoản chuyển nhượng trái phiếu tại các tổ chức quản lý tài khoản với hệ thống blockchain. Về công cụ thanh toán, tiền gửi token hóa và stablecoin đều được nhắc đến như phương án khả thi.

Ở khâu số hóa vòng đời giao dịch repo, dự án sẽ dùng giao thức cho vay của Secured Finance AG, công ty hạ tầng tài chính on-chain có trụ sở tại Thụy Sĩ. Cơ chế này tự động hóa các giao dịch vay vốn có thế chấp thông qua hợp đồng thông minh.

Kế hoạch lần này được xem là bước tiếp nối của nỗ lực đưa thanh toán trái phiếu chính phủ Nhật lên blockchain mà TokenPost từng đưa tin trước đó. Khi ấy, MUFG đang xúc tiến phương án liên kết việc chuyển quyền sở hữu trái phiếu chính phủ Nhật với thanh toán tiền trên nền tảng blockchain.

So với thông tin trước, lần công bố này làm rõ hơn danh sách bên tham gia thử nghiệm, phạm vi sử dụng Canton Network và cấu trúc tự động hóa giao dịch repo. Có thể thấy thử nghiệm thanh toán trái phiếu chính phủ Nhật đang mở rộng từ việc kiểm chứng đơn thuần khâu chuyển quyền sở hữu sang giao dịch tài chính thế chấp giữa các tổ chức.

Trước đó, hồi tháng 4, Japan Securities Clearing Corporation (JSCC) đã cùng Mizuho Financial Group, Nomura Holdings và Digital Asset khởi động thử nghiệm quản lý tài sản thế chấp kỹ thuật số cho trái phiếu chính phủ Nhật trên Canton Network. Thử nghiệm đó xem xét khía cạnh pháp lý và vận hành của việc chuyển quyền sở hữu qua nhiều tổ chức quản lý tài khoản, cũng như cập nhật sổ tài khoản bằng blockchain.

Dự án của MUFG lần này cũng nằm trong chuỗi thử nghiệm được chọn tham gia "Dự án nâng cấp hạ tầng thanh toán" của Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA). Cơ quan này thời gian qua phối hợp cùng ngành tài chính để nghiên cứu phương án hiện đại hóa quy trình thanh toán tài sản tài chính truyền thống bằng tiền kỹ thuật số và blockchain.

Ở nước ngoài, xu hướng kết nối trái phiếu chính phủ với mạng lưới thanh toán số cũng đã manh nha từ trước. CoinDesk từng đưa tin giao dịch repo trái phiếu Kho bạc Mỹ trong ngày qua mạng lưới Kinexys của JP Morgan đã được vận hành từ năm 2020.

Điểm đáng chú ý với độc giả là stablecoin và tiền gửi token hóa đang được cân nhắc không chỉ như công cụ thanh toán đơn thuần, mà còn như trục thanh toán cho các giao dịch tài chính tổ chức như repo trái phiếu chính phủ. Tuy vậy, liệu mô hình repo on-chain trái phiếu chính phủ Nhật có tiến tới dịch vụ thương mại thực tế hay không, cũng như tác động của nó tới hạ tầng thị trường tài chính các nước khác, vẫn cần thêm thời gian để xác nhận.

MUFG cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan quản lý liên quan, các tổ chức tài chính trong và ngoài Nhật Bản, cùng Morgan Stanley để thúc đẩy thử nghiệm và hiện thực hóa mô hình này trong thực tế.