Ukraine tấn công cảng Novorossiysk: 3 người chết, 2 kho ngũ cốc hư hại

Ukraine đã tấn công cảng Novorossiysk trên Biển Đen của Nga bằng drone và tên lửa vào ngày 12/8 (giờ địa phương), gây thiệt hại cho hạ tầng cảng, hệ thống phòng không và cầu cảng. Theo các nguồn tin, 2 trong số 3 kho ngũ cốc tại đây cũng bị tấn công.

Hãng tin AP (Associated Press) dẫn nguồn chính quyền vùng Krasnodar của Nga cho biết vụ tấn công khiến ít nhất 3 người thiệt mạng, trong đó có một bé gái 8 tuổi, và 24 người bị thương. Tuy nhiên, một số nguồn tin khác lại ghi nhận số người chết là ít nhất 2 người, có sự chênh lệch giữa các báo cáo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Volodymyr Zelenskyy) gọi đây là "chiến dịch đặc biệt" nhằm vào căn cứ hải quân Novorossiysk. Điều này cho thấy cuộc tấn công đã đồng thời gây thiệt hại cho cả cơ sở quân sự lẫn hạ tầng logistics của cảng.

Novorossiysk là căn cứ trọng yếu của Hạm đội Biển Đen Nga, đồng thời là điểm trung chuyển logistics nơi ngũ cốc và dầu thô cùng được vận chuyển. Dù mục tiêu tấn công là cơ sở quân sự, bất kỳ sự gián đoạn nào trong hoạt động của cảng cũng có thể ảnh hưởng đến việc vận chuyển ngũ cốc và năng lượng.

Tờ báo kinh tế Nga Vedomosti đưa tin 2 trong 3 kho ngũ cốc tại Novorossiysk bị hư hại, trong đó một kho đã ngừng hoạt động. Tuy nhiên, chính quyền cảng hay đơn vị vận hành chưa công bố cụ thể phạm vi gián đoạn.

Hãng tin Reuters đưa tin ngày 22 tháng trước rằng Novorossiysk là cảng lớn nhất nước Nga tính theo sản lượng hàng hóa, xử lý tới 1/3 lượng ngũ cốc xuất khẩu của Nga. Do chiếm tỷ trọng lớn trong mạng lưới xuất khẩu ngũ cốc Nga, việc kiểm soát cảng hay chậm trễ trong xếp hàng có thể tác động ngay đến thị trường ngũ cốc quốc tế.

Vào thời điểm đó, Nga đã hạn chế tàu thuyền ra vào cảng từ nửa đêm đến 5 giờ sáng với lý do lo ngại nguy cơ tấn công bằng drone của Ukraine. Hợp đồng tương lai lúa mì kỳ hạn tháng 9 trên sàn Euronext đã tăng 4,5% sau khi thông tin đóng cửa ban đêm được công bố.

Lo ngại về gián đoạn nguồn cung tại khu vực Biển Đen tiếp tục kéo dài đến cuối tháng trước. Hợp đồng tương lai lúa mì trên Sàn giao dịch hàng hóa Chicago (CBOT) tăng 0,3% lên 6,645 USD/bushel vào ngày 29 tháng trước.

Một thương nhân ngũ cốc người Pháp nhận định "cảng đang gặp gián đoạn nghiêm trọng, nhưng dường như thị trường cho rằng tình trạng này sẽ không kéo dài." Nhận định này cho thấy thị trường khi đó vừa phản ánh khả năng gián đoạn vận chuyển vào giá, vừa thận trọng về việc liệu tình trạng này có kéo dài hay không.

Giá hợp đồng tương lai ngũ cốc không chỉ nhạy cảm với sản lượng xếp hàng thực tế mà còn với thời gian đóng cảng, thời gian tàu chờ đợi, cũng như biến động chi phí bảo hiểm và vận chuyển. Tại một cảng có tỷ trọng xuất khẩu lớn như Novorossiysk, ngay cả gián đoạn vận hành ở mức hạn chế cũng có thể khiến biến động giá ngắn hạn gia tăng.

Cuộc tấn công lần này diễn ra trong bối cảnh liên quan đến yêu cầu mà Phó Tổng thống Mỹ JD Vance từng đưa ra với phía Ukraine. Tờ Financial Times (FT) đưa tin Phó Tổng thống Vance ngày 31 tháng trước đã đề nghị Ukraine ngừng tấn công các tàu chở dầu liên quan đến Tổ hợp đường ống Caspian (CPC) sử dụng cảng Novorossiysk.

Sau đó, Ukraine được cho là đã quyết định loại hạ tầng của CPC và các tàu không thuộc Nga khỏi danh sách mục tiêu tấn công. TokenPost trước đó cũng đã đưa tin về việc Ukraine ngừng tấn công tàu chở dầu tại Biển Đen sau yêu cầu của Phó Tổng thống Vance.

Khó có thể khẳng định chiến dịch lần này vi phạm yêu cầu nói trên. Các mục tiêu tấn công được công bố là cảng và hạ tầng quân sự, chưa có báo cáo nào cho thấy cơ sở của CPC hay tàu không thuộc Nga bị tấn công.

Tại Novorossiysk còn có kho Grushovaya, trung tâm sản phẩm dầu mỏ lớn ở miền Nam nước Nga. TokenPost trước đó cũng đã kiểm tra tác động của các cuộc tấn công dọc bờ Biển Đen đối với tuyến vận chuyển dầu thô. AP cho biết chưa có báo cáo nào cho thấy kho Grushovaya bị tấn công trong lần này.

Đến thời điểm hiện tại, những gì được xác nhận chỉ là thiệt hại đối với hạ tầng cảng và các kho ngũ cốc. Quy mô gián đoạn xuất khẩu ngũ cốc, cũng như diễn biến giá hợp đồng tương lai lúa mì và dầu thô ngay sau vụ tấn công, chưa được công bố riêng.