CEO NBIM: AI, robot có thể tạo áp lực giảm phát trong 3 năm

Nicolai Tangen, Giám đốc điều hành (CEO) của NBIM (Norges Bank Investment Management) - cơ quan quản lý đầu tư của Ngân hàng Trung ương Na Uy, dự báo rằng AI và robot có thể nâng cao năng suất và tạo áp lực giảm phát trong vòng 3 năm tới. Tuy nhiên, việc cải thiện hiệu quả nội bộ tổ chức có dẫn đến giảm giá cả trên toàn nền kinh tế hay không vẫn còn cần được kiểm chứng.

CryptoBriefing đưa tin ngày 12 rằng ông Tangen cho biết hiệu ứng tăng năng suất từ AI và robot có thể làm giảm chi phí và giá cả. Đây là nhận định từ người đứng đầu một trong những quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới, cho thấy AI không chỉ được xem là đối tượng đầu tư công nghệ mà còn là yếu tố có thể thay đổi lộ trình giá cả.

Trong phát biểu khai mạc tại phiên điều trần trước Ủy ban Tài chính và Kinh tế Quốc hội Na Uy ngày 5 tháng 5, ông Tangen cũng nói "AI là bước phát triển quan trọng nhất đang diễn ra trên thế giới hiện nay". Điều này cho thấy ông xem việc ứng dụng AI là nhiệm vụ cốt lõi làm thay đổi năng suất và cơ cấu chi phí của tổ chức vận hành quỹ.

680 nhân viên của NBIM sử dụng AI hằng ngày. Fortune đưa tin rằng năng suất đo lường qua khảo sát nội bộ đã tăng trung bình 15% kể từ khi áp dụng các công cụ AI.

Con số năng suất này là kết quả nội bộ đo lường mức độ hiệu quả công việc mà nhân viên cảm nhận được. Có thể hiểu là tốc độ xử lý các công việc như soạn báo cáo, phân tích dữ liệu, giám sát rủi ro và rà soát pháp lý đã được cải thiện, nhưng phạm vi đo lường này khác với chỉ số năng suất của toàn bộ nền kinh tế.

NBIM cũng ứng dụng AI vào việc cắt giảm chi phí. Ông Tangen cho biết từ năm 2023 đến 2025, quỹ đã giảm 30% chi phí giao dịch nhờ nhiều biện pháp cải thiện hiệu quả, trong đó AI là một thành phần quan trọng.

Số tiền tiết kiệm được trong giai đoạn này là 4,8 tỷ krone Na Uy. Đây là ví dụ cho thấy AI đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm đơn thuần và được áp dụng vào công việc thực tế cũng như quản lý chi phí tại một tổ chức đầu tư quy mô lớn.

Chiến lược tuyển dụng cũng có sự thay đổi. Bloomberg đưa tin ông Tangen phát biểu trước Quốc hội Na Uy vào tháng 5 năm 2025 rằng "trong tương lai gần, tôi không cho rằng số lượng nhân viên sẽ tăng thêm".

Ông Tangen giải thích rằng thay vì tăng nhân sự, quỹ sẽ mở rộng ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả. Cùng tháng đó, Fortune cũng đưa tin NBIM đang tạm dừng tuyển dụng mới với lý do năng suất được cải thiện nhờ AI.

Giảm phát là hiện tượng mặt bằng giá cả hàng hóa và dịch vụ nói chung liên tục đi xuống. Ngay cả khi AI giúp giảm chi phí sản xuất, để hiệu ứng này lan tỏa thành giá cả thì việc ứng dụng công nghệ, tái cơ cấu tổ chức và cắt giảm chi phí cần được triển khai đồng loạt ở nhiều ngành.

Việc năng suất của một doanh nghiệp tăng lên và giá tiêu dùng nói chung giảm xuống là hai vấn đề khác nhau. Phát biểu của ông Tangen là một dự báo về khả năng áp lực chi phí giảm bớt, chứ chưa phải là kết luận được xác nhận bằng số liệu giá cả.

Trong nội bộ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng xuất hiện quan điểm thận trọng. Chủ tịch Fed Boston Susan M. Collins và Chủ tịch Fed Richmond Tom Barkin đánh giá rằng AI có thể đóng góp cho việc nâng cao năng suất trong tương lai, nhưng hiện tại vẫn chưa phải là động lực chính cho sự tăng vọt năng suất của Mỹ.

Oxford Economics cũng đưa ra quan điểm rằng AI có thể nâng cao hiệu quả ở một số công việc, nhưng khó có thể thay đổi đáng kể năng suất vĩ mô trong thời gian ngắn. Đơn vị này giải thích rằng cần có sự xuất hiện đồng thời của phạm vi ứng dụng công nghệ, tái thiết kế tổ chức và thay đổi cơ cấu chi phí thì mới có thể đánh giá được hiệu ứng đối với toàn bộ nền kinh tế.

Mối liên hệ trực tiếp với thị trường tiền mã hóa còn hạn chế. Không có cơ sở để khẳng định rằng token hay cổ phiếu liên quan đến AI cụ thể nào đó sẽ được hưởng lợi, nhưng phát biểu này đáng chú ý ở chỗ một tổ chức đầu tư quy mô lớn xem AI là yếu tố có thể thay đổi năng suất, chi phí và giá cả.

Quỹ Hưu trí Chính phủ Toàn cầu Na Uy (Government Pension Fund Global) đang xem xét đồng thời khả năng cải thiện hiệu quả của AI và rủi ro tập trung tài sản. Trước đó, TokenPost từng đưa tin quỹ này đã kiểm tra rủi ro bằng cách giả định tình huống giá trị quỹ giảm 35% nếu khoản đầu tư vào AI không mang lại mức tăng năng suất như kỳ vọng. Con số 35% không phải là dự báo thị trường mà là số liệu trong bài kiểm tra sức chịu đựng (stress test) trước các cú sốc cực đoan.