40.000 tỷ USD nợ công Mỹ cận kề, lãi vay mỗi ngày hơn 2,8 tỷ USD

Dư nợ trái phiếu Chính phủ Mỹ đã phình lên khoảng 39.891,8 tỷ USD, chỉ còn cách mốc 40.000 tỷ USD trong gang tấc. Riêng tiền lãi Chính phủ Mỹ phải trả mỗi ngày đã vượt 2,8 tỷ USD, khiến gánh nặng ngân sách gia tăng từ cả hai phía: nợ gốc phình to và chi phí đảo nợ leo thang.

Theo Bộ Tài chính Mỹ đưa tin ngày 11 (giờ địa phương), tính đến ngày 10, dư nợ trái phiếu chính phủ chỉ còn cách mốc 40.000 tỷ USD khoảng 100 tỷ USD. Hãng tin tài chính Yonhap Infomax nhận định nếu tốc độ tăng hiện tại được duy trì, con số này sẽ sớm vượt ngưỡng 40.000 tỷ USD trong thời gian tới.

Dư nợ trái phiếu Chính phủ Mỹ đã vượt mốc 38.000 tỷ USD vào tháng 10 năm ngoái, rồi tiếp tục vượt 39.000 tỷ USD vào tháng 5 năm nay. Chỉ trong hơn một tháng rưỡi của nửa cuối năm nay, con số này đã tăng thêm hơn 40 tỷ USD.

Dư nợ trái phiếu chính phủ là tổng giá trị các khoản nợ mà Chính phủ Mỹ đã phát hành nhưng chưa hoàn trả. Khi chi tiêu ngân sách vượt nguồn thu, chính phủ bù đắp phần thiếu hụt bằng cách phát hành trái phiếu mới; các trái phiếu đáo hạn cũng có thể được đảo nợ bằng đợt phát hành mới.

Khi quy mô nợ đã lớn mà lãi suất huy động vẫn ở mức cao, các đợt phát hành mới và phần đảo nợ sẽ phải gánh thêm lãi. Những trái phiếu phát hành trong giai đoạn lãi suất thấp trước đây, khi đáo hạn và được tái phát hành với lãi suất cao hơn, sẽ khiến tỷ trọng chi phí lãi vay trong ngân sách tiếp tục phình to.

Quỹ Peter G. Peterson (Peter G. Peterson Foundation) — tổ chức nghiên cứu chính sách tài khóa và ngân sách của Mỹ — cho biết chi phí lãi ròng là khoản mục tăng nhanh nhất trong ngân sách hàng năm của Chính phủ Mỹ. Tổ chức này chỉ rõ: "Hiện tại, nước Mỹ đang chi hơn 2,8 tỷ USD mỗi ngày chỉ để trả lãi." Con số này cho thấy áp lực trả lãi đã trở thành một khoản chi cố định, thường trực trong ngân sách liên bang.

Chi phí lãi ròng là phần chênh lệch giữa số tiền lãi chính phủ phải trả cho các khoản nợ như trái phiếu và số tiền lãi chính phủ nhận được. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) dự báo tỷ lệ chi phí lãi ròng trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong năm nay sẽ vượt mức đỉnh 3,2% ghi nhận sau Thế chiến thứ hai.

Gánh nặng dài hạn cũng được dự báo sẽ tiếp tục phình to. CBO ước tính tỷ lệ chi phí lãi ròng trên GDP sẽ vượt 6% vào năm 2050. Nếu điều kiện nợ công và lãi suất hiện tại kéo dài, chi phí lãi vay có thể lấn át nguồn ngân sách dành cho các chương trình tài khóa khác.

Lãi suất bình quân của trái phiếu Chính phủ Mỹ có thể giao dịch trên thị trường dao động quanh 3,3-3,4% kể từ nửa cuối năm 2024. So với mức thấp 1,4% trước khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất sau đại dịch COVID-19, chi phí huy động vốn của chính phủ hiện vẫn đang neo ở mức cao.

Lãi suất trái phiếu chính phủ khác nhau theo từng kỳ hạn, nên cơ cấu phát hành của chính phủ cũng tác động đến gánh nặng lãi vay. Nếu tỷ trọng trái phiếu ngắn hạn tăng, biến động lãi suất điều hành sẽ nhanh chóng phản ánh vào chi phí đảo nợ; ngược lại, nếu tăng phát hành trái phiếu dài hạn, chính phủ sẽ phải gánh mức lãi suất cao trong thời gian dài hơn.

TokenPost từng đưa tin Bộ Tài chính Mỹ đã đảo nợ 125 tỷ USD trái phiếu chính phủ trong khi giữ nguyên quy mô phát hành trái phiếu dài hạn. Khi đó, Bộ Tài chính công bố dự kiến nhu cầu vay ròng trên thị trường từ khu vực tư nhân trong quý III năm 2026 (tháng 7-9) là 739 tỷ USD.

Trái phiếu Chính phủ Mỹ được xem là thước đo tham chiếu cho lãi suất, thanh khoản đồng USD và giá trị tài sản thế chấp trên thị trường tài chính toàn cầu. Khi nguồn cung trái phiếu và lãi suất thay đổi, không chỉ thị trường trái phiếu mà cả điều kiện huy động USD của doanh nghiệp, tổ chức tài chính, cũng như môi trường đầu tư vào các tài sản rủi ro như cổ phiếu và tài sản số đều có thể chịu tác động.

Trên thị trường tiền mã hóa, một điểm đáng chú ý là trái phiếu Chính phủ Mỹ ngắn hạn được sử dụng làm tài sản dự trữ cho stablecoin. Các đơn vị phát hành Tether (USDT) và USD Coin (USDC) đang nắm giữ tài sản tương đương tiền mặt và trái phiếu ngắn hạn trong danh mục dự trữ, nhằm đáp ứng nhu cầu rút, đổi từ người dùng.

TokenPost từng đưa tin việc mở rộng nguồn cung trái phiếu ngắn hạn có liên hệ trực tiếp với tài sản dự trữ của các đơn vị phát hành stablecoin. Khi nguồn cung trái phiếu ngắn hạn tăng, phạm vi tài sản thanh khoản cao mà các đơn vị phát hành có thể sử dụng cũng được mở rộng, nhưng đồng thời Chính phủ Mỹ cũng phải gánh chi phí đảo nợ nhanh hơn theo biến động lãi suất.

Tuy nhiên, riêng việc dư nợ trái phiếu chính phủ gia tăng không đủ để xác định xu hướng giá của Bitcoin (BTC) hay Ethereum (ETH). Lãi suất điều hành của Fed, cơ cấu phát hành trái phiếu, thanh khoản đồng USD và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư đều là những yếu tố cùng tác động. Quỹ Peter G. Peterson hiện đang tổ chức một chiến dịch gửi thông báo tới người quan tâm vào đúng ngày dư nợ trái phiếu chính phủ vượt mốc 40.000 tỷ USD.