1.407 won/USD: Tỷ giá đã chạm ngưỡng cân bằng?

Tỷ giá won/USD đã giảm 154 won chỉ trong hai tháng, từ 1.561 won hồi tháng 6 xuống còn 1.407 won ở thời điểm hiện tại, khiến giới quan sát thị trường tranh luận liệu vùng 1.400 won đầu có phải là tỷ giá cân bằng hay chưa.

Theo bài viết ghi nhận thực địa của phóng viên Kim Hak-seong đăng trên Yonhap Infomax (연합인포맥스) ngày 12 (giờ địa phương), tỷ giá đã giảm gần 150 won chỉ trong hơn một tháng qua. Bài viết cho rằng do thị trường ngoại hối luôn chịu tác động đồng thời của nhiều biến số kinh tế lẫn rủi ro địa chính trị, nên khó có thể khẳng định mức tỷ giá hiện tại là một giá trị hợp lý cố định.

Trong năm nay, tỷ giá từng vọt lên 1.561 won vào tháng 6 rồi tụt xuống 1.407 won vào tháng 8. Cả đà tăng lẫn đà giảm này đều diễn ra ngoài dự đoán của thị trường, chỉ trong vòng hai tháng.

Trước đó, tỷ giá won/USD dao động quanh mốc 1.430 won khi căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt và khối ngoại liên tục bán ròng cổ phiếu. Sau khi tỷ giá lùi tiếp về vùng đầu 1.400 won, tranh luận không còn tập trung vào xu hướng ngắn hạn mà chuyển sang việc liệu mức hiện tại có hợp lý hay không.

Theo khảo sát của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) công bố tháng 4/2025, khối lượng giao dịch bình quân mỗi ngày trên thị trường ngoại hối toàn cầu đạt 9,6 nghìn tỷ USD (khoảng 13.565 nghìn tỷ won). Với quy mô giao dịch khổng lồ như vậy, lãi suất, lạm phát, cung cầu vốn và rủi ro địa chính trị đều tác động cùng lúc, nên rất khó lý giải hướng đi của tỷ giá chỉ bằng một chỉ số đơn lẻ.

Tỷ giá cân bằng là mức được xem là phản ánh đúng điều kiện kinh tế và cung cầu ngoại hối, tức đồng nội tệ không bị định giá quá cao hay quá thấp. Đây không phải một con số cố định, mà là một chuẩn đánh giá thay đổi theo chênh lệch lãi suất, diễn biến đồng USD, lạm phát và cơ cấu thương mại.

Trong một báo cáo, KB Kookmin Bank đưa ra mức tỷ giá hợp lý tự tính toán là khoảng 1.420 won, dựa trên chỉ số đồng USD, chênh lệch lãi suất Hàn Quốc - Mỹ và yếu tố cung cầu mang tính cấu trúc. Quan điểm của ngân hàng này là tỷ giá hiện tại ở vùng đầu 1.400 won đã tiệm cận mức hợp lý.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) lại đưa ra đánh giá khác. Yoo Sang-dae (유상대), Phó Thống đốc BOK, phát biểu tại buổi họp báo: “Nếu tính đến tác động lên giá nhập khẩu, tỷ giá hiện tại vẫn ở mức cao”. Phát biểu này cho thấy dù tỷ giá danh nghĩa đã lùi về vùng đầu 1.400 won, BOK vẫn cho rằng mức này chưa phản ánh đầy đủ giá trị thực của đồng won.

Ông Yoo nhận định khi nền tảng kinh tế của Hàn Quốc dần được phản ánh đầy đủ hơn, tỷ giá có thể còn giảm thêm trong trung và dài hạn. Nói cách khác, dù tỷ giá danh nghĩa đã về vùng đầu 1.400 won, nếu xét thêm yếu tố lạm phát và điều kiện kinh tế thì giá trị đồng won vẫn chưa phục hồi đầy đủ.

Tỷ giá thực hiệu lực cũng được viện dẫn làm căn cứ cho quan điểm này. Đây là chỉ số phản ánh sức mua thực tế của một đồng tiền, dựa trên chênh lệch lạm phát và biến động giá trị tiền tệ so với các đối tác thương mại.

Tỷ giá thực hiệu lực của đồng won đã ở dưới mốc chuẩn 100 kể từ tháng 8/2021 đến nay. Trong số 64 quốc gia được khảo sát, đồng won cũng duy trì vị trí thấp thứ hai, chỉ sau đồng yên Nhật, suốt nhiều tháng liền.

Việc tỷ giá thực hiệu lực nằm dưới mốc chuẩn có nghĩa là giá trị thực của đồng won đã giảm so với năm gốc so sánh là 2020. Đây là lý do vì sao dù tỷ giá danh nghĩa quanh mức 1.400 won đã trở nên quen thuộc, nhưng nếu tính thêm yếu tố tiền tệ và lạm phát của các đối tác thương mại, vẫn có cách nhìn cho rằng đồng won đang bị định giá thấp.

Sự khác biệt trong đánh giá tỷ giá xuất phát từ việc mỗi bên chọn biến số khác nhau làm căn cứ. KB Kookmin Bank tính toán mức hợp lý dựa trên chỉ số đồng USD, chênh lệch lãi suất và cung cầu mang tính cấu trúc, trong khi BOK đặt trọng tâm vào giá nhập khẩu, nền tảng kinh tế và giá trị thực của đồng won.

Tỷ giá won/USD tác động trực tiếp đến giá trị quy đổi sang won của các tài sản nước ngoài. Với những tài sản được niêm yết bằng USD như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH), dù giá USD không đổi, nếu giá trị đồng won tăng lên thì giá quy đổi ra won mà nhà đầu tư trong nước nhận được có thể giảm xuống.

Tuy nhiên, tranh luận về tỷ giá cân bằng lần này cần được tách bạch khỏi các căn cứ dự đoán xu hướng giá USD của tài sản số. Vấn đề đang được xác nhận hiện nay chỉ là sự khác biệt quan điểm về việc liệu vùng đầu 1.400 won có phản ánh đúng điều kiện kinh tế và cung cầu ngoại hối của Hàn Quốc hay không.

Nguồn tham khảo: Yonhap Infomax (bài gốc), Khảo sát thị trường ngoại hối BIS 2025