OpenAI bán cổ phiếu 7 tỷ USD, định giá công ty đạt 852 tỷ USD

OpenAI vừa hoàn tất đợt bán cổ phiếu thứ cấp (secondary sale) trị giá khoảng 7 tỷ USD. Nhân viên đương nhiệm và cựu nhân viên đã bán ra một phần cổ phần đang nắm giữ, dựa trên mức định giá công ty 852 tỷ USD.

Theo CNBC đưa tin ngày 11 (giờ địa phương), OpenAI đã hoàn tất thương vụ bán cổ phiếu theo hình thức chào mua công khai (tender offer). Đây không phải là đợt huy động vốn mới do công ty phát hành thêm cổ phiếu, mà là giao dịch trong đó các cổ đông hiện hữu bán lại phần cổ phần mình đang sở hữu.

Giao dịch thứ cấp là hình thức mua bán cổ phiếu diễn ra giữa cổ đông hiện hữu và nhà đầu tư mới tại các công ty chưa niêm yết. Do cổ phiếu chưa lên sàn khó có thể mua bán tự do trên thị trường mở, hình thức này thường được dùng để nhân viên hiện thực hóa thành tiền mặt phần cổ phiếu họ nhận được như một phần thu nhập.

Đợt chào mua công khai lần này được chuẩn bị sau khi OpenAI hoàn tất vòng gọi vốn 122 tỷ USD hồi tháng 3. Mức định giá 852 tỷ USD được xác lập trong vòng gọi vốn đó tiếp tục được áp dụng cho đợt bán cổ phiếu lần này.

Vòng gọi vốn tháng 3 và đợt bán cổ phiếu lần này có điểm khác biệt về nơi nhận tiền. Vốn huy động mới sẽ chảy vào công ty, còn tiền từ giao dịch thứ cấp được trả trực tiếp cho các cổ đông hiện hữu đã bán ra cổ phiếu.

Người hưởng lợi trực tiếp từ thương vụ lần này là các nhân viên đương nhiệm và cựu nhân viên đã bán cổ phiếu. Nhờ đó, OpenAI đã tạo cơ hội cho đội ngũ nhân sự hiện thực hóa giá trị cổ phần đang nắm giữ trước khi công ty niêm yết.

Kể từ khi ra mắt ChatGPT vào năm 2022, OpenAI đã trở thành một trong những công ty chưa niêm yết hàng đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh. Khi định giá công ty ngày càng tăng, việc đãi ngộ nhân viên và tạo thanh khoản cho cổ phần chưa niêm yết cũng trở thành bài toán quan trọng.

Hồi tháng 6, OpenAI đã nộp hồ sơ đăng ký chứng khoán dạng bảo mật (confidential filing) lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC). Tuy nhiên, công ty chưa công bố lịch trình niêm yết chính thức.

Việc nộp hồ sơ bảo mật là thủ tục cho phép doanh nghiệp làm việc trước với SEC để rà soát các tài liệu liên quan đến niêm yết. Chỉ riêng việc nộp hồ sơ không đồng nghĩa với việc thời điểm phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) hay niêm yết đã được ấn định.

Để tiến hành chào bán thực tế, OpenAI còn cần hoàn tất các bước tiếp theo như xác định cơ cấu đợt chào bán, số lượng cổ phiếu và khoảng giá cụ thể. Công ty chưa công bố quy mô đợt chào bán hay thời điểm niêm yết liên quan đến giao dịch lần này.

Các đợt bán cổ phiếu thứ cấp đã diễn ra nhiều lần trong quá trình OpenAI quản lý cổ phần trước khi niêm yết. Hồi tháng 10 năm ngoái, công ty từng hoàn tất đợt chào mua công khai trị giá 6,6 tỷ USD dựa trên mức định giá 500 tỷ USD.

Năm 2024, OpenAI cũng từng thực hiện một đợt chào mua công khai trị giá 1,5 tỷ USD. So với hai lần trước, đợt giao dịch lần này được thực hiện dựa trên mức định giá cao hơn.

Nhà đầu tư Hàn Quốc hiện chưa thể giao dịch cổ phiếu OpenAI trên thị trường mở như một cổ phiếu niêm yết thông thường. Tuy nhiên, cùng với các giao dịch cổ phần tại những công ty công nghệ chưa niêm yết, cạnh tranh về sản phẩm và thanh khoản trên thị trường cổ phiếu token hóa cũng đang mở rộng.

Mức định giá của OpenAI có thể trở thành một trong những thước đo để nhìn nhận rủi ro định giá quá cao và đòn bẩy tài chính của các tài sản liên quan đến AI. Tác động trực tiếp của thương vụ này đến thị trường tiền mã hóa hay cổ phiếu token hóa hiện chưa được xác nhận, và lịch trình IPO chính thức của OpenAI cũng chưa được công bố.