Mỹ tranh cãi nảy lửa về dự luật CLARITY, sức ép cấm cá cược thể thao trên nền tảng dự đoán thị trường

Mỹ: Tranh cãi dữ dội quanh dự luật CLARITY, sức ép siết chặt *dự đoán thị trường* liên quan cá cược thể thao

Theo Semafor đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), các hiệp hội ngành game, tổ chức đại diện bộ lạc bản địa và công đoàn lao động tại Mỹ đang gây sức ép buộc Thượng viện sửa dự luật tài sản số *CLARITY*, yêu cầu cấm rõ ràng các “hợp đồng sự kiện” gắn với cá cược thể thao và trò chơi kiểu casino trên các nền tảng *dự đoán thị trường*. Tranh cãi xoay quanh việc *dự đoán thị trường* đang biến tướng thành hoạt động cờ bạc trá hình, đồng thời làm bùng nổ mâu thuẫn về ranh giới quyền hạn giữa các cơ quan quản lý liên bang.

Theo Semafor, các tổ chức như Hiệp hội Game của người da đỏ (Indian Gaming Association), Hiệp hội Game Mỹ (American Gaming Association) cùng nhiều nhóm lợi ích khác đã gửi thư lên Quốc hội, yêu cầu bổ sung vào dự luật *CLARITY* nội dung khẳng định “cá cược thể thao không thuộc thẩm quyền Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) và không được cung cấp thông qua các nền tảng *dự đoán thị trường*”. Các nhóm này cho rằng trong 18 tháng qua, *dự đoán thị trường* đã thúc đẩy “đợt mở rộng cờ bạc lớn nhất” tại Mỹ.

bình luận: Với cách diễn đạt này, các hiệp hội game muốn chặn từ gốc mọi hành vi “đóng gói” cá cược thể thao thành sản phẩm phái sinh, rồi đưa lên nền tảng tài chính số dưới danh nghĩa hợp đồng dự đoán.

Làn sóng phản đối trên đối lập với lập trường của Chủ tịch CFTC Michael Selig, người nhiều lần nhấn mạnh CFTC có “thẩm quyền độc quyền” với *dự đoán thị trường* và công khai bênh vực các nền tảng như Kalshi và Polymarket. Ông Selig lập luận rằng hợp đồng dự đoán về các sự kiện (event contracts) là một dạng sản phẩm phái sinh, do đó thuộc phạm vi giám sát của CFTC.

Ngược lại, ngành game cho rằng CFTC vốn được thành lập để giám sát thị trường hàng hóa và phái sinh tài chính, không phải để quản lý hệ thống cá cược thể thao trên phạm vi toàn quốc. Theo Hiệp hội Game Mỹ, kể từ khi các nền tảng *dự đoán thị trường* bắt đầu cung cấp hợp đồng liên quan sự kiện thể thao, các bang đã thất thu khoảng 1,08 tỷ USD tiền thuế từ hoạt động cá cược hợp pháp.

bình luận: Con số thiệt hại thuế được đưa ra nhằm nhấn mạnh cạnh tranh “không công bằng” giữa sòng bạc được cấp phép ở từng bang và các nền tảng *dự đoán thị trường* hoạt động dưới ô dù quy định liên bang.

Dự luật *CLARITY* hiện đang được Thượng viện thảo luận, với nội dung cốt lõi là điều chỉnh lại ranh giới quyền lực giữa Ủy ban Chứng khoán Mỹ(SEC) và CFTC, trong đó một phần quyền giám sát tài sản số của SEC sẽ được chuyển sang CFTC. Dự luật được đánh giá có cơ hội thông qua tại Thượng viện, nhưng tiến độ bị chậm lại do vẫn còn nhiều điểm nóng như quy định về lợi suất từ stablecoin, xung đột lợi ích và quy tắc đạo đức, cùng cơ chế quản lý cổ phiếu được mã hóa (tokenized stocks).

Một số chuyên gia pháp lý cảnh báo, nếu tranh chấp về *dự đoán thị trường* và hợp đồng sự kiện tiếp tục leo thang, cuộc đấu quyền hạn giữa chính phủ liên bang và chính quyền bang rất có thể sẽ phải nhờ đến phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.

Trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ trong phán quyết “Murphy kiện NCAA” năm 2018 đã trao quyền quyết định hợp pháp hóa và quản lý cá cược thể thao cho từng bang. Tuy nhiên, Kalshi, Polymarket và CFTC vẫn giữ quan điểm rằng các hợp đồng sự kiện trên nền tảng *dự đoán thị trường* là một dạng “hoán đổi” (swap), vì vậy thuộc diện sản phẩm phái sinh phải chịu sự điều chỉnh của luật liên bang.

bình luận: Nếu Tòa án Tối cao phải ra tay lần nữa, phán quyết mới có thể vẽ lại đường ranh giữa “cờ bạc cấp bang” và “phái sinh cấp liên bang”, quyết định tương lai của cả mô hình *dự đoán thị trường* lẫn thị trường cá cược truyền thống.

Tùy vào việc dự luật *CLARITY* sẽ lựa chọn câu chữ như thế nào đối với *dự đoán thị trường* và hợp đồng sự kiện, ranh giới giữa *dự đoán thị trường* và cá cược thể thao có thể bị vẽ lại hoàn toàn. Trong bối cảnh tài sản số ngày càng gắn chặt với các sản phẩm tài chính mới lạ, cuộc đấu pháp lý lần này không chỉ định hình khung quản lý *dự đoán thị trường* mà còn có thể trở thành bước ngoặt đối với toàn bộ ngành cờ bạc và cá cược tại Mỹ.