XRP và SWIFT: Cuộc chơi nghiêng về mô hình cùng tồn tại trong thanh toán xuyên biên giới

XRP và SWIFT: Cuộc chơi nghiêng về “cùng tồn tại” hơn là loại trừ

*XRP* và *SWIFT* lại một lần nữa được đặt lên bàn cân so sánh trong cộng đồng tiền mã hóa và tài chính truyền thống. Tuy nhiên, thay vì xoay quanh câu chuyện thắng – thua, nhiều phân tích gần đây cho rằng trọng tâm thực sự nằm ở cách các tổ chức tài chính tách bạch *hệ thống nhắn tin thanh toán* và *hệ thống thanh toán – quyết toán* rồi kết hợp chúng trong một mạng lưới thanh toán toàn cầu.

Theo James Dula phân tích trên mạng xã hội ngày 24 (giờ địa phương), đề xuất mới nhất của SWIFT về cải thiện thanh toán xuyên biên giới khó có thể xem là cạnh tranh trực diện với *XRP*. SWIFT đang phối hợp với hơn 50 ngân hàng để triển khai một khuôn khổ thống nhất, nhằm tăng tốc độ xử lý và cải thiện khả năng theo dõi giao dịch. Tuy vậy, về bản chất, SWIFT vẫn chủ yếu đảm nhiệm vai trò “chuyển thông điệp” giữa các tổ chức tài chính. Để dòng tiền thực sự được chuyển đi, hệ thống vẫn cần một cơ chế thanh toán – quyết toán riêng biệt.

Chính vì thế, Dula cho rằng các đối thủ “thực sự” của SWIFT là những giao thức tương tác chuỗi và nhắn tin như *Axelar*, *LayerZero*, *Wormhole* hay *Chainlink(LINK)*. Các mạng lưới này được thiết kế để truyền tải và kết nối dữ liệu, lệnh giao dịch giữa nhiều hệ thống, nhiều blockchain khác nhau – khá tương đồng với chức năng “truyền thông điệp thanh toán” mà SWIFT đang đảm nhiệm.

*bình luận* Sự đối chiếu này cho thấy thay vì đặt *XRP* vào thế đối đầu trực diện với SWIFT, cần phân tách rõ: SWIFT thiên về lớp “thông điệp”, còn *XRP* và hạ tầng của Ripple thiên về lớp “thanh toán – quyết toán” giá trị.

Diễn biến tại các ngân hàng lớn cũng củng cố góc nhìn *cùng tồn tại*. Dula nhận định các tổ chức như JPMorgan, HSBC, Deutsche Bank, Standard Chartered, Santander đã và đang nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ liên quan đến Ripple cũng như những giải pháp thanh toán trên blockchain. Họ không có xu hướng “bỏ hẳn” SWIFT để chỉ dùng một giải pháp mới, mà đang xem xét cách kết hợp: dùng hạ tầng như SWIFT cho lớp nhắn tin, đồng thời tận dụng blockchain và tài sản số như *XRP* cho lớp thanh toán – quyết toán tức thời.

*bình luận* Với cách tiếp cận này, các ngân hàng có thể giảm chi phí, rút ngắn thời gian chuyển tiền xuyên biên giới, nhưng vẫn dựa trên khung pháp lý và mạng lưới đối tác quen thuộc của hệ thống ngân hàng hiện tại. Rủi ro chuyển đổi toàn diện được hạ xuống, trong khi vẫn mở đường cho công nghệ mới như *XRP* tăng dần “độ thâm nhập” vào hạ tầng tài chính.

Từ đó, tranh luận xoay quanh *XRP* và SWIFT đang dịch chuyển: thay vì câu hỏi “bên nào sẽ chiến thắng?”, thị trường bắt đầu quan tâm hơn đến việc “chúng sẽ được sử dụng chung ở lớp nào, vai trò gì trong hệ thống thanh toán toàn cầu?”. Trong bối cảnh thị trường thanh toán quốc tế nhiều khả năng sẽ tiến tới mô hình đa lớp, nơi hạ tầng tài chính truyền thống và các hệ thống thanh toán – quyết toán trên blockchain *cùng tồn tại*, cuộc thảo luận này được xem như một tín hiệu giúp nhìn lại vai trò của *XRP* trong bức tranh dài hạn.