Một vụ kiện *Bitcoin(BTC)* gây chú ý vừa được nộp lên tòa án New York, khi một cá nhân yêu cầu công nhận hàng chục nghìn ví *Bitcoin(BTC)* lâu năm không hoạt động là “tài sản bị bỏ quên”. Theo phân tích on-chain, các địa chỉ này được cho là nắm giữ tới khoảng 3,79 triệu *Bitcoin(BTC)* – nếu con số này được xác thực, đây có thể trở thành một trong những tranh chấp pháp lý lớn nhất trong lịch sử tiền mã hóa.
Theo nội dung đơn kiện gửi Tòa Thượng thẩm hạt New York (New York County Supreme Court), nguyên đơn là một cá nhân dùng tên “Noah Doe” cùng hai công ty trách nhiệm hữu hạn (LLC) đăng ký tại bang Wyoming. Phía bị đơn được liệt kê là “John Doe 1–39.069”, tức các chủ ví không xác định danh tính. Đơn kiện không yêu cầu tòa ra phán quyết công nhận quyền sở hữu *Bitcoin(BTC)* cho nguyên đơn, mà yêu cầu tòa tuyên bố các ví tự lưu ký (self-custodial) không hoạt động này là “tài sản bị bỏ rơi” theo luật tài sản thất lạc của bang New York.
Theo hồ sơ vụ việc, Doe cho biết đã tiến hành rà soát ba đợt danh sách ví không hoạt động trong giai đoạn từ tháng 12 năm 2024 đến tháng 4 năm 2025. Sau khi loại trùng lặp và các ví có phản hồi, danh sách cuối cùng còn lại 39.069 ví *Bitcoin(BTC)*. Doe nói đã sao chép danh sách này vào một chiếc USB và nộp cho Sở Cảnh sát New York như một hình thức khai báo tài sản thất lạc. Sau đó, cảnh sát trả lại USB cho Doe. Phía nguyên đơn lập luận rằng quy trình này đáp ứng điều kiện “khai báo tài sản thất lạc” theo điều 257 Luật Tài sản Cá nhân bang New York, từ đó giúp họ hình thành quyền lợi pháp lý đối với số tài sản bị xem là “bị bỏ rơi”.
Vụ việc trở nên nổi bật vì quy mô tài sản ước tính quá lớn. Theo nhà phân tích on-chain Sanyu đăng trên mạng X (trước đây là Twitter) ngày 24 (giờ địa phương), các địa chỉ trong danh sách được cho là nắm giữ tổng cộng 3.791.121,17697938 *Bitcoin(BTC)*. Sanyu cho rằng trong nhóm này có thể bao gồm ví liên quan tới Satoshi Nakamoto, các thợ đào đời đầu, đồng xu Casascius, *Bitcoin(BTC)* bị thất lạc, cũng như ví từng bị tin tặc tấn công. Tuy vậy, con số tổng và các phân loại chi tiết mà Sanyu nêu không được ghi rõ trong nội dung đơn kiện nộp tòa.
Về mặt pháp lý, lập luận mà nguyên đơn sử dụng được đánh giá là khá lạ thường. Theo đơn kiện, các ví *Bitcoin(BTC)* không có giao dịch suốt một thời gian dài có thể được xem là loại tài sản “có thể định danh” tương tự tài khoản ngân hàng. Từ đó, trạng thái “không hoạt động” được diễn giải là dấu hiệu của việc chủ sở hữu đã “bỏ rơi” tài sản, mở đường cho cơ chế tài sản vô chủ hoặc bị bỏ quên theo luật bang. *Bình luận*: Điểm gây tranh cãi nằm ở chỗ *Bitcoin(BTC)* tự lưu ký chỉ có thể được dịch chuyển bằng khóa riêng, và việc khóa riêng không được sử dụng không đồng nghĩa với việc chủ sở hữu từ bỏ quyền tài sản, nhất là trong bối cảnh nhiều ví lâu năm đơn giản là được nắm giữ dài hạn.
Đằng sau vụ kiện là một chiến dịch thông báo on-chain quy mô lớn có liên hệ với tổ chức mang tên Salomon Brothers Strategic Advisors. Theo đơn kiện, Doe đã ký hợp đồng tư vấn chiến lược với tổ chức này vào tháng 2 năm 2025 để xây dựng kế hoạch thông báo cho các chủ ví tiềm năng. Một chuyên gia blockchain được cho là đã sử dụng trường OP_RETURN trong các giao dịch *Bitcoin(BTC)* để gửi thông điệp tới những địa chỉ bị xem là “bất động”, trong khi Salomon Brothers vận hành một trang web riêng để cung cấp thêm thông tin cho người nhận.
Trong một thông cáo công bố tháng 8 năm 2025, Salomon Brothers Strategic Advisors lập luận rằng các ví *Bitcoin(BTC)* bị bỏ mặc lâu ngày dễ trở thành mục tiêu của tin tặc, do nhiều trong số đó sử dụng định dạng địa chỉ cũ với độ an toàn thấp hơn. Tổ chức này mô tả chiến dịch thông báo là “biện pháp bảo vệ tài sản” cho chủ ví, cho biết mỗi địa chỉ nhận được thông điệp đều có ít nhất 90 ngày để phản hồi. Chủ ví được hướng dẫn xác nhận quyền sở hữu bằng cách ký giao dịch on-chain bằng khóa riêng, hoặc điền biểu mẫu trên website của Salomon Brothers.
Dù tên gọi giống với ngân hàng đầu tư nổi tiếng trên Phố Wall trước đây, tổ chức hiện tham gia vụ kiện không phải là Salomon Brothers cũ. Theo phân tích của Galaxy Research, đây là một pháp nhân mới đã mua lại nhãn hiệu “Salomon Brothers”. Trang web hiện tại của tổ chức này tự giới thiệu là một “liên minh chuyên gia thực hành” cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính, tài trợ bất động sản và nghiên cứu.
Galaxy Research gọi chiến dịch OP_RETURN này là “Great Bitcoin Dusting”. Đơn vị nghiên cứu cho biết, đã ghi nhận 41.523 thông điệp OP_RETURN được gửi đi từ 3.738 địa chỉ, với tổng cộng 39.423 địa chỉ *Bitcoin(BTC)* nhận thông báo. Tại thời điểm các thông điệp được ghi vào blockchain, số *Bitcoin(BTC)* nằm ở các địa chỉ đó ước tính là 2.334.482,52 đơn vị, trong đó 98,82% là các địa chỉ kiểu legacy P2PKH đời cũ. *Bình luận*: Việc dùng OP_RETURN để “phủ bụi” (dusting) số lượng lớn địa chỉ, về bản chất, là một hình thức tiếp cận chủ ví rất khó xác minh tính hiệu quả.
Câu hỏi mấu chốt là liệu những thông báo này có thực sự đến được với chủ sở hữu hay không. Sanyu lưu ý rằng nhiều địa chỉ cũ chỉ chứa một lượng rất nhỏ “dust” – tức số dư không đáng kể – trong khi phần lớn tài sản thật sự có thể đã được chuyển sang các đầu ra (output) hoặc dạng lưu trữ khác. Điều này đặt ra thách thức khi tòa phải đánh giá mối liên hệ giữa việc “đã gửi thông báo on-chain” và “đã thông báo đầy đủ cho chủ sở hữu hợp pháp”. Cách tòa án New York giải thích khoảng trống này có thể trở thành điểm tựa quan trọng cho các vụ tranh chấp tài sản on-chain sau này.
Rốt cuộc, vụ kiện xoay quanh việc liệu có thể xem “không hoạt động” (dormant) và “bị bỏ rơi” (abandoned) là cùng một khái niệm pháp lý trong bối cảnh *Bitcoin(BTC)* hay không. Nếu tòa chấp nhận lập luận rằng chỉ cần địa chỉ *Bitcoin(BTC)* không có giao dịch trong một thời gian dài là có thể coi tài sản bị bỏ rơi, điều đó sẽ tạo tiền lệ rất lớn cho cả thị trường tiền mã hóa lẫn hệ thống pháp luật truyền thống. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia pháp lý và giới phân tích blockchain dự báo tòa sẽ phải cân nhắc thận trọng, bởi nguyên tắc cốt lõi của *Bitcoin(BTC)* là quyền tự do lưu ký và định đoạt tài sản dựa trên khóa riêng, chứ không phải dựa trên tần suất giao dịch hay mức độ “bất động” của ví.
Trong khi cộng đồng *Bitcoin(BTC)* dõi theo diễn biến pháp lý, giá *Bitcoin(BTC)* trên thị trường vẫn duy trì ở vùng đỉnh lịch sử. Theo dữ liệu thị trường ngày 26 (giờ địa phương), *Bitcoin(BTC)* được giao dịch quanh mức 77.441 USD, cho thấy nhà đầu tư tạm thời chưa bị tác động mạnh bởi vụ kiện nhưng lại đặc biệt quan tâm đến nguy cơ tiền lệ pháp lý mới đối với tài sản tự lưu ký trên blockchain.
Bình luận 0