Uzbekistan miễn thuế 10 năm cho doanh nghiệp đào Bitcoin(BTC) dùng năng lượng tái tạo tại Besqala Mining Valley

Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 (giờ địa phương), Uzbekistan đang tăng tốc tham gia cuộc đua **“tiền mã hóa”** toàn cầu với một gói ưu đãi chưa từng có: cam kết **“10 năm miễn thuế”** dành cho các doanh nghiệp **“đào tiền mã hóa”** sử dụng năng lượng tái tạo. Động thái này được kỳ vọng sẽ tạo ra một cực mới trong cạnh tranh **“hashrate đào Bitcoin(BTC)”** trên phạm vi quốc tế.

Theo sắc lệnh tổng thống có hiệu lực từ ngày 20 tháng 4 (giờ địa phương), Tổng thống Shavkat Mirziyoyev đã chính thức phê duyệt khu **“Thung lũng khai thác Besqala (Besqala Mining Valley)”** tại Cộng hòa Karakalpakstan. Đây không phải là một chương trình thí điểm nhỏ lẻ, mà được thiết kế như một điểm tựa chiến lược cấp quốc gia, hướng đến mô hình **“đào tiền mã hóa”** quy mô công nghiệp dưới sự giám sát của Cơ quan quản lý Dự án quốc gia (NAPP).

Trọng tâm của chính sách là **“miễn toàn bộ các loại thuế”** trong vòng 10 năm. Các công ty **“đào tiền mã hóa”** hoạt động trong khu vực này sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tài sản và thuế đất đai. Với ngành **“tiền mã hóa”**, nơi yếu tố “tính dự đoán được của thuế và quy định” được coi là sống còn, đây có thể trở thành lựa chọn thay thế hấp dẫn cho các doanh nghiệp đang rời bỏ những quốc gia siết chặt quản lý **“đào Bitcoin(BTC)”** và các tài sản số khác.

Besqala Mining Valley: mô hình vận hành và điều kiện tham gia

Theo sắc lệnh, chỉ những pháp nhân đáp ứng đầy đủ điều kiện mới được cấp quyền “cư trú” trong Besqala Mining Valley. Doanh nghiệp sau khi được công nhận tư cách sẽ được phép triển khai **“đào tiền mã hóa”** bằng các nguồn điện đã được phê duyệt, và có quyền bán tài sản **“tiền mã hóa”** thu được tại cả thị trường trong nước lẫn quốc tế.

Chính sách năng lượng là một điểm thay đổi đáng chú ý. Quy định năm 2023 từng giới hạn hoạt động **“đào tiền mã hóa”** chỉ được dùng điện mặt trời, nhưng nay đã được nới lỏng. Các mỏ có thể sử dụng:

- Năng lượng tái tạo (bao gồm mặt trời, gió…)

- Nguồn điện từ nhà máy điện sử dụng hydro

- Điện từ lưới điện quốc gia

Tuy nhiên, nếu sử dụng lưới điện chung, doanh nghiệp sẽ phải trả mức phí điện cao hơn, nhằm khuyến khích chuyển dịch sang năng lượng tái tạo và giảm áp lực lên hệ thống điện chung.

Về chi phí vận hành, khoản đáng chú ý nhất là **“phí 1% hàng tháng”**. Cụ thể, các công ty phải nộp 1% doanh thu từ hoạt động **“đào tiền mã hóa”** mỗi tháng cho đơn vị quản lý khu vực. Đây gần như là chi phí chính sách duy nhất sau khi đã được miễn toàn bộ các loại thuế truyền thống.

Ngoài ra, mọi dòng tiền liên quan đến giao dịch **“tiền mã hóa”** phải đi qua hệ thống ngân hàng Uzbekistan. Cách thiết kế này cho phép nhà nước:

- Theo dõi luồng vốn và doanh thu từ **“đào Bitcoin(BTC)”**, **“đào Ethereum(ETH)”** và các tài sản số khác

- Vẫn giữ mức độ mở cửa nhất định cho thị trường quốc tế

- Giảm rủi ro rửa tiền và dòng vốn “chui” ra ngoài hệ thống chính thức

“bình luận” Yêu cầu xử lý thông qua hệ thống ngân hàng là con dao hai lưỡi: nó tăng tính minh bạch và quản lý, nhưng có thể khiến một số nhà khai thác ưa mô hình “offshore” do dự khi lựa chọn Besqala.

Lý do chọn Karakalpakstan và bài toán hạ tầng điện

Khu vực Karakalpakstan vốn là một trong những vùng có tỷ lệ nghèo đói cao, nền tảng công nghiệp hạn chế và từng được Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) đánh giá là cần có can thiệp kinh tế vào năm 2025. Thông qua việc xây dựng **“khu công nghiệp đào tiền mã hóa”**, chính phủ Uzbekistan muốn:

- Tạo việc làm trực tiếp trong mảng vận hành, bảo trì, an ninh, logistics

- Hình thành chuỗi cung ứng phụ trợ: trung tâm dữ liệu, dịch vụ bảo dưỡng máy đào, hạ tầng kho bãi

- Kéo thêm các dự án năng lượng tái tạo và hạ tầng điện lực đi kèm

Về mặt địa lý, Karakalpakstan giáp với Kazakhstan – quốc gia từng là một trong những trung tâm **“đào Bitcoin(BTC)”** lớn nhất thế giới sau đợt Trung Quốc siết chặt năm 2021. Chính phủ Uzbekistan đang thúc đẩy kế hoạch hiện đại hóa lưới điện khoảng 1 gigawatt (1 GW) để đảm bảo đủ công suất cho **“đào tiền mã hóa”** ở quy mô công nghiệp.

Tuy vậy, thị trường vẫn đặt dấu hỏi về khả năng đáp ứng thực tế của hạ tầng điện:

- Ước tính, một mỏ **“đào Bitcoin(BTC)”** lớn có thể tiêu thụ hàng chục đến hàng trăm megawatt (MW)

- Nếu nhiều tập đoàn lớn cùng đổ vào Besqala trong thời gian ngắn, nhu cầu điện có thể vượt xa con số 1 GW dự kiến

- Cạnh tranh điện giữa sản xuất công nghiệp truyền thống, tiêu dùng dân cư và **“đào tiền mã hóa”** có thể nảy sinh nếu nguồn cung không được mở rộng kịp thời

“bình luận” Hạ tầng điện là điểm nghẽn then chốt. Các mỏ lớn sẽ không cam kết đầu tư hàng trăm triệu USD chỉ dựa trên ưu đãi thuế, nếu không có sự đảm bảo dài hạn về công suất và giá điện. Uzbekistan nhiều khả năng phải song song kêu gọi vốn cho các dự án năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời và gió, để hỗ trợ chiến lược **“đào tiền mã hóa bền vững”**.

Khung pháp lý, thời hạn triển khai và tác động tới dòng dịch chuyển thợ đào

Theo sắc lệnh, từ ngày 20 tháng 4 (giờ địa phương), chính phủ Uzbekistan có tối đa 2 tháng để hoàn tất việc sửa đổi luật thuế, bảo đảm tất cả ưu đãi liên quan đến **“đào tiền mã hóa”** tại Besqala được thể chế hóa. Giấy phép hoạt động sẽ do Cơ quan NAPP cấp và giám sát, nhằm:

- Kiểm tra điều kiện kỹ thuật, nguồn điện, quy trình an ninh mạng

- Đảm bảo các doanh nghiệp tuân thủ quy định về KYC/AML qua hệ thống ngân hàng

- Tránh biến khu vực này thành “thiên đường trốn thuế” cho dòng vốn bất hợp pháp

Trong bối cảnh nhiều nước tăng cường siết chặt với **“đào Bitcoin(BTC)”** vì lo ngại về tiêu thụ điện, phát thải carbon và rủi ro tài chính, chiến lược “10 năm miễn thuế” của Uzbekistan được xem là một động thái chủ động giành thị phần. Những mỏ đang bị gây áp lực tại Bắc Mỹ, châu Âu hoặc một số quốc gia Trung Á khác có thể sẽ cân nhắc di dời sang Besqala nếu:

- Giá điện (kể cả khi cộng thêm phụ phí lưới) đủ cạnh tranh

- Hạ tầng mạng, logistics, thiết bị nhập khẩu, bảo dưỡng được đảm bảo

- Môi trường pháp lý giữ ổn định và không “lật kèo” sau khi các mỏ lớn đã rót vốn

“bình luận” Thành công của chiến lược này sẽ phụ thuộc nhiều vào “hiệu ứng người đi đầu”. Nếu những doanh nghiệp quy mô lớn, có thương hiệu trong ngành **“đào Bitcoin(BTC)”** chấp nhận đặt mỏ tại Besqala, Uzbekistan có thể nhanh chóng được nhìn nhận như một trung tâm **“đào tiền mã hóa”** mới trong khu vực. Ngược lại, nếu chỉ thu hút được các nhà khai thác nhỏ lẻ, thiếu vốn, khu vực này có nguy cơ dừng lại ở mức “vùng thử nghiệm chính sách” hơn là một cực hashrate thực sự.

Tổng kết: Uzbekistan đặt cược dài hạn vào khai thác tiền mã hóa “xanh”

Với việc thành lập **“Besqala Mining Valley”**, miễn thuế 10 năm, áp dụng phí quản lý cố định 1% và định hướng sử dụng mạnh mẽ năng lượng tái tạo, Uzbekistan đang gửi đi thông điệp rõ ràng: nước này muốn trở thành điểm đến mới của ngành **“đào tiền mã hóa”** toàn cầu.

Nếu chính phủ đáp ứng được hai điều kiện then chốt – hoàn thiện hạ tầng điện đúng tiến độ và thu hút được ít nhất một vài “ông lớn” trong mảng **“đào Bitcoin(BTC)”** và **“đào Ethereum(ETH)”** – Besqala có thể trở thành một nhân tố mới định hình lại bản đồ **“hashrate tiền mã hóa”** thế giới trong những năm tới. Ngược lại, nếu thiếu điện, thiếu vốn và thiếu doanh nghiệp dẫn dắt, ưu đãi **“10 năm miễn thuế”** cũng khó đủ để biến Karakalpakstan thành một trung tâm **“tiền mã hóa”** đúng nghĩa.