Aave(AAVE) bốc hơi 15 tỷ USD sau vụ hack Kelp DAO, đối mặt nguy cơ nợ xấu tới 230 triệu USD

Theo CoinTelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), giao thức cho vay phi tập trung *Aave(AAVE)* đang đối mặt làn sóng rút vốn mạnh sau vụ tấn công *Kelp DAO*, với khoảng *15 tỷ USD* giá trị tài sản gửi trên nền tảng “bốc hơi” chỉ trong vòng ba ngày. Tác động dây chuyền từ vụ hack không chỉ làm dấy lên lo ngại về “bad debt” (*nợ xấu*) tại Aave, mà còn cho thấy xu hướng dòng tiền rời khỏi thị trường *DeFi* đang trở nên rõ rệt hơn.

Theo dữ liệu được CoinTelegraph tổng hợp, tổng giá trị tài sản được cung cấp trên Aave giảm từ 45,8 tỷ USD hôm thứ Bảy xuống còn 30,8 tỷ USD vào thứ Tư. Điểm khởi phát của cú sốc là sự cố tại cầu nối rsETH dựa trên LayerZero của *Kelp DAO*, nơi khoảng 116.500 rsETH (tài sản *restaking* đại diện cho Ether(ETH)) đã bị rút cạn, tương đương khoảng 293 triệu USD. Kẻ tấn công sau đó đã sử dụng một phần số tiền này để vay mượn trên thị trường cho vay của *Aave*, kéo rủi ro lan sang thêm một tầng mới.

Trong báo cáo sự cố, đội ngũ Aave cho biết có 89.567 rsETH đang được gửi trong giao thức tại thời điểm xảy ra tấn công. Tùy thuộc cơ chế phân bổ thiệt hại, *tổng mức lỗ ước tính* nằm trong khoảng từ 123 triệu USD đến 230 triệu USD. Nền tảng giao dịch tài sản số dành cho tổ chức Talos nhận định, đợt rút vốn lần này là kết quả của sự kết hợp giữa lo ngại về *bad debt* trên Aave và tâm lý phòng thủ lan rộng với thị trường *DeFi* nói chung.

Theo báo cáo hôm thứ Ba của Talos, khoản *nợ xấu* do hacker Kelp tạo ra đã khiến thị trường WETH trên Aave v3 có lúc chạm mức *100% mức sử dụng*, khiến người dùng gần như không còn khả năng rút thanh khoản ngay lập tức. Để giảm áp lực, Aave đã mở khóa dự trữ WETH trên thị trường Ethereum Core V3 trong ngày thứ Ba, cho phép bổ sung thêm nguồn cung. Tuy nhiên, trên các mạng khác như Ethereum Prime, Arbitrum(ARB), Base, Mantle(MNT) và Linea, một phần vốn của người dùng vẫn đang bị “kẹt”.

Trọng tâm hiện nay chuyển sang câu hỏi *ai sẽ gánh chịu thiệt hại* và theo cơ chế nào. Bộ phận quản lý rủi ro của Aave đã đề xuất hai kịch bản trong báo cáo hôm thứ Hai.

– Ở kịch bản thứ nhất, *tổn thất được phân bổ cho toàn bộ người nắm giữ rsETH trên mainnet và các mạng Layer2*, qua đó phần *bad debt* còn lại trên Aave ước tính khoảng 123 triệu USD.

– Ở kịch bản thứ hai, phần lớn thiệt hại được “chuyển” sang người dùng rsETH trên các mạng Layer2, khiến khối *nợ xấu* Aave phải gánh có thể phình lên tới khoảng 230 triệu USD.

bình luận Cách phân bổ tổn thất sẽ là phép thử niềm tin với cộng đồng *DeFi*, vì nó trực tiếp quyết định bên nào chịu lỗ nặng hơn: người dùng trên mainnet hay nhóm sử dụng Layer2, từ đó ảnh hưởng tới cách dòng vốn định giá rủi ro của Aave trong tương lai.

Tanaray Ved, chuyên viên nghiên cứu cấp cao tại Talos, đánh giá vụ việc lần này phơi bày rõ “rủi ro cấu trúc” của hệ sinh thái *restaking – bridge – lending* đan xen chặt chẽ. Theo ông, cú sốc đã vượt ra ngoài phạm vi vụ hack ban đầu của *Kelp DAO* và đang chuyển hóa thành một *“cơn co thắt thanh khoản”* rộng hơn trên thị trường *DeFi*.

Trên mạng X ngày thứ Tư, nhà phân tích on-chain AmberCN cho biết tổng giá trị bị khóa (TVL) của giao thức SparkLend đã tăng thêm khoảng 1,3 tỷ USD kể từ sau vụ hack Kelp DAO. Theo quan sát của AmberCN, đây có thể là dấu hiệu cho thấy một phần vốn đã rời Aave để “chạy” sang các nền tảng cho vay khác nhằm tìm nơi trú ẩn an toàn hơn.

Tác động của câu chuyện Aave – Kelp DAO cũng lan sang thị trường *dự đoán phi tập trung*. Dữ liệu từ Polymarket cho thấy, khoảng 20% nhà giao dịch đang đặt cược vào kịch bản *người nắm giữ rsETH trên mainnet* sẽ phải gánh phần lớn tổn thất thông qua cơ chế “xã hội hóa thua lỗ”.

bình luận Tỷ lệ đặt cược này phản ánh sự bất định cao xung quanh kết quả cuối cùng, đồng thời cho thấy các nhà đầu tư đang tích cực tìm cách định giá lại rủi ro hệ thống trong *DeFi*, nơi một quyết định phân bổ lỗ có thể trở thành tiền lệ cho các sự cố tương tự sau này.

Vụ tấn công vào *Kelp DAO* và hiệu ứng dây chuyền lên *Aave(AAVE)* đã một lần nữa làm nổi bật “mặt trái” của tính kết nối cao trong *DeFi*: mỗi giao thức, mỗi cầu nối và mỗi tài sản *restaking* không chỉ là một mắt xích trong dòng thanh khoản mà đồng thời cũng là một điểm rủi ro tiềm ẩn. Khi một mắt xích bị tấn công, cú sốc có thể lan rất nhanh sang các thị trường cho vay thế chấp, khiến cả những nền tảng lớn như Aave cũng khó tránh khỏi *cú sốc thanh khoản* và nguy cơ *bad debt* phình to, buộc nhà đầu tư phải nhìn lại cách họ quản trị rủi ro trong kỷ nguyên tài chính phi tập trung.