ECB ủng hộ trao thêm quyền giám sát tài sản mã hóa cho ESMA, hướng tới mô hình quản lý tập trung trong EU

Ngân hàng Trung ương Châu Âu ECB ủng hộ kế hoạch trao thêm quyền giám sát *tài sản mã hóa* cho Cơ quan Chứng khoán và Thị trường Châu Âu ESMA, mở đường cho mô hình quản lý tập trung hơn trong Liên minh Châu Âu EU. Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), đây được xem là bước đi nhằm khắc phục tình trạng phân tán trong cấp phép và giám sát sau khi khung pháp lý MiCA có hiệu lực, đồng thời đẩy nhanh quá trình “thống nhất quy định” về *tài sản mã hóa* trên toàn khối.

Trong ý kiến công bố ngày 11, ECB nhận định các doanh nghiệp có tầm quan trọng hệ thống trên thị trường vốn xuyên biên giới, các sàn giao dịch lớn và công ty *tài sản mã hóa* nên được ESMA trực tiếp giám sát ở cấp độ EU, thay vì để từng cơ quan quốc gia quản lý như hiện nay. ECB đánh giá đây là một “bước đi tham vọng hướng tới sự hội nhập sâu hơn” giữa giám sát thị trường vốn và giám sát tài chính trong EU.

Dù không mang tính ràng buộc pháp lý, quan điểm của ECB vẫn có sức nặng chính trị đáng kể. Từ giữa năm 2023, EU bắt đầu triển khai dần khung MiCA, giao cho cơ quan quản lý tài chính từng nước thành viên quyền cấp phép và giám sát các nhà cung cấp dịch vụ *tài sản mã hóa* CASP. ESMA hiện chủ yếu đưa ra tiêu chuẩn và hướng dẫn, chưa trực tiếp “cầm trịch” giám sát.

Mô hình phân tán này nhanh chóng bộc lộ nhược điểm về “chênh lệch quy định”. Nhiều sàn giao dịch lớn chọn đặt trụ sở EU tại những quốc gia được cho là có môi trường pháp lý thuận lợi hơn: Kraken chọn Ireland, Coinbase và Bitstamp đặt tại Luxembourg, còn Bitpanda ở Áo. Khi doanh nghiệp “chọn nơi dễ thở”, cơ chế giám sát trở nên manh mún, làm dấy lên lo ngại về “khoảng trống giám sát” ở cấp độ toàn EU.

ECB cho rằng nếu chuyển quyền giám sát các định chế và nền tảng lớn sang ESMA, EU có thể nâng cao “tính nhất quán trong giám sát” và giảm thiểu rủi ro xuyên biên giới. Ngân hàng này đặc biệt lưu ý xu hướng các ngân hàng cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp *tài sản mã hóa* hoặc phát triển sản phẩm liên quan, khiến nguy cơ cú sốc từ thị trường *tài sản mã hóa* lan sang hệ thống tài chính truyền thống gia tăng. Theo ECB, điều này cho thấy sự cần thiết của một mô hình giám sát tập trung để phòng ngừa “rủi ro hệ thống”.

Tuy vậy, con đường đưa đề xuất thành luật dự kiến sẽ không ngắn. Một số quốc gia thành viên cho rằng MiCA mới chỉ bắt đầu áp dụng đầy đủ với các nhà cung cấp dịch vụ *tài sản mã hóa*, nên việc sớm điều chỉnh sang giám sát tập trung là vội vàng. Bên cạnh đó, để ESMA trực tiếp nắm quyền giám sát, EU cũng phải tính đến việc tăng ngân sách và nhân sự cho cơ quan này.

bình luận: Cuộc tranh luận hiện nay không chỉ xoay quanh kỹ thuật pháp lý, mà còn là phép thử cho mức độ “tập trung hóa” mà EU sẵn sàng áp dụng với thị trường *tài sản mã hóa*. Nếu kịch bản trao thêm quyền cho ESMA tiến triển, khu vực đồng euro nhiều khả năng sẽ trở thành một trong những khối có cơ chế kiểm soát *tài sản mã hóa* tập trung và chặt chẽ nhất thế giới.