XRP(XRP) ít 'hở sườn' trước rủi ro máy tính lượng tử hơn Bitcoin(BTC), chỉ 0,03% nguồn cung bị đánh giá dễ tổn thương

Theo CoinDesk đưa tin ngày 10 tháng 4 (giờ địa phương), một kiểm chứng viên XRP Ledger có biệt danh Vet cho rằng **“*XRP(XRP)* ít bị phơi nhiễm trước rủi ro *máy tính lượng tử* hơn so với *Bitcoin(BTC)*”**. Kết quả kiểm toán mới cho thấy chỉ khoảng 0,03% nguồn cung *XRP* được xem là dễ tổn thương, trong khi với *Bitcoin*, tỷ lệ này có thể lên tới khoảng 35% tổng lượng đang lưu hành.

Vet và cộng đồng bắt đầu tranh luận từ lo ngại rằng *máy tính lượng tử* trong tương lai có thể đảo ngược “khóa công khai” để suy ra “khóa riêng”, từ đó chiếm đoạt tài sản trên các mạng *tiền mã hóa*. Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi không nằm ở việc “địa chỉ có tồn tại hay không”, mà là việc “địa chỉ ví đó đã từng thực hiện giao dịch gửi tiền hay chưa”. Địa chỉ chưa từng gửi giao dịch sẽ không để lộ khóa công khai lên chuỗi, nên được xem là an toàn hơn trước tấn công lượng tử.

Vet cho biết, theo thống kê mới nhất, trên mạng XRP Ledger hiện có khoảng 300.000 tài khoản *XRP* với tổng cộng khoảng 2,4 tỷ *XRP* chưa từng gửi bất kỳ giao dịch nào, đồng nghĩa khóa công khai vẫn đang được “che giấu”. Trong nhóm được đánh giá là dễ tổn thương, chỉ có 2 địa chỉ “cá voi” lớn với tổng cộng khoảng 21 triệu *XRP* được xác định là có rủi ro, tương đương khoảng 0,03% tổng nguồn cung lưu hành của *XRP*.

Một trong những lợi thế cấu trúc quan trọng của *XRP(XRP)* là cơ chế “xoay vòng khóa ký” (key rotation). Tính năng này cho phép chủ tài khoản thay đổi khóa dùng để ký giao dịch, mà không cần phải chuyển toàn bộ tài sản sang một địa chỉ mới. Nhờ vậy, khi mối đe dọa an ninh gia tăng – chẳng hạn trước sự phát triển của *máy tính lượng tử* – người dùng có thêm “dư địa kỹ thuật” để tự bảo vệ mình. Kỹ sư phần mềm của Ripple, Mayuka Badare, cũng nhấn mạnh thêm rằng tính năng khóa ký quỹ (escrow lockup) trên *XRP Ledger* có thể đóng vai trò như một lớp phòng thủ bổ sung, khi tài sản có thể được khóa trong các điều kiện nhất định, tránh tiếp xúc trực tiếp với môi trường on-chain dễ bị khai thác.

Trái ngược với *XRP*, cấu trúc lịch sử của *Bitcoin(BTC)* lại bị đánh giá là “phơi nhiễm rộng” hơn trước rủi ro tấn công lượng tử. Nhiều nhà nghiên cứu chỉ ra rằng *Bitcoin* từng sử dụng định dạng địa chỉ P2PK (Pay-to-PubKey) trong giai đoạn đầu, vốn để lộ khóa công khai trực tiếp trên chuỗi. Cùng với việc mạng *Bitcoin* không có cơ chế xoay vòng khóa ở cấp tài khoản, rủi ro bảo mật được cho là mang tính “hệ thống” hơn.

Một phân tích trích dẫn kết quả nghiên cứu từ Google cho rằng hiện có khoảng 6,9 triệu *BTC* – tương đương khoảng 35% tổng lượng *Bitcoin(BTC)* đang lưu hành – có thể bị xem là nằm trong vùng “có khả năng bị tấn công” nếu *máy tính lượng tử* đủ mạnh xuất hiện. Nguyên nhân là trong quá trình giao dịch, khóa công khai của nhiều địa chỉ *Bitcoin* bị lộ trên chuỗi trong một khoảng thời gian nhất định. Khi năng lực tính toán lượng tử đạt tới ngưỡng đủ lớn, kẻ tấn công về lý thuyết có thể lợi dụng khoảng thời gian “khóa công khai lộ sáng” đó để đảo ngược thành khóa riêng.

Với *Bitcoin(BTC)*, cách phòng vệ phổ biến được đề xuất là người dùng cần chủ động chuyển tài sản sang các địa chỉ mới chưa từng sử dụng, từ đó hạn chế số lượng địa chỉ đã lộ khóa công khai. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi hành động chủ động từ phía người dùng, và không phải tất cả người nắm giữ *BTC* – đặc biệt là ví cũ, ví mất quyền truy cập hoặc ví không hoạt động – đều có thể thực hiện. Trong khi đó, với *XRP(XRP)*, Vet cho rằng nhiều biện pháp có thể được triển khai trực tiếp ở cấp độ tài khoản thông qua cơ chế thay đổi khóa ký, giúp quá trình phòng vệ trước rủi ro lượng tử linh hoạt hơn.

“*Máy tính lượng tử* hiện tại vẫn chưa đạt đến mức có thể phá vỡ các hệ mật mã dùng trong blockchain công khai,” Vet nhận định, đồng thời khẳng định “ở thời điểm này, *XRP(XRP)* vẫn an toàn.” Ông cho rằng cộng đồng kỹ thuật đang tích cực nghiên cứu các thuật toán mật mã “chống lượng tử” (post-quantum cryptography), nên khi mối đe dọa trở nên rõ ràng hơn, nhiều giao thức blockchain – bao gồm cả *Bitcoin(BTC)* và *XRP(XRP)* – có khả năng sẽ triển khai các bản nâng cấp hoặc chiến lược di cư khóa/địa chỉ ở quy mô lớn.

bình luận: Dù *máy tính lượng tử* chưa phải “mối đe dọa sát sườn”, cuộc tranh luận quanh *XRP(XRP)* và *Bitcoin(BTC)* cho thấy thiết kế bảo mật ở cấp độ giao thức có thể tạo ra khác biệt đáng kể khi đối mặt với các kịch bản rủi ro trong tương lai. Nhà đầu tư và nhà phát triển hệ sinh thái *tiền mã hóa* được khuyến nghị theo dõi sát tiến độ phát triển của công nghệ lượng tử cũng như các đề xuất “mật mã hậu lượng tử” đang được chuẩn hóa, bởi đây có thể trở thành một trong những chủ đề an ninh then chốt của thị trường trong những năm tới.