Diễn viên hài Mỹ bị tố dùng meme coin trên Pump.fun làm ‘từ thiện Gaza’ theo kiểu rug pull

Theo CoinDesk đưa tin ngày 8 tháng 4 năm 2024 (giờ địa phương), một diễn viên hài người Mỹ tên William Banks đã gây tranh cãi khi khoe chuyển khoảng 50.000 USD kiếm được từ “từ”meme coin“từ” và nội dung “từ”giả nhà tù tẩu thoát“từ” cho tổ chức cứu trợ tại Gaza. Vụ việc diễn ra trên nền tảng phát hành token Pump.fun, một lần nữa phơi bày sự mong manh của thị trường “từ”meme coin“từ” và ranh giới mập mờ giữa gọi vốn vì “từ”từ thiện“từ” và hành vi trục lợi từ nhà đầu tư.

Theo hồ sơ được công bố, câu chuyện bắt đầu từ tháng 12 năm 2023 tại thị trấn Westport, bang Connecticut (Mỹ), khi Banks bị cáo buộc đánh cắp một biển hiệu sân vườn liên quan đến Israel. Sau đó, anh ta đăng ảnh “mugshot” lên mạng xã hội để gây chú ý và đến tháng 10 năm ngoái, tự tuyên bố mình bị phạt “8 tháng tù giam” – một bản án thực tế chưa từng tồn tại. Trong nhiều tháng liền, Banks tung ra loạt video được dàn dựng như đang quay trong nhà giam: cảnh bắt bóng bầu dục trong sân, tranh luận tôn giáo, cho tới cảnh vượt tường trong bối cảnh một cuộc bạo loạn nhà tù.

Tuy nhiên, Cục Cải huấn bang Connecticut khẳng định không hề có bất kỳ hồ sơ thụ án nào của William Banks. Trong khi đó, tài liệu công khai lại hé lộ một thông báo tuyển diễn viên cho dự án mang tên “Jail Saga Reality Show”, cho thấy toàn bộ “trải nghiệm nhà tù” có thể chỉ là một chương trình giải trí được dàn dựng.

Sau khi thu hút được sự chú ý trên mạng, Banks bắt đầu được cộng đồng “từ”tiền mã hóa“từ” để mắt, đặc biệt là trên nền tảng Pump.fun. Đây là nơi hàng loạt “từ”meme coin“từ” được tạo ra và giao dịch với rủi ro cực cao, khi hơn 99% token trên nền tảng này gần như rơi về mức 0. Banks tự xây dựng hình ảnh mình là người “chống crypto”, chỉ trích sự lố bịch của thị trường, nhưng cách làm lại sử dụng đúng những chiêu trò phóng đại quen thuộc trong ngành.

Theo dữ liệu on-chain được các nhà phân tích tổng hợp, Banks lần lượt phát hành hai token có tên MOSES và BANKS trên Pump.fun, sau đó thực hiện chiến lược “bán xả” theo từng đợt. Chỉ với đợt bán đầu tiên, anh ta đã thu về khoảng 14.000 USD, còn giá token lao dốc 75% chỉ trong vòng 8 giây. Những lần bán tiếp theo khiến giá sụp đổ tổng cộng tới 96%, để lại thua lỗ nặng nề cho những người mua sau.

Tổng cộng, Banks được cho là đã gom được gần 50.000 USD từ các lần bán token này. Sau đó, anh ta đăng lên mạng xã hội hình ảnh được cho là biên lai chuyển tiền cho một tổ chức cứu trợ Palestine, kèm lời nhắn “Cảm ơn cộng đồng crypto đã mua ‘meme coin giả’ của tôi, nhờ vậy chúng ta đã góp được 50.000 USD cho cứu trợ khẩn cấp ở Gaza” và khẩu hiệu “Free Palestine”. Việc nhấn mạnh yếu tố “từ”từ thiện“từ” không giúp anh ta tránh khỏi làn sóng chỉ trích, khi hành động này mang đầy đủ đặc điểm của một “từ”rug pull“từ” – dự án cố ý xả hàng, rút thanh khoản và bỏ mặc nhà đầu tư chịu lỗ.

bình luận Vụ việc cho thấy cách một câu chuyện giải trí – từ “giả nhà tù tẩu thoát” đến xây dựng hình tượng “chống crypto” – có thể nhanh chóng biến thành chiến dịch huy động tiền trên thị trường “từ”meme coin“từ”. Trong bối cảnh nhiều nhà đầu tư bị thu hút bởi các câu chuyện chính trị – xã hội như xung đột Israel–Palestine, việc gắn nhãn “từ thiện” lên token càng dễ tạo hiệu ứng FOMO, khiến người mua ít quan tâm đến rủi ro hợp đồng thông minh hay cấu trúc phân bổ token.

Theo các chuyên gia pháp lý trong ngành “từ”tiền mã hóa“từ”, mô hình gây quỹ bằng token cho mục đích “từ”từ thiện“từ” không phải là mới, nhưng luôn đi kèm rủi ro xung đột lợi ích: người phát hành nắm lượng lớn token, chủ động thời điểm xả hàng, trong khi nhà đầu tư gần như không có cơ chế giám sát việc sử dụng tiền. Không ít trường hợp, chỉ một phần nhỏ trong số tiền thu được được chuyển cho tổ chức cứu trợ, phần còn lại trở thành lợi nhuận cá nhân.

Trong trường hợp của Banks, ngay cả khi toàn bộ 50.000 USD thực sự được chuyển tới một tổ chức cứu trợ Gaza, hành động thao túng giá token rồi xả hàng vẫn gây tổn hại đến niềm tin vào thị trường. Nhà đầu tư có thể cảm thấy bị lợi dụng, vừa chịu thua lỗ, vừa bị buộc phải chia sẻ trách nhiệm đạo đức vì “không ủng hộ từ thiện” nếu lên tiếng phản đối.

bình luận Sự kiện này là lời cảnh tỉnh rằng thị trường “từ”meme coin“từ” có thể bị thao túng dễ dàng thông qua các câu chuyện kịch tính, nội dung lan truyền và khẩu hiệu chính trị – xã hội. Dù gắn với mục tiêu “từ”từ thiện“từ”, những mô hình phát hành token rồi bán xả đột ngột như trên vẫn có thể bị xem là lạm dụng lòng tin và đi ngược lại nỗ lực xây dựng uy tín cho lĩnh vực “từ”tiền mã hóa“từ”. Với nhà đầu tư, bài học rút ra là không nên bỏ qua phân tích rủi ro chỉ vì dự án khoác lên mình vỏ bọc “gây quỹ nhân đạo” hay “ủng hộ chính nghĩa”.