Hyperliquid lỗ 300 triệu USD vì Fartcoin: Cơ chế ADL và quỹ HLP bị đặt dấu hỏi

Sàn phái sinh *Hyperliquid* ghi nhận khoản lỗ khoảng *300 triệu đô la Mỹ* sau khi một vị thế đòn bẩy cực lớn với *Fartcoin* bị thanh lý trong bối cảnh thanh khoản mỏng. Sự cố này một lần nữa phơi bày cách cơ chế *tự động giảm đòn bẩy (ADL)* phân phối lại lãi/lỗ giữa các bên tham gia, đồng thời làm dấy lên nghi vấn về cấu trúc thanh lý và quỹ bảo hiểm HLP của *Hyperliquid*.

Theo Lookonchain đưa tin ngày 9 (giờ địa phương), một trader đã sử dụng nhiều ví khác nhau để gom khoảng 145 triệu token *Fartcoin* trước khi toàn bộ vị thế bị thanh lý. Khi vị thế này sụp đổ, các trader nắm giữ vị thế đối ứng đã chốt được lợi nhuận lớn. Ít nhất hai ví được cho là đã thu về khoảng 849.000 đô la Mỹ mỗi ví thông qua cơ chế *ADL*, tương đương khoảng 1,255 tỷ đồng theo tỷ giá hiện tại. Điều này cho thấy *ADL* không chỉ cắt giảm rủi ro hệ thống mà còn có thể trở thành “cỗ máy” hiện thực hóa lãi/lỗ cực nhanh cho một nhóm nhỏ tài khoản.

Công ty bảo mật blockchain *PeckShield* cho biết, trong quá trình xử lý các vị thế liên quan đến *Fartcoin*, đã phát sinh khoản lỗ kế toán khoảng 3 triệu đô la Mỹ và quỹ HLP của *Hyperliquid* giảm khoảng 1,5 triệu đô la Mỹ trong vòng 24 giờ. Tuy vậy, phía *Hyperliquid* vẫn chưa xác nhận chính thức các con số này tại thời điểm bài viết gốc được công bố.

*bình luận* Trường hợp này thể hiện rõ cơ chế *ADL* hoạt động như một “dao hai lưỡi”: một bên được “chốt lời cưỡng bức”, trong khi bên kia bị “khóa lỗ” tức thì. Đặc biệt với các thị trường *memecoin* thanh khoản mỏng như *Fartcoin*, khi một vị thế đòn bẩy khổng lồ bị thanh lý, biến động giá có thể bị khuếch đại mạnh, khiến rủi ro cấu trúc của hệ thống thanh lý càng trở nên nổi bật.

*PeckShield* nhận định giao dịch liên quan đến *Fartcoin* dường như đã được thiết kế để tận dụng điều kiện thanh khoản thấp và chủ động kích hoạt thanh lý. Theo phân tích, mô hình này khiến phần lớn thua lỗ bị “đẩy” sang quỹ thanh khoản của *Hyperliquid*, trong khi lợi nhuận được khóa ở các vị thế đối ứng và không hoàn toàn bù đắp được thiệt hại cho HLP. Trang *Cointelegraph* cho biết đã liên hệ *Hyperliquid* để yêu cầu bình luận nhưng chưa nhận được phản hồi.

Đáng chú ý, hệ thống thanh khoản và quỹ HLP của *Hyperliquid* không phải lần đầu bị “đục thủng”. Ngày 13 tháng 3 (giờ địa phương), một đợt thanh lý quá lớn liên quan đến Ethereum(ETH) đã khiến quỹ HLP thiệt hại khoảng 4 triệu đô la Mỹ. Đến ngày 27 tháng 3, một giao dịch xoay quanh memecoin *JELLY* bị cộng đồng chỉ ra là tận dụng các kẽ hở trong cơ chế thanh lý. Ngày 13 tháng 11, thị trường *POPCAT* ghi nhận kịch bản tương tự, khiến HLP “bốc hơi” thêm khoảng 5 triệu đô la Mỹ.

*bình luận* Chuỗi sự kiện liên tiếp cho thấy *Hyperliquid* đặc biệt dễ tổn thương trước các vị thế đòn bẩy lớn trên những cặp giao dịch thanh khoản mỏng, từ *Fartcoin* đến *JELLY* hay *POPCAT*. Khi khối lượng phái sinh on-chain tăng nhanh, việc chỉ dựa vào *ADL* và quỹ HLP để “đỡ” hệ thống ngày càng trở nên rủi ro. Cơ chế thanh lý, cấu trúc quỹ bảo hiểm, cũng như cách định giá tài sản trong những điều kiện thị trường bất lợi đang là các mảnh ghép mà nhà đầu tư cần theo dõi sát sao.

Trong bối cảnh thị trường phái sinh on-chain phát triển nóng, vụ *Fartcoin* trên *Hyperliquid* trở thành ví dụ điển hình cho rủi ro đến từ *đòn bẩy cao + thanh khoản mỏng + cơ chế ADL*. Nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy trên các nền tảng tương tự cần hiểu rõ cách *ADL* phân bổ *lãi/lỗ* và quỹ như HLP vận hành ra sao, trước khi chấp nhận đặt vốn vào những tài sản mang tính đầu cơ cao như *Fartcoin*.