Tin giả rùa Jonathan chết kích hoạt cú bơm–xả memecoin, lộ chiêu lừa đảo tiền mã hóa ngày Cá tháng Tư

Theo USA Today đưa tin ngày 1 tháng 4 (giờ địa phương), thông tin **“rùa Jonathan chết”** gây xôn xao mạng xã hội và kéo theo đà tăng giá mạnh của một *memecoin* chủ đề Jonathan thực chất chỉ là một màn **“từ”lừa đảo tiền mã hóa“từ”** được dàn dựng tinh vi trên X (Twitter).

Nguồn tin ban đầu xuất phát từ một tài khoản X giả mạo bác sĩ thú y **Joe Hollins**, người phụ trách chăm sóc rùa Jonathan tại đảo Saint Helena. Tài khoản này đăng tải thông điệp bi thương rằng “Jonathan đã ra đi trong yên bình tại Saint Helena”, tự nhận mình là “bác sĩ thú y lâu năm” của chú rùa, từ đó tạo cảm xúc và thu hút sự chú ý cộng đồng. Một số hãng tin lớn như BBC, USA Today, Daily Mail… đã dẫn lại nội dung này, khiến tin đồn lan nhanh toàn cầu.

Tuy nhiên, bác sĩ thú y thật **Joe Hollins** đã lên tiếng bác bỏ. Ông nói với USA Today rằng “Jonathan vẫn còn rất khỏe, hoàn toàn *rất sống động*”, đồng thời khẳng định người mạo danh ông trên X đang lợi dụng tên tuổi để **kêu gọi quyên góp tiền mã hóa**. Ông nhấn mạnh đây không phải trò đùa ngày Cá tháng Tư mà là *hành vi lừa đảo rõ ràng*. Jonathan – được ghi nhận là một trong những cá thể rùa già nhất thế giới – vẫn đang sống tại khu bảo tồn trên đảo Saint Helena từ năm 1882 tới nay.

Trong lúc tin giả về **“từ”Jonathan“từ”** lan rộng, một token chủ đề Jonathan trên thị trường **“từ”memecoin“từ”** bất ngờ tăng phi mã. Vốn hóa thị trường của token này nhảy vọt từ khoảng 25.000 đô la Mỹ lên 119.000 đô la Mỹ, tương đương mức tăng khoảng 376% trong thời gian ngắn. Khi thông tin được đính chính và các bài báo bắt đầu sửa sai, vốn hóa token lao dốc về vùng 34.000 đô la Mỹ, rồi sau đó dao động quanh mốc 74.000 đô la Mỹ tại thời điểm được ghi nhận.

bình luận: Mô hình quen thuộc lặp lại – một câu chuyện cảm xúc (cái chết của một “nhân vật” nổi tiếng trên Internet) được đẩy lên truyền thông, sau đó dòng tiền đầu cơ đổ vào token ăn theo, rồi rút nhanh sau khi sự thật được làm rõ. Người mua sau cùng thường là bên gánh phần lớn thua lỗ.

Sự cố xoay quanh **“từ”memecoin“từ”** Jonathan không phải là trường hợp đơn lẻ trong ngày Cá tháng Tư năm nay. Cũng trong ngày 1 tháng 4, một tin **giả mạo thương vụ thâu tóm** đã khiến giá token **LQTY** biến động bất thường, trước khi được xác nhận là bịa đặt. Một công ty khác còn đăng “thông báo bị hack” dưới dạng trò đùa, vô tình (hoặc cố ý) gây thêm hoang mang cho nhà đầu tư trên thị trường tiền mã hóa.

bình luận: Những màn dàn dựng kiểu này cho thấy chi phí tung **“từ”tin giả tiền mã hóa“từ”** gần như bằng 0, trong khi tác động lên giá các token vốn hóa nhỏ lại rất lớn. Kết hợp với tính lan truyền của mạng xã hội và đôi khi cả sự thiếu kiểm chứng của một số kênh truyền thông, những vụ “bơm – xả” gắn với câu chuyện, nhân vật, hay thậm chí là động vật nổi tiếng nhiều khả năng sẽ tiếp tục xuất hiện.

Từ góc độ nhà đầu tư, vụ “Jonathan bị báo tử nhầm” là lời nhắc rằng bất kỳ token nào ăn theo sự kiện nóng, nhân vật nổi tiếng, thú cưng lan truyền mạng xã hội… đều cần được kiểm tra kỹ nguồn tin trước khi xuống tiền. Việc xác minh lại thông tin từ **nguồn chính thức**, tránh tin vào các tài khoản mạo danh và cảnh giác với lời kêu gọi quyên góp bằng tiền mã hóa là bước tối thiểu để hạn chế rủi ro từ các trò **“từ”lừa đảo tiền mã hóa“từ”** tương tự trong tương lai.