Brazil hợp pháp hóa việc tịch thu và dùng tiền mã hóa cho ngân sách an ninh công cộng

Theo báo *CoinDesk* đưa tin ngày 25 tháng 3 (giờ địa phương), Brazil đang đẩy mạnh chiến dịch trấn áp tội phạm có tổ chức, trong đó **từ tiền mã hóa**, **từ tài sản số**, **từ tiền điện tử** bất ngờ trở thành công cụ trung tâm nhờ một khung pháp lý mới cho phép tịch thu và dùng trực tiếp nguồn tài sản này cho ngân sách an ninh công cộng.

Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva (Luís Inácio Lula da Silva) ngày 25 tháng 3 đã ký ban hành “Luật số 15.358”. Văn bản này cho phép nhà chức trách sử dụng **từ tiền mã hóa** bị tịch thu từ các tổ chức tội phạm để tài trợ cho hệ thống an ninh công: mua sắm trang thiết bị cho cảnh sát, triển khai hoạt động tình báo, nâng cấp hạ tầng công nghệ và đào tạo nhân sự. Điểm đáng chú ý là, với sự chấp thuận của tòa án, cơ quan chức năng có thể “tạm thời sử dụng” số **từ tài sản số** này ngay cả trước khi có phán quyết có tội cuối cùng.

*bình luận: Cơ chế “tạm thời sử dụng” tài sản tịch thu trước khi có án chung thẩm thường gây tranh cãi về quyền tài sản, nhưng lại giúp chính phủ có ngay nguồn lực để tăng cường thực thi pháp luật trong bối cảnh tội phạm dùng **từ tiền điện tử** ngày càng nhiều.*

Cách tiếp cận mới của Brazil cũng cho thấy chính phủ nước này không đi theo đề xuất coi **từ Bitcoin(BTC)** hay **từ tiền mã hóa** như một “kho lưu trữ giá trị quốc gia” tương tự vàng hay trái phiếu. Thay vào đó, Brasília muốn biến **từ tài sản số** thành công cụ chuyên biệt để tấn công các băng đảng lớn như PCC và Comando Vermelho, vốn bị cáo buộc sử dụng **từ tiền điện tử** để rửa tiền, mua vũ khí và vận hành mạng lưới ma túy.

*bình luận: Việc gắn **từ tiền mã hóa** trực tiếp với chiến lược chống tội phạm có tổ chức cho thấy ưu tiên của Brazil hiện là an ninh nội địa hơn là đổi mới tài chính, dù điều này cũng góp phần hiện đại hóa khung pháp lý về **từ tài sản số**.*

Theo *CoinDesk* ngày 25 tháng 3 (giờ địa phương), luật mới cũng mở rộng đáng kể thẩm quyền điều tra của cơ quan tư pháp và thực thi pháp luật. Ở giai đoạn điều tra, công tố và cảnh sát có thể:

- Chặn quyền truy cập vào tài khoản trên sàn giao dịch,

- Ngăn chặn hoặc đóng băng ví kỹ thuật số,

- Hạn chế tiếp cận các nền tảng trực tuyến,

- Tịch thu trực tiếp **từ tiền mã hóa** nghi liên quan đến tội phạm.

Trong trường hợp bị kết án, cá nhân vi phạm có thể bị cấm vĩnh viễn sử dụng hệ thống tài chính truyền thống lẫn tham gia vào hệ sinh thái **từ tài sản số**. Điều này đồng nghĩa họ sẽ bị loại bỏ khỏi cả ngân hàng lẫn các sàn giao dịch **từ tiền điện tử**, ví tập trung và nhiều dịch vụ Web3 tuân thủ pháp luật.

*bình luận: Cơ chế “loại trừ kép” khỏi hệ thống tài chính truyền thống và thị trường **từ tiền mã hóa** tạo ra rào cản rất mạnh đối với việc tái phạm, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về khả năng tái hòa nhập kinh tế của người đã chấp hành án.*

Luật số 15.358 còn nhắm tới các công cụ ẩn danh và bảo mật cao. Nếu nghi phạm sử dụng ứng dụng nhắn tin mã hóa, công cụ che giấu danh tính hay các đồng tiền tập trung vào quyền riêng tư để che đậy hành vi phạm tội, đây sẽ được coi là tình tiết tăng nặng. Dù văn bản không nêu đích danh, các chuyên gia tại Brazil cho rằng điều khoản này chủ yếu nhắm vào những tài sản như Monero(XMR) và các hệ thống giao tiếp kín, vốn khó truy vết hơn so với giao dịch trên chuỗi khối công khai.

Song song đó, Brazil đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong truy vết và thu hồi **từ tài sản số**. Theo *CoinDesk* ngày 25 tháng 3 (giờ địa phương), luật mới:

- Thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin giữa Brazil và các nước khác về luồng **từ tiền mã hóa** nghi phạm,

- Khuyến khích ký kết và mở rộng các hiệp định hỗ trợ tư pháp liên quan đến tịch thu **từ tiền điện tử**,

- Đặt nền móng xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về cấu trúc tài chính của các tổ chức tội phạm, bao gồm cả ví, tài khoản trên sàn và các trung gian kỹ thuật số.

*bình luận: Với tính xuyên biên giới của **từ tiền mã hóa**, việc đơn phương siết chặt trong nước sẽ kém hiệu quả nếu không đi kèm hợp tác quốc tế. Cơ sở dữ liệu tập trung về tài chính tội phạm cũng có thể trở thành công cụ mạnh để phát hiện sớm các mô hình giao dịch bất thường.*

Giới phân tích nhận định, theo *CoinDesk* ngày 25 tháng 3, luật số 15.358 đã tái định vị **từ tiền mã hóa**: từ một đối tượng chủ yếu bị xem là rủi ro và cần “siết chặt”, sang vai trò một phần của “hạ tầng chống tội phạm”. Việc cho phép trưng dụng **từ tài sản số** để tái đầu tư vào an ninh công cộng không chỉ giúp Brazil tăng nguồn lực cho cảnh sát và tình báo, mà còn có thể trở thành mô hình tham khảo cho các quốc gia đang vật lộn với tội phạm mạng và rửa tiền bằng **từ tiền điện tử**.

*bình luận: Nếu Brazil chứng minh được rằng việc sử dụng **từ tiền mã hóa** tịch thu giúp cải thiện hiệu quả trấn áp tội phạm, nhiều khả năng các nền kinh tế mới nổi khác cũng sẽ nghiên cứu áp dụng mô hình tương tự. Tuy vậy, ranh giới giữa bảo vệ an ninh và bảo đảm quyền sở hữu tài sản hợp pháp sẽ là bài toán khó cho mọi chính phủ khi điều chỉnh **từ tài sản số**.*