Quốc hội Mỹ siết quy định stablecoin: cấm lãi suất, cho phép thưởng theo hoạt động

Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Quốc hội Mỹ đã tiến gần hơn tới một thỏa thuận mới về *“quy định stablecoin”* trong mối quan hệ giữa *tiền mã hóa* và hệ thống ngân hàng. Điểm đáng chú ý là dự thảo luật mới hướng tới mô hình “cấm *lãi suất* nhưng cho phép *phần thưởng dựa trên hoạt động*”, có thể định hình lại cách các nền tảng *tiền mã hóa* thiết kế sản phẩm *stablecoin* trong thời gian tới.

Trọng tâm tranh luận xoay quanh câu hỏi: liệu các nền tảng *tiền mã hóa* có được phép chi trả “phần thưởng” cho khách hàng đang nắm giữ *stablecoin* hay không, và nếu có thì hình thức nào được xem là hợp pháp.

Nội dung chính của dự thảo quy định

Theo nữ phóng viên chuyên trách mảng *tiền mã hóa* Eleanor Terrett, dự thảo mới đặt ra nguyên tắc: cấm hoàn toàn mô hình *lãi suất* cho người nắm giữ *stablecoin*, nhưng vẫn chừa không gian cho các hình thức thưởng gắn với hoạt động của người dùng.

Cụ thể, dự thảo quy định:

- Mọi hình thức chi trả mang tính *lãi suất*, dù “trực tiếp hoặc gián tiếp”, đều bị cấm đối với *stablecoin*.

- Những cấu trúc thưởng “na ná tiền gửi ngân hàng” – tức người dùng gửi *stablecoin* rồi nhận đều đặn một khoản thu nhập cố định theo thời gian – sẽ bị chặn hoàn toàn.

- Quy định này áp dụng cho tất cả doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài sản số và mọi công ty liên kết, nhằm ngăn chặn khả năng lách luật thông qua các pháp nhân trung gian.

Điểm then chốt nằm ở khái niệm “tương đương về kinh tế hoặc chức năng” với *lãi suất*. Bất kỳ sản phẩm nào bị cơ quan quản lý đánh giá có bản chất giống lãi tiền gửi – ví dụ mô hình “gửi stablecoin nhận APY cố định” – đều sẽ thuộc diện cấm. Điều này về thực chất đóng lại cánh cửa phát triển các sản phẩm “*lãi suất hóa stablecoin*” mà một số nền tảng *tiền mã hóa* từng đẩy mạnh.

Ngược lại, “*phần thưởng dựa trên hoạt động*” của người dùng được phép duy trì. Phần này bao gồm:

- Chương trình khách hàng thân thiết (loyalty) tích điểm khi giao dịch.

- Khuyến mãi, ưu đãi một lần hoặc theo chiến dịch marketing.

- Quyền lợi gắn với gói *đăng ký/subscription* hoặc dịch vụ cao cấp.

Điều kiện kèm theo là các phần thưởng này không được cấu trúc sao cho bị coi là *lãi suất* – ví dụ không gắn trực tiếp với số dư *stablecoin* theo thời gian như một dạng “tiền lãi gửi tiết kiệm”.

Để tránh cách hiểu khác nhau, dự thảo cũng giao cho Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Phái sinh (CFTC) và Bộ Tài chính Mỹ phối hợp xây dựng bộ tiêu chí cụ thể: thế nào là “phần thưởng được phép”, thế nào là “sản phẩm giống lãi suất” cần bị cấm. Các cơ quan này sẽ có nhiệm vụ ban hành hướng dẫn chi tiết, tiêu chuẩn kiểm tra và cơ chế giám sát trên toàn thị trường.

*bình luận*: Nếu được thông qua, khung này sẽ buộc các sàn giao dịch và ví *tiền mã hóa* phải tái thiết kế toàn bộ chương trình “earn”, “yield”, “saving” với *stablecoin*, chuyển từ lãi suất cố định sang mô hình thưởng theo hành vi như giao dịch, giới thiệu bạn bè, tham gia chương trình khuyến mãi.

Phản ứng trái chiều từ thị trường *tiền mã hóa*

Trong ngành *tiền mã hóa*, dự thảo mới đang tạo ra hai luồng quan điểm rõ rệt.

Một bộ phận cho rằng quy định lần này quá chặt chẽ và mang tính hạn chế hơn so với kỳ vọng ban đầu tại Nhà Trắng. Theo họ, việc sử dụng tiêu chí “tương đương về kinh tế” để đánh giá sản phẩm khiến biên độ giải thích của cơ quan quản lý trở nên quá rộng. Điều này có thể dẫn tới tình trạng:

- Mô hình thưởng gắn với *số dư stablecoin* hoặc *khối lượng giao dịch* cũng bị coi là tương đương *lãi suất*.

- Doanh nghiệp *tiền mã hóa* rất khó xây dựng các sản phẩm khuyến khích giữ *stablecoin* dài hạn vì sợ rơi vào phạm vi cấm.

Một số ý kiến trong ngành cho rằng, so với những đề xuất trước, dự thảo mới “hẹp hơn và nghiêm ngặt hơn”, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của nền tảng *tiền mã hóa* so với các sản phẩm tài chính truyền thống vốn đã có cơ chế lãi suất rõ ràng.

Tuy vậy, cũng có tiếng nói ủng hộ coi đây là “thỏa hiệp thực tế” trong bối cảnh Mỹ muốn kiểm soát rủi ro hệ thống liên quan đến *stablecoin*. Lập luận của nhóm này:

- Gửi *stablecoin* nhận lãi đều đặn khiến sản phẩm gần giống tiền gửi ngân hàng, có thể kéo theo rủi ro thanh khoản, rủi ro “chạy rút tiền” nếu thị trường hoảng loạn.

- Bằng cách cấm *lãi suất* nhưng cho phép *phần thưởng giao dịch*, dự thảo vẫn giữ được không gian sáng tạo cho các nền tảng *tiền mã hóa* mà không biến *stablecoin* thành “tài khoản tiết kiệm trá hình”.

So với những đề xuất cứng rắn hơn từng được thảo luận, như đề xuất gắn liền với cái tên “Tillis–Alsobrooks”, nhiều chuyên gia nhận xét bản dự thảo lần này đã “mềm” hơn. Một số người trong ngành xem đây là kết quả khả dĩ nhất trong bối cảnh áp lực chính trị và yêu cầu bảo đảm ổn định tài chính đang gia tăng.

*bình luận*: Nếu khung “cấm lãi, cho thưởng” trở thành luật, mô hình kinh doanh xoay quanh *stablecoin* sẽ chuyển trọng tâm từ “giữ tiền để ăn lãi” sang “tăng giao dịch, tăng sử dụng để nhận thưởng”, tác động mạnh tới chiến lược sản phẩm của các sàn và ví *tiền mã hóa*.

Tác động tiềm tàng đến ngân hàng và thị trường *stablecoin*

Trong tuần này, khối ngân hàng Mỹ cũng sẽ chính thức xem xét dự thảo *quy định stablecoin* nói trên. Lập trường của các ngân hàng thương mại rất quan trọng, bởi:

- Nếu ngân hàng ủng hộ mô hình cấm *lãi suất stablecoin*, họ có thể giảm áp lực cạnh tranh từ các nền tảng *tiền mã hóa* trong mảng huy động vốn.

- Nếu phản đối, tranh luận có thể kéo dài, làm chậm quá trình hoàn thiện khung pháp lý.

Việc khuôn khổ *quy định stablecoin* dần hình thành đang được xem là bước ngoặt với thị trường *tiền mã hóa*. Khi vai trò của *stablecoin* trong thanh toán, giao dịch và tài chính phi tập trung ngày càng lớn, mọi giới hạn về *lãi suất* hay *phần thưởng* đều có thể:

- Ảnh hưởng tới sức hấp dẫn của *stablecoin* với nhà đầu tư cá nhân.

- Thay đổi cách các dự án DeFi thiết kế giao thức dựa trên *stablecoin*.

- Tác động đến dòng vốn chảy từ hệ thống ngân hàng sang các nền tảng *tiền mã hóa* và ngược lại.

Kết luận

Dự thảo *quy định stablecoin* mới tại Quốc hội Mỹ đang vẽ ra một ranh giới rõ ràng: *cấm lãi suất, cho phép thưởng theo hoạt động*. Đây là nỗ lực nhằm kiểm soát rủi ro khi *stablecoin* tiến gần tới vai trò tiền gửi ngân hàng, đồng thời vẫn giữ không gian cho các nền tảng *tiền mã hóa* triển khai chương trình khuyến khích người dùng.

Tuy nhiên, cách định nghĩa và áp dụng tiêu chí “tương đương về kinh tế” với *lãi suất* sẽ quyết định dự thảo này là một khuôn khổ hợp lý giúp thị trường *stablecoin* trưởng thành, hay trở thành rào cản làm suy giảm sức hấp dẫn của sản phẩm *tiền mã hóa* trong dài hạn.