Thượng viện Mỹ thông qua điều khoản cấm Fed phát hành tiền mã hóa ngân hàng trung ương (CBDC) đến sau năm 2030

Theo CoinDesk đưa tin ngày 11 (giờ địa phương), Thượng viện Mỹ đã thông qua một điều khoản mới nhằm ngăn Cục Dự trữ Liên bang (Fed) phát hành **từ tiền mã hóa ngân hàng trung ương (CBDC)** hay còn gọi là **từ “đô la số”** do chính phủ bảo trợ. Tuy nhiên, điều khoản này được “gài” trong một dự thảo *Luật Nhà ở* nên vẫn có nguy cơ bị đình lại hoặc thay đổi tại Hạ viện.

Điều khoản **từ cấm CBDC** được thông qua trong quá trình Thượng viện biểu quyết dự luật “21st Century ROAD to Housing Act” (Luật Đường tới Nhà ở Thế kỷ 21) dài 302 trang, với kết quả 89 phiếu thuận và 10 phiếu chống, cho thấy mức độ ủng hộ lưỡng đảng khá cao. Phần nội dung liên quan đến **từ CBDC** nằm ở cuối dự luật, quy định hạn chế Fed phát hành hoặc thiết kế **từ tiền mã hóa ngân hàng trung ương** ít nhất cho đến hết năm 2030. Phía Cộng hòa từ lâu đã gắn nhãn **từ CBDC** là “tiền tệ giám sát”, trong khi một bộ phận nghị sĩ cả hai đảng cũng lo ngại rủi ro xâm phạm dữ liệu cá nhân nếu triển khai **từ đô la số** do nhà nước trực tiếp kiểm soát.

Cụ thể, điều khoản nêu rõ Fed “không được trực tiếp phát hành **từ tiền mã hóa ngân hàng trung ương (CBDC)**, hoặc tài sản số ‘có tính chất tương đương về thực chất’; đồng thời cũng không được phát hành hay cấu trúc các tài sản dạng này một cách gián tiếp thông qua tổ chức tài chính hay bất kỳ trung gian nào khác”. Cách diễn đạt này được giới quan sát đánh giá là cố ý “đóng mọi cánh cửa” với mọi hình thức **từ đô la số** mang tính thử nghiệm hoặc triển khai qua kênh trung gian, chứ không chỉ chặn một đồng **từ CBDC** phát hành trực tiếp cho người dân. *bình luận: Đối với thị trường, đây là tín hiệu rõ ràng rằng Washington ít nhất trong trung hạn không muốn đi theo mô hình “ví CBDC cho mọi công dân” kiểu Trung Quốc, dù vẫn để ngỏ không gian cho đổi mới khu vực tư nhân.*

Trong thông cáo báo chí, Cody Carbone, Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Kỹ thuật số (Digital Chamber), nhận định “quyền riêng tư tài chính là nền tảng của tự do tại Mỹ, và việc có cho phép hay không **từ tiền mã hóa ngân hàng trung ương (CBDC)** phải do Quốc hội và người dân Mỹ quyết định”. Ông nhấn mạnh Thượng viện đã “một lần nữa khẳng định rằng đổi mới kỹ thuật số của nước Mỹ cần do ‘khu vực tư nhân’ dẫn dắt, đồng thời bảo vệ tự do cá nhân”. Trong bối cảnh **từ stablecoin** và các sản phẩm **từ đô la số** do doanh nghiệp phát hành đã lan rộng toàn cầu, giới phân tích cho rằng tranh luận quanh **từ CBDC** tại Mỹ đang được tái định hình thành cuộc đấu giữa “phát hành công” và “đổi mới tư nhân”. *bình luận: Điều này có lợi về mặt câu chuyện cho các dự án stablecoin lớn, khi họ có thể tự định vị mình là giải pháp “đô la số” phù hợp với giá trị tự do và thị trường mở của Mỹ.*

Dù vậy, điểm mấu chốt hiện nằm ở Hạ viện. Nhiều tín hiệu cho thấy các nghị sĩ Hạ viện muốn **sửa đổi sâu** dự luật nhà ở do Thượng viện thông qua. Một trong những phần gây tranh cãi nhất là quy định hạn chế mạnh tay việc các quỹ đầu tư tư nhân và nhà đầu tư tổ chức sở hữu quy mô lớn nhà ở tại Mỹ. Điều khoản này được một bộ phận Dân chủ ủng hộ với lập luận giúp tăng nguồn cung nhà ở và kiềm chế giá, đồng thời cũng là chủ đề hiếm hoi mà Tổng thống Trump nhiều lần tỏ thái độ đồng tình. *bình luận: Khi một vấn đề vừa đáp ứng nghị sự dân túy về “nhà ở cho người dân”, vừa trùng khớp với khẩu hiệu bảo hộ của Trump, khả năng nó bị loại bỏ hoàn toàn là không cao; nhưng chính vì vậy mà toàn bộ dự luật cũng trở nên nhạy cảm hơn trên bàn thương lượng.*

Một biến số lớn khác là chính Tổng thống Trump. Theo các nguồn tin tại Quốc hội, Trump gần đây bày tỏ lập trường rằng ông sẽ “không ký thành luật bất kỳ dự luật nào” cho đến khi Quốc hội gửi lên một văn bản yêu cầu cử tri phải xuất trình giấy tờ tùy thân và bằng chứng quốc tịch khi bỏ phiếu. Trong năm bầu cử có tính chất “giữa nhiệm kỳ” của Quốc hội, yêu cầu về cải cách luật bầu cử được Trump đặt ra như một điều kiện tiên quyết cho mọi quy trình lập pháp. Kết quả là lịch trình thông qua *Luật Nhà ở*, cũng như nhiều dự luật quan trọng khác, trở nên khó đoán. *bình luận: Từ góc nhìn thị trường, điều này biến mọi dự luật “cõng theo” nội dung tài chính – bao gồm cả điều khoản **từ cấm CBDC** – thành con tin trong cuộc mặc cả chính trị về bầu cử.*

Mức độ bất định ngày càng tăng này có khả năng tác động đến các sáng kiến pháp lý mà ngành **từ tiền mã hóa** theo dõi sát sao, như *Digital Asset Market Clarity Act* – dự luật nhằm làm rõ khung pháp lý cho **từ tài sản số** và cấu trúc thị trường giao dịch. Dù Thượng viện vừa gửi đi thông điệp mạnh mẽ khi thông qua điều khoản **từ cấm CBDC** với sự ủng hộ lưỡng đảng, việc dự luật nhà ở bị Hạ viện sửa đổi sâu, trì hoãn hoặc “chết yểu” cũng đồng nghĩa với khả năng điều khoản **từ cấm CBDC** bị “chìm” theo. Giới quan sát dự báo cuộc giằng co xung quanh lộ trình lập pháp cho **từ CBDC**, **từ stablecoin** và các quy tắc thị trường **từ tài sản số** sẽ còn kéo dài, khi mỗi bên đều tìm cách gắn các nội dung này vào những dự luật có lợi thế thương lượng lớn nhất.

Kết lại, cuộc tranh luận về **từ tiền mã hóa ngân hàng trung ương (CBDC)** tại Mỹ đang dần trở thành trận chiến dài hơi, gắn chặt với câu hỏi Fed nên đóng vai trò gì và người dân Mỹ có sẵn sàng đánh đổi bao nhiêu quyền riêng tư để lấy tiện ích **từ đô la số**. Dù quyết định của Thượng viện cho thấy khả năng triển khai **từ CBDC** mang tính “quốc gia hóa” gần như bị đẩy lùi sang sau năm 2030, hiệu lực thực tế vẫn phụ thuộc vào Hạ viện và điều kiện ký duyệt của Tổng thống Trump. Trong bối cảnh đó, thị trường **từ tiền mã hóa** buộc phải tính đến “rủi ro lập pháp” như một biến số thường trực, đồng thời theo dõi sát sao cách Washington phân định ranh giới giữa **từ CBDC**, **từ stablecoin** tư nhân và toàn bộ hệ sinh thái **từ tài sản số** trong những năm tới.