Chứng khoán Hàn Quốc lao dốc kỷ lục 12% trong ngày, KOSPI bốc hơi 6.250 tỷ USD vì cú sốc giá dầu và margin call

Theo Yonhap News đưa tin ngày 5 (giờ địa phương), chỉ số chứng khoán chính của Hàn Quốc **“KOSPI”** đã lao dốc 12% trong phiên, đánh dấu mức *“giảm trong một ngày”* mạnh nhất trong lịch sử. Căng thẳng địa chính trị leo thang khiến tâm lý *“né tránh rủi ro”* lan rộng, trong khi các lệnh *“margin call”* từ khoản vay ký quỹ bị thanh lý dây chuyền đã khiến đà rơi của thị trường tăng tốc.

Trong phiên, **KOSPI** theo dõi các doanh nghiệp lớn niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc có lúc giảm hơn 8%, kích hoạt cơ chế *“ngắt mạch thị trường (circuit breaker)”* và tạm dừng giao dịch khoảng 20 phút. Lực bán không dừng lại sau khi giao dịch khôi phục, chỉ số đóng cửa quanh 5.093,54 điểm. Tổng *“vốn hóa thị trường”* bị “bốc hơi” trong ngày được ước tính khoảng 6.250 tỷ USD, tương đương gần 920.000 tỷ won, tính theo tỷ giá 1 USD = 1.472,60 won.

**“Cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn”** là tâm điểm của cú sốc. Samsung Electronics(005930) giảm 11,7%, trong khi hãng sản xuất bộ nhớ bán dẫn SK Hynix(000660) có lúc mất tới 9,6% trong phiên. Nhóm cổ phiếu đã dẫn dắt chu kỳ tăng giá gần đây đảo chiều mạnh, kéo theo tâm lý nhà đầu tư trên toàn thị trường nhanh chóng trở nên bi quan.

Đợt sụt giảm này nối tiếp hai phiên điều chỉnh liên tiếp. So với đỉnh lịch sử chỉ mới được thiết lập cách đó hai ngày, **KOSPI** có thời điểm rơi hơn 20%, chạm vùng cảnh báo *“thị trường giá xuống (bear market)”* – thường được định nghĩa là mức giảm trên 20% từ đỉnh. Đà tăng nóng trong thời gian ngắn, sau đó đảo chiều đột ngột, đã khiến *“biến động”* trên thị trường bùng nổ trong một khoảng thời gian rất hẹp.

Yếu tố trực tiếp khuếch đại nhịp rơi được cho là quá trình giảm *“đòn bẩy”* của nhà đầu tư cá nhân. Khối lượng giao dịch ký quỹ tích lũy trong giai đoạn tăng giá gần đây đã nhanh chóng chuyển thành lực *“bán bắt buộc”* khi thị trường điều chỉnh, tạo ra áp lực cung lớn đột biến.

Số liệu đến cuối tháng 1 năm 2026 cho thấy dư nợ *“tín dụng giao dịch ký quỹ”* (margin debt) đạt 32,67 nghìn tỷ won, tương đương khoảng 15,236 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Khi giá cổ phiếu lao dốc, các công ty chứng khoán đã kích hoạt *“margin call”* yêu cầu nhà đầu tư bổ sung tài sản đảm bảo để duy trì tỷ lệ ký quỹ. Nhiều nhà đầu tư không kịp hoặc không đủ khả năng nạp thêm tiền, dẫn đến vị thế bị thanh lý hàng loạt, tạo thành vòng xoáy *“giảm giá theo hình xoắn ốc”*.

*Cò súng* châm ngòi cho cú sốc lần này là diễn biến địa chính trị ở Trung Đông. Theo các hãng tin quốc tế, sau khi Mỹ và Israel tiến hành không kích vào các mục tiêu liên quan đến Iran, căng thẳng trong khu vực gia tăng, đẩy *“giá dầu quốc tế”* bật tăng mạnh. Cú sốc năng lượng này nhanh chóng lan sang các thị trường tài sản rủi ro, kích hoạt làn sóng bán tháo trên phạm vi rộng.

Với một nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng như Hàn Quốc, cú *“tăng sốc giá dầu và khí”* lập tức trở thành gánh nặng. Giá dầu cao làm chi phí đầu vào của doanh nghiệp gia tăng, chèn ép *“biên lợi nhuận”* và triển vọng lợi nhuận. Đồng thời, sức mua thực tế của hộ gia đình suy yếu khi chi tiêu cho năng lượng tăng lên, làm gia tăng nguy cơ tiêu dùng giảm tốc – các yếu tố này cộng hưởng tạo áp lực trực tiếp lên *“thị trường chứng khoán”*.

Dòng vốn ngoại cũng góp phần khiến thị trường dễ tổn thương hơn. Trong suốt giai đoạn trước cú rơi, nhà đầu tư nước ngoài đã liên tục giảm *“vị thế tại Hàn Quốc”*. Riêng trong tháng 2 năm 2026, khối ngoại bán ròng 21,14 nghìn tỷ won cổ phiếu Hàn Quốc, tương đương khoảng 14,356 tỷ USD – mức *“bán ròng tháng lớn nhất lịch sử”*.

Trong khi đó, nhà đầu tư cá nhân trong nước lại liên tục mua vào, hấp thụ phần lớn lượng bán của khối ngoại và qua đó gánh lấy rủi ro còn lại trên thị trường. Khi cú lao dốc mạnh xuất hiện, cấu trúc này khiến quá trình giải chấp *“đòn bẩy”* của nhà đầu tư nội trở nên dữ dội hơn, làm *“biến động giá”* tăng tốc.

bình luận: Diễn biến hiện tại cho thấy **“sự phụ thuộc vào dòng vốn ngoại và đòn bẩy ký quỹ”** là hai điểm yếu lớn của thị trường Hàn Quốc. Trong ngắn hạn, giới phân tích cho rằng nhà đầu tư sẽ phải theo dõi chặt chẽ *“xu hướng giá dầu”*, tình hình căng thẳng tại Trung Đông và tốc độ *“thu hẹp tín dụng giao dịch ký quỹ”* – ba yếu tố được xem là biến số then chốt quyết định liệu KOSPI có thể ổn định trở lại hay còn đối mặt với những nhịp rung lắc lớn trong thời gian tới.