OCC (Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ Mỹ) vừa công bố khung quy định *“từ stablecoin”* theo *“từ Đạo luật GENIUS”* và bắt đầu tham vấn ý kiến từ doanh nghiệp lẫn các bên tham gia thị trường. Điểm nhấn là dự thảo đã đưa ra cơ chế chặn các mô hình *“từ lách luật trả lãi/sinh lợi (yield)”* cho người nắm giữ stablecoin, qua đó có thể làm thay đổi sâu sắc cách thức vận hành thị trường *“từ stablecoin”* tại Mỹ trong thời gian tới.
Theo CoinDesk đưa tin ngày 26 (giờ địa phương), OCC đã công bố bản dự thảo quy định nhằm triển khai *“từ Đạo luật Quốc gia về Hướng dẫn và Thiết lập Đổi mới đối với Stablecoin Mỹ (Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins, GENIUS Act)”*. *“từ Đạo luật GENIUS”* được Tổng thống Trump ký ban hành ngày 18 tháng 7 năm 2025, được xem là nền tảng pháp lý cốt lõi đưa hoạt động *“từ stablecoin thanh toán (payment stablecoin)”* tại Mỹ vào khuôn khổ quản lý chính thống.
Trong tài liệu dài 376 trang, OCC nêu chi tiết tiêu chuẩn áp dụng đối với các *“từ tổ chức phát hành stablecoin thanh toán”* được phép (permitted issuer), tổ chức phát hành nước ngoài (foreign issuer) cũng như một số hoạt động *“từ lưu ký (custody)”* do các định chế thuộc diện giám sát OCC thực hiện. Cơ quan này sẽ có thẩm quyền giám sát nhiều nhóm chủ thể, bao gồm tổ chức phát hành dưới hình thức công ty con của ngân hàng quốc gia hoặc hiệp hội tiết kiệm liên bang, tổ chức phát hành đủ điều kiện cấp liên bang, cấp bang, và tổ chức phát hành ở nước ngoài.
Dự thảo bao quát hầu hết hạng mục mà *“từ Đạo luật GENIUS”* ủy quyền cho OCC xây dựng quy định chi tiết: tiêu chuẩn *“từ tài sản dự trữ (reserve asset)”*, yêu cầu về thanh khoản và lưu ký, khung kiểm soát quản lý rủi ro, quy trình kiểm toán (audit), cùng cơ chế thanh tra, giám sát (supervisory examination). Riêng các quy định cụ thể liên quan Đạo luật Bí mật Ngân hàng (BSA), chống rửa tiền (AML) và lệnh trừng phạt của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) sẽ được xử lý trong một quy trình ban hành quy định riêng, phối hợp cùng Bộ Tài chính Mỹ.
Thông cáo của Quyền Kiểm soát viên Tiền tệ Jonathan Gould (Jonathan Gould) nhấn mạnh OCC đã “xem xét kỹ lưỡng một khung quản lý giúp ngành *“từ stablecoin”* phát triển theo cách ‘an toàn và lành mạnh (safe and sound)’”. Ông kêu gọi các bên liên quan tích cực gửi ý kiến để bảo đảm quy định cuối cùng vừa hiệu quả, vừa khả thi trong thực tế, đồng thời phản ánh đầy đủ quan điểm của toàn ngành. Gould cũng khẳng định OCC sẽ tiếp tục thúc đẩy tiến trình thực thi *“từ Đạo luật GENIUS”* nhằm mở rộng cơ hội cho các định chế chịu giám sát, qua đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng và cộng đồng địa phương.
*bình luận: Việc OCC tiến vào giai đoạn tham vấn cho thấy Mỹ đang bước sang giai đoạn “hợp pháp hóa có điều kiện” với stablecoin, chuyển từ trạng thái tranh luận pháp lý sang xây dựng chi tiết cơ chế vận hành trong khuôn khổ ngân hàng và tài chính truyền thống.*
OCC siết chặt “lách luật” trả lãi, nhắm vào mô hình trả yield qua bên thứ ba
Trọng tâm gây chú ý nhất trong dự thảo là cách OCC xử lý khả năng *“từ trả lãi hoặc cung cấp lợi suất (yield)”* cho người nắm giữ *“từ stablecoin thanh toán”*. *“từ Đạo luật GENIUS”* về nguyên tắc cấm trả lãi đối với stablecoin dùng cho mục đích thanh toán, nhưng câu chữ tập trung vào hành vi của “tổ chức phát hành được phép”. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng nếu tổ chức phát hành không trả lãi trực tiếp, mà thông qua cấu trúc với bên thứ ba, họ vẫn có thể tạo ra kênh “lách luật” để phân phối lợi suất cho người dùng.
Giới ngân hàng nhiều lần cảnh báo việc để lại “khoảng hở (loopholes)” như vậy có thể làm gia tăng rủi ro hệ thống tài chính. Trong quá trình thảo luận về dự luật cấu trúc thị trường tiền mã hóa được gọi là *“từ Đạo luật CLARITY”*, các ngân hàng từng đề nghị mở rộng lệnh cấm cung cấp lợi suất sang cả sàn giao dịch, nhà môi giới (broker), nhà tạo lập thị trường, và những chủ thể khác liên quan đến *“từ stablecoin”*.
Trong dự thảo lần này, OCC đã diễn giải rộng hơn tinh thần cấm trả lãi của *“từ Đạo luật GENIUS”*. Cơ quan này xác định rõ cấu trúc trong đó tổ chức phát hành ký kết hợp đồng với một bên thứ ba để bên đó “hoàn lại” cho người nắm giữ stablecoin các khoản lãi hay lợi suất bị cấm, cũng thuộc diện cần chặn lại. Theo OCC, tổ chức phát hành có thể tìm cách thiết lập “hợp đồng, thỏa thuận hoặc sắp xếp khác” với bên thứ ba nhằm chuyển lãi/lợi suất đến tay người dùng, dù trên danh nghĩa không phải do tổ chức phát hành chi trả.
OCC thừa nhận trong bối cảnh thị trường tài chính đổi mới liên tục, rất khó – thậm chí bất khả thi – để liệt kê và chặn trước mọi dạng cấu trúc lách luật. Thay vào đó, dự thảo đề xuất cơ chế *“từ suy đoán (presumption)”*: một số dạng thỏa thuận nhất định, nếu xuất hiện, sẽ mặc định bị xem là hành vi trả lãi/lợi suất bị cấm, trừ khi có bằng chứng ngược lại.
Cụ thể, nếu tổ chức phát hành ký hợp đồng với công ty liên kết (affiliate) hoặc bên thứ ba có liên quan (related third party) về việc chi trả lãi hoặc lợi suất, và chính bên liên kết/bên thứ ba này lại có thỏa thuận chi trả lãi/lợi suất cho người nắm giữ *“từ stablecoin thanh toán”* của tổ chức phát hành, với điều kiện gắn chặt vào hành vi “nắm giữ, sử dụng hoặc lưu trữ (retention)” token đó, thì OCC có thể xem như bản chất vẫn là tổ chức phát hành trả lãi/lợi suất.
Để tránh tác động tiêu cực đến hoạt động thương mại thông thường, OCC đồng thời nêu rõ không phải mọi hình thức ưu đãi liên quan đến *“từ stablecoin”* đều bị cấm. Chẳng hạn, nếu một đơn vị chấp nhận thanh toán (merchant) tự nguyện giảm giá cho khách khi họ thanh toán bằng *“từ stablecoin thanh toán”*, hành động này không bị coi là trả lãi hoặc lợi suất. Trong mô hình “nhãn trắng (white-label)”, nơi một đối tác không phải công ty liên kết chia sẻ doanh thu từ mảng kinh doanh stablecoin với tổ chức phát hành, OCC cũng không mặc định xem đây là hình thức lãi hay lợi suất trả cho người dùng.
Khi bộ quy định hoàn thiện, ranh giới cho mọi hình thức marketing “cam kết lợi suất” đối với *“từ stablecoin”* nhiều khả năng sẽ rõ ràng hơn. Từ trước tới nay, khoảng xám giữa chức năng thanh toán và yếu tố đầu tư sinh lời vẫn là động lực tăng trưởng chính của các mô hình stablecoin kết hợp DeFi và CeFi. Nếu OCC chính thức áp dụng tiêu chuẩn bao trùm cả các cấu trúc “trả lãi qua đường vòng”, các tổ chức phát hành và đối tác sẽ buộc phải thiết kế lại sản phẩm, tách bạch mảng thanh toán và đầu tư rõ hơn.
*bình luận: Đây có thể trở thành “bước ngoặt” cho mô hình kinh doanh stablecoin tại Mỹ. Nếu lệnh cấm lãi/yield được hiểu rộng, stablecoin thanh toán sẽ tiến gần hơn với tài khoản tiền điện tử không sinh lãi, còn mảng tìm kiếm lợi suất sẽ phải chuyển sang sản phẩm đầu tư tách biệt, với chế độ quản lý và công bố rủi ro khắt khe hơn.*
Triển vọng định hình lại cạnh tranh và mô hình kinh doanh stablecoin tại Mỹ
Giai đoạn tham vấn quy định lần này được xem là điểm phân định quan trọng cho cấu trúc thị trường *“từ stablecoin thanh toán”* ở Mỹ. Các câu hỏi then chốt xoay quanh phạm vi các ngoại lệ, tiêu chí nhận diện thế nào là “trả lãi/lợi suất” bị cấm, và cách áp dụng đối với mô hình hợp tác đa bên.
Nếu OCC giữ nguyên lập trường thận trọng, những dự án *“từ stablecoin”* thiên về thanh toán, tuân thủ nghiêm quy định tài sản dự trữ và minh bạch, nhiều khả năng chiếm lợi thế dài hạn. Ngược lại, các mô hình dựa vào “lợi suất hấp dẫn” như công cụ thu hút người dùng có thể phải chuyển dịch sang cấu trúc quỹ, sản phẩm chứng khoán hóa, hoặc nền tảng đầu tư độc lập, chịu sự giám sát của các cơ quan khác như Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC).
Tác động không chỉ dừng lại ở đơn vị phát hành mà còn lan sang sàn giao dịch, nhà môi giới và các doanh nghiệp fintech đang tích hợp *“từ stablecoin”* vào sản phẩm của mình. Biên lợi nhuận, chiến lược phát triển khách hàng và cách thiết kế gói dịch vụ có thể phải điều chỉnh để phù hợp với giới hạn mới về việc sử dụng *“từ stablecoin”* như công cụ sinh lời trực tiếp.
*bình luận: Với khung quản lý từ Đạo luật GENIUS và dự thảo của OCC, Mỹ đang cố gắng thiết lập chuẩn mực “stablecoin thanh toán không lãi suất” tương tự tài khoản thanh toán truyền thống, nhưng trên hạ tầng blockchain. Cách cân bằng giữa an toàn hệ thống và dư địa đổi mới sẽ quyết định Mỹ có thể duy trì sức hút đối với các dự án stablecoin toàn cầu hay đẩy một phần hoạt động sang các khu vực pháp lý “dễ thở” hơn.*
Khi quy định chính thức được ban hành sau giai đoạn tham vấn, khung pháp lý mới của OCC theo *“từ Đạo luật GENIUS”* được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng định hình lại toàn bộ cấu trúc cạnh tranh và mô hình kinh doanh của thị trường *“từ stablecoin thanh toán”* tại Mỹ trong nhiều năm tới.
Bình luận 0