MegaETH đạt 55.000 TPS trên Ethereum(ETH) 메인넷, thách thức lại chiến lược mở rộng 레이어1–레이어2

MegaETH, **“레이어2”** 초당 5만 5.000 TPS đạt chuẩn chiến đấu, chiến lược mở rộng **Ethereum(ETH)** xoay trục về “레이어1”

Mô hình mở rộng **Ethereum(ETH)** đang dịch chuyển trọng tâm từ “레이어2” quay trở lại **“레이어1”**, thì dự án **레이어2 MegaETH** bất ngờ ghi nhận kết quả ấn tượng: 55.000 giao dịch mỗi giây (TPS) trong bài kiểm tra stress trực tiếp trên 메인넷. Thành tích này không chỉ đặt MegaETH vào nhóm hạ tầng tốc độ cao nhất hệ **Ethereum(ETH)**, mà còn mở ra tranh luận mới về giới hạn mở rộng của 레이어2, bài toán bảo mật – 거버넌스, áp lực quy định và cả cách thiết kế mô hình phí trong tương lai.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), 레이 양 (Lei Yang) – đồng sáng lập kiêm CTO của MegaLabs, đơn vị phát triển **MegaETH**, cho biết dự án đã đạt 55.000 TPS trong bài stress test chạy trực tiếp trên **Ethereum(ETH)** 메인넷. Anh khẳng định việc chọn Ethereum “không phải vì *fanboy*” mà vì đây là môi trường thực thi hợp đồng thông minh có hiệu năng tốt nhất hiện tại, và sự dịch chuyển trong lộ trình Ethereum không phải từ bỏ 레이어2 mà là “피벗 hợp lý” để nâng trực tiếp năng lực **레이어1**.

“Thực chiến” 55.000 TPS trên 메인넷, mục tiêu dài hạn 100.000 TPS

MegaLabs của 레이 양 đang xây dựng **MegaETH** – một 레이어2 Ethereum với tham vọng rút thời gian tạo khối xuống 10 mili giây (0,01 giây) và về dài hạn đạt tới 100.000 TPS. Trong thời gian làm tiến sĩ tại MIT, 레이 양 đã từng triển khai hệ thống xử lý tới 80.000 TPS trong nghiên cứu về đồng thuận và mạng lưới; bài test trên 메인넷 hiện tại được xem là bước tiếp nối thực nghiệm đó.

Anh cho biết bài kiểm tra diễn ra ngay trên 메인넷 công khai, “ai cũng có thể tham gia”, với thông số hạ tầng giống hệt môi trường khi triển khai chính thức: máy chủ, IP, cấu hình, khóa quản trị đều trùng khớp. Điều này cho phép MegaLabs lập luận rằng họ không chỉ làm “demo trong phòng lab” mà đã chứng minh hạ tầng đủ sẵn sàng cho triển khai thực tế.

Lý do MegaETH bám vào **Ethereum(ETH)**, theo 레이 양, là vì “Ethereum đang cung cấp môi trường thực thi 스마트컨트랙트 tốt nhất”. Thay vì dựng thêm một “체인 nhanh nhất” tách biệt, MegaETH chọn tận dụng bảo mật và hệ sinh thái nhà phát triển vốn có của Ethereum.

**Ethereum(ETH)** xoay trục: từ “레이어2 중심” sang “tăng lực 레이어1”

레이 양 nhìn nhận thay đổi trong 로드맵 Ethereum như một sự điều chỉnh chiến lược theo thực tế, chứ không phải “thoái lui giá trị”. Tầm nhìn “rollup 중심” trước đây đặt phần lớn gánh nặng mở rộng lên 레이어2; hiện tại, trọng tâm đang dịch chuyển sang tăng chính năng lực xử lý của **레이어1**.

Anh nhận định “tầm nhìn cũ không còn vận hành được như trước; chính Ethereum phải tự mở rộng”, thay vì chỉ “ủy thác” cho 레이어2. Song song, một số rollup đang chọn cấu trúc tập trung hơn để thích ứng môi trường pháp lý. Theo 레이 양, có những dự án ở trạng thái “스테이지 1” cố tình không muốn lên “스테이지 2” vì lo ngại rủi ro quy định nếu tiến tới mức phi tập trung hoàn toàn.

*bình luận*

Việc Ethereum trông đợi 레이어2 gánh toàn bộ tải trong khi 레이어1 đứng yên dần bộc lộ giới hạn: rủi ro pháp lý đẩy các rollup vào xu hướng tập trung hóa, kéo theo căng thẳng giữa “khả dụng cho người dùng” và “giá trị phi tập trung”. Bước xoay trục về **레이어1** cho thấy cộng đồng đang ưu tiên nền tảng hạ tầng cốt lõi thay vì chỉ “đắp thêm tầng”.

레이어1 trở lại trung tâm cũng có thể làm thay đổi mặt bằng phí. 레이 양 cho rằng phí 가스 Ethereum hiện đang “dễ chịu” một phần nhờ nhiều hoạt động đã chuyển sang 레이어2. Nếu **Ethereum(ETH)** 레이어1 trở lại làm “sàn diễn chính”, một kịch bản “phí 200 USD cho một giao dịch trên 이파이 (레이어1 Ethereum)” hoàn toàn có thể tái xuất trong tương lai gần.

레이어2 “sao chép 레이어1”: vừa khó bảo mật, vừa kém hấp dẫn

레이 양 đánh giá thấp các 레이어2 chỉ đơn thuần “copy chức năng nguyên thủy của 레이어1”. Theo anh, kiểu 레이어2 như vậy vừa ít giá trị kỹ thuật, vừa phức tạp về bảo mật: nếu mục tiêu chỉ là “kế thừa bảo mật Ethereum”, việc mở rộng trực tiếp **레이어1** còn hợp lý hơn.

Tuy vậy, anh nhấn mạnh giai đoạn nghiên cứu – phát triển xoay quanh **레이어2** những năm qua hoàn toàn không vô nghĩa. Những rollup hiệu năng cao như MegaETH chỉ khả thi nhờ nền tảng lý thuyết và công cụ từ 로드맵 레이어2, đặc biệt là các biến thể kiến trúc xuất phát từ khái niệm 샤딩. Thay vì để Ethereum trực tiếp vận hành nhiều shard, thực tế đã “chia sẻ” thử nghiệm cho nhiều đội ngũ khác nhau, tạo môi trường cạnh tranh và đa dạng giải pháp.

Giá trị cốt lõi của 레이어2, theo 레이 양, nằm ở “khả năng chống kiểm duyệt” và “bảo đảm Exit”. Người dùng dù bị loại giao dịch khỏi 레이어2 vẫn phải có quyền gửi trực tiếp giao dịch lên 레이어1 và buộc sequencer phải đưa vào khối. Để củng cố điều này, 레이 양 ủng hộ mô hình rollup kết hợp: dùng cấu trúc 낙관적 롤업 nhưng bổ sung cơ chế chứng minh gian lận dựa trên 영지식(zk), giúp việc xác nhận tính đúng đắn giao dịch trở thành yêu cầu bắt buộc.

MegaETH không sống bằng phí giao dịch: xoay trục sang mô hình 스테이블코인

레이 양 tỏ ra hoài nghi với kỳ vọng “sống bằng phí 체인”. Dù một hạ tầng có thể xử lý tới 11 tỷ giao dịch/giây, anh đánh giá khó có khả năng xuất hiện nhu cầu tự nhiên tương ứng đủ để làm bệ đỡ doanh thu. Chiến lược của **MegaETH** là tối đa hóa số lượng người dùng với chi phí giao dịch thấp nhất, thay vì “tối ưu hóa doanh thu phí” trong ngắn hạn.

MegaLabs vì vậy thiết kế mô hình thu nhập xoay quanh 스테이블코인 nội bộ **USDM**. Khi ứng dụng sử dụng USDM, phần lãi suất phát sinh trên tài sản này sẽ được ghi nhận vào báo cáo tài chính của MegaETH, sau đó tái đầu tư trở lại cho vận hành và phát triển 체인. 레이 양 cho rằng thay vì phát hành 토큰 chỉ để tối đa hóa lợi nhuận ngắn hạn, việc xây dựng mô hình kinh doanh bền vững là ưu tiên, và hiện tại 스테이블코인 là phương án khả thi nhất.

*bình luận*

Dịch chuyển từ “phí giao dịch” sang “thu nhập từ 스테이블코인” phản ánh thực tế: phí càng thấp, càng khó nuôi một hạ tầng khổng lồ. Mô hình MegaETH giống các mạng thanh toán truyền thống: hạ tầng được trợ lực bởi dòng tiền từ tài sản neo giá, thay vì trông chờ người dùng trả phí cao.

거버넌스 롤업: đường lên “스테이지 2” còn rất xa

Trong cộng đồng **Ethereum(ETH)**, “롤업 스테이지 2” thường được nhắc đến như trạng thái “bất biến hóa” phần cốt lõi của 프로토콜: loại bỏ Security Council, đồng thời cam kết gần như vĩnh viễn không thay đổi thiết kế lõi. 레이 양 ví đây là tuyên bố “khóa cố định một mảnh thiết kế trong suốt tuổi thọ của vũ trụ và của Ethereum”, và cho rằng không thể hứa hẹn điều này một cách dễ dãi.

Theo anh, khẳng định “sẽ đạt 스테이지 2 trong 1–2 năm” là thiếu trách nhiệm. Ngay cả MegaETH cũng chỉ đặt mục tiêu thực tế là lên được “스테이지 1” trong vòng 1 năm – một mức mà bản thân nó vẫn chứa rủi ro, như khả năng lạm dụng quyền lực của Security Council. 레이 양 tin rằng **AI** sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tiến gần đến độ tin cậy của 스테이지 2: trong khi việc “sản xuất” 코드 khó, “kiểm chứng” 코드 là bài toán AI đặc biệt phù hợp, nhất là với quy mô hệ thống ngày càng lớn.

AI 에이전트 có thể là “10 tỉ người dùng kế tiếp” của 블록체인

레이 양 cho rằng bức tranh người dùng 블록체인 có thể thay đổi hoàn toàn: phần lớn trong “tỷ người dùng kế tiếp” nhiều khả năng không phải con người, mà là các **AI 에이전트**. Điều nghịch lý là trải nghiệm người dùng (UX) vốn bị xem là “tệ hại” trong ngành tiền mã hóa lại không phải trở ngại với phần mềm tự động.

Nếu người dùng bình thường dễ bỏ cuộc sau vài lần lỗi giao dịch 온체인, thì 에이전트 phần mềm có thể thử hàng nghìn – hàng triệu lần, liên tục điều chỉnh chiến lược tối ưu hóa. Điều kiện tiên quyết: phí giao dịch phải cực thấp và 블록 공간 phải dồi dào. Theo 레이 양, ưu tiên bây giờ là tạo ra trải nghiệm “친화 với 에이전트”, và hạ tầng 초고속 – 저비용 như MegaETH chính là được thiết kế cho kịch bản đó.

10ms block time: từ “đấu giá trong 블록” sang “thị trường 근접성”

Khoảng cách 블록 10 mili giây của MegaETH khiến mô hình đấu giá phí truyền thống của **Ethereum(ETH)** (cạnh tranh phí trong cùng một 블록) trở nên khó áp dụng. Ở mức thời gian nhỏ như vậy, nếu vẫn duy trì “micro auction” liên tục, hệ thống rất dễ rơi vào trạng thái quá tải và kém ổn định.

Để thay thế, đội ngũ MegaLabs đề xuất mô hình **근접성 시장 (Proximity Market)**. Ý tưởng cốt lõi: khuyến khích các nhà giao dịch tần suất cao (HFT) đặt máy chủ “gần” sequencer về mặt địa lý, từ đó tận dụng độ trễ cực thấp để giao dịch. Với báo giá từ các nhà cung cấp 클라우드, 레이 양 cho biết có thể đạt độ trễ khoảng 1 mili giây khi chạy thuật toán trên máy ảo “공동 배치 (colocation)” với sequencer.

Mục tiêu của khoảng cách 블록 10ms, theo 레이 양, là xây dựng thị trường có thanh khoản sâu và hiệu quả hơn, đồng thời thiết kế động lực đủ mạnh để HFT “chuyển nhà” lại gần sequencer. Điều này giúp phân bổ ưu tiên thực hiện giao dịch và cung cấp thanh khoản theo logic “gần nguồn hạ tầng – trả giá cao – được ưu tiên”, thay vì chỉ cạnh tranh phí thuần túy như trước.

MegaETH không chỉ là hạ tầng: nếu không có 앱 mới, “không có lý do tồn tại”

Chiến lược của MegaLabs không dừng ở việc cung cấp một **레이어2** tốc độ cao. 레이 양 nhấn mạnh, nếu mọi 체인 đều chỉ sao chép cùng một bộ ứng dụng, thì “ba năm xây dựng 체인 này hoàn toàn vô nghĩa”. MegaETH đặt mục tiêu nuôi dưỡng hệ sinh thái ứng dụng chỉ có thể xuất hiện nhờ cấu hình hạ tầng riêng biệt của mình.

Đội ngũ MegaLabs đang chủ động tìm kiếm và thuyết phục những nhà sáng lập muốn “làm điều mới mẻ” xây dựng trên MegaETH, đồng thời thừa nhận rằng ở chu kỳ trước, UX 온체인 tệ hại đã khiến nhiều nhà sáng lập tiềm năng bỏ cuộc. Sang chu kỳ hiện tại, một phần lớn lực lượng phát triển đã chuyển sang lĩnh vực AI.

레이 양 bày tỏ lo ngại rằng “các nhà phát triển đã rời đi”, và nếu **Ethereum(ETH)** chỉ giữ mình như một “trung lập đáng tin cậy” mà không gợi mở định hướng, có nguy cơ sẽ chẳng còn ứng dụng mới xuất hiện. Để tránh kịch bản đó, MegaETH dự định dùng hạ tầng, vốn và cộng đồng để bật đèn xanh mạnh mẽ cho những ứng dụng khác biệt, thay vì thụ động chờ hệ sinh thái tự phát triển.

Phân phối 토큰: cơ hội cho nhà đầu tư công chúng ngày càng thu hẹp

레이 양 cũng phê phán cấu trúc phân phối 토큰 hiện nay trên thị trường tiền mã hóa. Anh cho rằng quá trình “phát hiện giá” đang dần chuyển vào thị trường riêng tư, khiến nhà đầu tư phổ thông mất dần cơ hội tiếp cận tài sản với điều kiện công bằng. Nếu như trước đây, đa phần định giá diễn ra trên 시장 niêm yết công khai, thì hiện tại phần lớn câu chuyện đã “xong từ vòng private”.

Trong khi mô hình công nghệ truyền thống chấp nhận người dùng không cần là cổ đông, thì với tiền mã hóa, cộng đồng kỳ vọng người dùng có thể trở thành “chủ sở hữu” ứng dụng mà họ sử dụng. Thực tế phân bổ lại thường ưu ái nhà đầu tư sớm và người nội bộ, đi ngược kỳ vọng ban đầu.

MegaLabs vì vậy thử nghiệm mô hình **“sở hữu do người dùng tham gia”**. Ở một vòng gọi vốn liên quan sản phẩm Echo, có tới 80% người dùng đã cố gắng tham gia, dẫn đến tình trạng đăng ký vượt 25 lần so với quy mô cho phép. 레이 양 coi đây là bằng chứng cho thấy việc mở cửa cho người dùng tham gia sở hữu là hướng đi đúng, và ngụ ý rằng MegaETH sẽ tiếp tục theo đuổi triết lý này trong thiết kế cấu trúc 토큰 và quyền sở hữu sau này.

*bình luận*

Nếu xu hướng private định giá trước – niêm yết sau tiếp diễn, “tính công bằng” vốn là lời hứa cốt lõi của tiền mã hóa sẽ suy yếu. Những mô hình như của MegaLabs, dù còn nhỏ, có thể trở thành phép thử cho các cấu trúc sở hữu “user-first” trong thế hệ dự án tiếp theo.

Ethereum(ETH) trước cuộc tái thiết toàn diện, MegaETH mới chỉ là phần mở màn

Những chia sẻ của 레이 양 cho thấy chiến lược mở rộng **Ethereum(ETH)** đang rời khỏi “cuộc đua giảm 가스비” đơn thuần, bước vào giai đoạn tái thiết tổng thể: từ kiến trúc **레이어1–레이어2**, mô hình bảo mật và 거버넌스, đến cấu trúc doanh thu, phương thức phân phối 토큰 và vai trò ngày càng lớn của **AI 에이전트**.

**MegaETH** với mô hình 레이어2 초고속, thiết kế **근접성 시장** và chiến lược doanh thu xoay quanh 스테이블코인 có trở thành tiêu chuẩn mới của hệ **Ethereum(ETH)** hay không vẫn còn là dấu hỏi. Tuy nhiên, trong bối cảnh trọng tâm đang dần quay trở lại **레이어1**, những thử nghiệm của MegaETH đã gợi mở nhiều câu hỏi quan trọng: đâu là ranh giới hợp lý giữa 레이어1 và 레이어2, làm sao để cân bằng bảo mật – phân quyền – pháp lý, và ai sẽ thực sự nắm quyền sở hữu hạ tầng tài chính mở của tương lai.