Vitalik Buterin kiếm 97.000 USD từ Polymarket, cảnh báo tiền mã hóa lệch hướng đầu cơ

Ethereum(ETH) đồng sáng lập Vitalik Buterin đã thu về khoảng 97.000 USD (tương đương hơn 1,3 tỷ đồng) lợi nhuận trong năm vừa qua từ các khoản đặt cược trên nền tảng thị trường dự đoán Polymarket. Đáng chú ý, Buterin gọi chiến lược của mình là “chế độ phản ứng với sự điên loạn” — tập trung vào những dự đoán phi lý và đặt niềm tin vào khả năng trở lại của lý trí. Bài phỏng vấn của ông tại sự kiện do Foresight News tổ chức tại Chiang Mai, Thái Lan mới đây đã tiết lộ nhiều góc nhìn sâu sắc về thực trạng và tương lai của thị trường tiền mã hóa.

Tiêu biểu, ông đã đặt cược rằng Tổng thống Trump sẽ không nhận giải Nobel Hòa bình, hay việc đồng đô-la Mỹ không thể sụp đổ về mức 0 như một số người đã dự đoán. Những tình huống “từ” phi lý như vậy là mục tiêu mà Buterin chọn để tận dụng tâm lý thị trường hỗn loạn, từ đó thu lợi nhuận. Cách tiếp cận của ông cho thấy niềm tin rằng phần lớn các sự kiện cực đoan sẽ không xảy ra trong thực tế.

Polymarket đã chứng kiến sự tăng trưởng bùng nổ: chỉ trong năm 2025, số lượt cài đặt tăng vọt 1.200%, trong khi khối lượng giao dịch hàng tuần tăng từ 500 triệu USD (khoảng 7.100 tỷ đồng) lên 6 tỷ USD (hơn 85.800 tỷ đồng). Điều này phản ánh sự hấp dẫn ngày càng lớn của thị trường dự đoán với giới đầu tư và người dùng tiền mã hóa.

Tuy nhiên, Buterin cũng bày tỏ mối lo ngại sâu sắc rằng hệ sinh thái tiền mã hóa đang dần trượt về hướng “100% mang tính đầu cơ”. Dù công nghệ của Ethereum đã phát triển, ông cho rằng các ứng dụng có giá trị xã hội vẫn đang “tụt hậu rõ rệt”. Đặc biệt, ông nhấn mạnh rằng “kỹ thuật đã tiến bộ, nhưng ứng dụng thực tiễn đang thất bại”.

Hiện nay, Ethereum đã tăng giới hạn gas limit từ 30 triệu lên 60 triệu, và dự kiến sẽ nâng lên 300 triệu trong năm nay. Dù vậy, theo báo cáo mới từ MigaLabs, nếu số lượng blob vượt quá 16, tỷ lệ lỗi có thể vượt 1,7%, hé lộ những thách thức kỹ thuật trong quá trình mở rộng quy mô.

Giữa lúc phần lớn các ứng dụng phi tập trung (DApp) đang chững lại, thị trường dự đoán lại là mảng duy nhất tăng trưởng mạnh mẽ. Song theo Buterin, đa phần các hoạt động ở đây hiện vẫn đang tập trung vào biến động giá ngắn hạn hoặc đặt cược thể thao — những yếu tố thiếu giá trị xã hội bền vững.

Ông kỳ vọng các nền tảng như MetaDAO và hệ thống “Futarchy” — do nhà kinh tế học Robin Hanson đề xuất — có thể biến thị trường dự đoán thành một công cụ quản trị chứ không chỉ đơn thuần là hình thức đầu cơ. Hệ thống này cho phép sử dụng dự đoán từ thị trường như một yếu tố đầu vào cho quá trình ra quyết định chính sách. Buterin cũng dành sự quan tâm lớn cho các nền tảng mạng xã hội phi tập trung và mô hình tổ chức DAO được thiết kế tối ưu theo mục đích cụ thể, thay vì chỉ dừng lại ở hình thức bỏ phiếu đại trà.

Về khía cạnh kỹ thuật, Buterin cảnh báo rằng hệ thống oracle – vốn cung cấp dữ liệu cho hợp đồng thông minh – vẫn là mắt xích yếu kém. Ông viện dẫn sự cố từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), khi sơ đồ sai lệch về diễn biến chiến sự Ukraina đã khiến xác suất thấp 5% bỗng trở thành sự thật trên Polymarket. Điều này đặt ra nguy cơ tạo ra kết quả sai lệch từ những dữ liệu bị thao túng – dù là bởi lỗi máy chủ hay hành vi xâm nhập của bên thứ ba.

Theo ông, cả hai mô hình oracle phổ biến hiện tại — tập trung (như dựa vào Bloomberg) và phi tập trung qua hình thức bỏ phiếu bằng token — đều tồn tại “từ” hạn chế nghiêm trọng. Trong đó, mô hình token vote có thể bị chi phối bởi "cá voi", làm lệch kết quả và khiến những người chọn sự thật phải nhận thiệt hại vì đi ngược với đám đông. “Ngay cả khi bạn chọn đúng sự thật, nhưng bị thiểu số, thì vẫn có thể bị lỗ. Hệ thống đang thưởng cho sự tuân thủ, chứ không phải sự thật”, Buterin “bình luận”.

Dù Polymarket đã quay lại Mỹ sau khi được Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) phê duyệt, cạnh tranh nhờ phí giao dịch cực thấp (0,1%) và thu hút khoản đầu tư 2 tỷ USD từ Intercontinental Exchange — nâng định giá lên 9 tỷ USD — Buterin vẫn tin rằng vấn đề cốt lõi là hệ thống cần “từ” cải cách để phản ánh đúng ý nghĩa xã hội.

Tóm lại, chiến lược kiếm lợi từ những dự đoán vô lý của Buterin không chỉ là một thành công tài chính — mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về một hệ sinh thái tiền mã hóa đang lệch hướng. Để phát triển bền vững, thị trường dự đoán nói riêng và lĩnh vực blockchain nói chung phải vượt qua vai trò “trò chơi đầu cơ” và phục vụ hiệu quả hơn cho mục tiêu xã hội.