Andreessen Horowitz: Blockchain là nền tảng thiết yếu để phân quyền AI

Andreessen Horowitz: Blockchain là chìa khóa phân quyền AI?

Quỹ đầu tư tiền mã hóa Andreessen Horowitz (a16z) mới đây đã nêu bật vai trò quan trọng của công nghệ blockchain đối với *trí tuệ nhân tạo (AI)*, đặc biệt trong bối cảnh AI đang ngày càng mang xu hướng tập trung hóa. Trong báo cáo được công bố ngày 20 trên nền tảng X (trước đây là Twitter), đội ngũ crypto của a16z đã trình bày 11 điểm giao thoa chủ chốt giữa *AI và tiền mã hóa*, cho thấy blockchain có thể là một giải pháp nền tảng để kiểm soát dữ liệu, danh tính và dòng tiền trong một thế giới ngày càng phụ thuộc vào AI.

"Bình luận": Những phát biểu lần này của a16z không chỉ phản ánh xu hướng công nghệ mà còn góp phần định hình lộ trình phát triển tương lai giữa hai lĩnh vực đang tăng trưởng mạnh nhất hiện nay - *AI và tiền mã hóa*.

Blockchain và vai trò kiểm soát dữ liệu trong thế giới AI

Theo a16z, AI đang tái cấu trúc cách chúng ta tương tác với Internet thông qua giao diện lệnh (prompt interface), khiến không gian web ngày càng bị kiểm soát bởi các nền tảng tập trung. Điều này kéo theo nguy cơ quyền lực tiếp tục bị gom về tay một số ít người chơi lớn, trong khi website truyền thống mất dần lưu lượng truy cập.

Để xử lý mối lo trên, a16z đưa ra ba trụ cột ứng dụng blockchain trong thế giới vận hành bởi AI: “danh tính”, “thanh toán” và “quyền sở hữu.” Đặc biệt, họ nhấn mạnh vào khái niệm “chứng minh con người phi tập trung” (decentralized proof of personhood) – một hệ thống giúp phân biệt người dùng thực với bot, mà không cần đến thực thể trung gian. Dự án Worldcoin với tính năng "Proof of Human" và "Solana Attestation Service" trên nền tảng Solana(SOL) là hai ví dụ tiêu biểu. Trong đó, người dùng có thể liên kết danh tính cá nhân với ví blockchain trong khi vẫn giữ toàn quyền kiểm soát dữ liệu.

Thanh toán vi mô và hạ tầng tài chính thông minh trên blockchain

Một trong những điểm đáng chú ý mà a16z đề cập là khả năng ứng dụng blockchain để xây dựng hạ tầng thanh toán siêu nhỏ giữa các tác nhân AI, người sáng tạo nội dung và người dùng đầu cuối. Thay vì phụ thuộc vào nền tảng trung gian, blockchain cho phép dòng tiền lưu thông trực tiếp và minh bạch. Ví dụ, khi AI sinh ra một nội dung dựa trên dữ liệu bên ngoài, thì hệ thống có thể tự động phân chia doanh thu cho các chủ sở hữu dữ liệu đó – hoặc khi trình thu thập dữ liệu AI (crawler) quét một trang web, nó sẽ trả một khoản phí tự động cho trang nguồn.

Tuy nhiên, a16z cũng lưu ý rằng hơn một nửa lưu lượng Internet hiện nay xuất phát từ các hệ thống tự động, khiến cộng đồng website bắt đầu cản trở AI scraper. Một số công ty như Cloudflare đang thương mại hóa công nghệ chặn AI, từ đó càng cho thấy nhu cầu về hệ thống dữ liệu phân tán và chia sẻ công bằng sẽ ngày càng gia tăng.

Tận dụng hạ tầng vật lý phi tập trung cho AI

Không dừng lại ở phần mềm, a16z còn đề cập đến mô hình mạng lưới hạ tầng vật lý phi tập trung (DePIN), nơi các thiết bị như PC gaming, máy chủ và tài nguyên thừa thãi có thể được tận dụng để phục vụ đào tạo AI. Mô hình này vừa tiết kiệm chi phí, vừa giảm phụ thuộc vào các ông lớn cung cấp dịch vụ đám mây.

Điểm đáng chú ý là ngay trong hệ sinh thái Ethereum(ETH), cũng đã xuất hiện nhiều sáng kiến tương tự. Nhà sáng lập Ethereum - Vitalik Buterin - gần đây đã tuyên bố rời khỏi các nền tảng mạng xã hội tập trung, nhấn mạnh rằng “danh tính và nội dung phải tồn tại độc lập để thúc đẩy cạnh tranh.” Ethereum Foundation hiện đang thử nghiệm sử dụng nền tảng Ethereum làm lớp thanh toán và điều phối cho các AI agent hoạt động độc lập.

Tương lai AI - Crypto: Vẫn sớm nhưng giàu tiềm năng

A16z thừa nhận rằng phần lớn các điểm tiếp xúc giữa *AI và tiền mã hóa* đều đang ở giai đoạn ban đầu, và chưa thể triển khai ngay trên quy mô lớn. Những khái niệm như AI agent thuộc sở hữu người dùng hay thị trường agent hoàn toàn mở vẫn là các mục tiêu dài hạn. Tuy nhiên, bản đồ con đường được đưa ra lần này vẫn mang ý nghĩa lớn khi vạch ra hướng đi khả thi để blockchain trở thành cơ sở hạ tầng cho nhân loại trong kỷ nguyên AI đang đến gần.

"Bình luận": Dù con đường còn dài, nhưng blockchain vẫn giữ vai trò cốt lõi xoay quanh các yếu tố như danh tính, thanh toán và quyền sở hữu – ba trụ cột không thể thiếu để AI phục vụ con người một cách phân quyền và minh bạch.

Kết luận

Trong bối cảnh *AI và tiền mã hóa* trở thành hai động lực chính thúc đẩy chuyển đổi số toàn cầu, báo cáo từ a16z đã bổ sung góc nhìn chiến lược về sự giao thoa tiềm năng giữa hai công nghệ trọng yếu này. Với lời kêu gọi xem tiền mã hóa không chỉ là tài sản đầu tư mà là “hạ tầng phân tán”, a16z hy vọng sẽ khơi dậy sự chú ý từ cả nhà phát triển lẫn nhà đầu tư đối với tương lai chung của AI và blockchain.