Ethereum thành lập đội PQ với ngân sách 29 tỷ đồng để phòng vệ trước máy tính lượng tử

Ethereum chính thức bước vào cuộc đua phòng vệ trước máy tính lượng tử: Thành lập đội PQ với ngân sách gần 29 tỷ đồng

Ethereum Foundation đã chính thức khởi động chiến lược bảo vệ trước rủi ro từ máy tính lượng tử bằng việc thành lập đội ngũ chuyên biệt mang tên PQ team với ngân sách gần 29 tỷ đồng. Kế hoạch này đánh dấu bước tiến chiến lược trong việc củng cố lớp bảo mật cho hệ sinh thái Ethereum, giữa lúc lo ngại về khả năng máy tính lượng tử phá vỡ hệ thống mã hóa truyền thống ngày càng gia tăng.

Theo thông tin đăng tải trên blog chính thức của Ethereum Foundation ngày 24 (giờ địa phương), nhà nghiên cứu Justin Drake đã công bố thành lập đội “Hậu lượng tử” (PQ - Post-Quantum). Đội PQ sẽ do Thomas Porazi và Emil - nhà phát triển chính của leanVM - đồng lãnh đạo. Drake chia sẻ: “Sau một thời gian âm thầm nghiên cứu và phát triển, chúng tôi quyết định chọn bảo mật lượng tử làm chiến lược cốt lõi của tổ chức.”

Tổng lực chuyển đổi hạ tầng: Từ giải pháp kỹ thuật đến cộng đồng phát triển

Dưới chiến lược này, Ethereum kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái kháng lượng tử toàn diện, bao gồm cả nghiên cứu lý thuyết, thử nghiệm thực tiễn, phát triển hạ tầng và đào tạo cộng đồng lập trình viên. Trọng tâm đầu tiên là thay thế cấu trúc mật mã khóa công khai hiện tại, vốn dễ bị tổn thương trước các thuật toán lượng tử, bằng các phương thức thân thiện hơn với bảo mật hậu lượng tử.

Từ tháng tới, diễn đàn kỹ thuật sẽ được tổ chức hai tuần một lần nhằm bàn thảo sâu về ứng dụng leanVM trong việc nâng cấp các thành phần then chốt như ví người dùng, chữ ký giao dịch và tài khoản trừu tượng.

Song song, Ethereum Foundation công bố hai chương trình thi đua với quy mô 1 triệu USD (hơn 14,5 tỷ đồng) mỗi chương trình: Poseidon Prize nhằm phát triển hàm băm Poseidon – phiên bản tối ưu hóa kháng lượng tử, và Proximity Prize – tập trung vào nghiên cứu lý thuyết nền tảng của mật mã hash-based. “Các hệ thống mật mã dựa trên hàm băm sẽ trở thành trọng điểm trong tương lai,” Drake nhấn mạnh.

Hiện tại, một mạng thử nghiệm nhiều client đang vận hành nhằm thử nghiệm tích hợp mã hóa hậu lượng tử. Các tổ chức và nhóm phát triển như Zeam, Ream Labs, PierTwo, Lighthouse và Prysm đang hợp tác để đảm bảo tương thích về mã nguồn và hiệu suất kỹ thuật.

Ethereum cũng đang lên kế hoạch tổ chức chuỗi hội thảo chuyên sâu, bao gồm sự kiện PQ-focused tại Cannes ngay trước Hội nghị Ethereum Community Conference (EthCC) vào tháng 3 tới và một hội thảo kéo dài 3 ngày quy tụ chuyên gia toàn cầu vào tháng 10 năm nay.

Ý kiến trái chiều trong ngành: Nỗi lo thực hay phóng đại?

Sự xuất hiện của máy tính lượng tử khiến giới blockchain chia rẽ trong đánh giá về mức độ rủi ro. Sassal.eth – nhà giáo dục độc lập trong cộng đồng Ethereum – cho rằng “rủi ro này đến nhanh hơn nhiều người tưởng” và hoan nghênh phản ứng nhanh chóng từ Ethereum Foundation.

Từ phía cộng đồng Bitcoin, một số ý kiến cho rằng lo ngại này có phần cường điệu. Adam Back – Giám đốc điều hành Blockstream – lập luận rằng “mối hiểm họa thực sự vẫn còn xa hàng chục năm nữa và không cần làm thị trường hoảng loạn.”

Tuy nhiên, nhà đồng sáng lập Ethereum – Vitalik Buterin – đưa ra nhận định dựa trên cơ sở dữ liệu từ Metaculus, dự đoán rằng máy tính lượng tử có khả năng vô hiệu hóa mã hóa hiện đại vào năm 2040, đồng thời “xác suất xảy ra trước năm 2030 vào khoảng 20%.”

Franklin Bi – chuyên gia tại Pantera Capital – chỉ ra những hạn chế trong khả năng chuyển đổi của khối tài chính truyền thống. “Các hệ thống hiện tại sẽ cần nhiều năm để thích ứng và có thể phát sinh lỗ hổng lặp lại,” ông nói, “blockchain linh hoạt như Ethereum có thể trở thành nơi trú ẩn an toàn hơn cho tài sản.”

Lộ trình rõ ràng: Từ tài liệu hướng dẫn đến mạng thử nghiệm và video đào tạo

Ethereum Foundation cho biết đang chuẩn bị công bố lộ trình tổng thể tại pq.ethereum.org. Mục tiêu là chuyển đổi toàn bộ mạng lưới sang mô hình kháng lượng tử mà không gây tổn thất tài sản hoặc thời gian ngưng hoạt động.

Drake cũng đề cập đến tiềm năng hỗ trợ từ trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là AI chuyên toán học. Ông dẫn ví dụ một mô hình AI đã chứng minh thành công bài toán trong hệ thống SNARK chỉ trong 8 giờ với chi phí 200 USD (~29 triệu đồng), cho thấy AI có thể đóng vai trò chất xúc tác trong phát triển công nghệ bảo mật mới.

Các nội dung hỗ trợ khác bao gồm: bộ video giáo dục 6 phần phối hợp với ZK Podcast, tài nguyên cho lập trình viên và hướng dẫn chuyển đổi dành cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Ethereum cũng vừa chính thức tham gia vào Hội đồng tư vấn Hậu lượng tử mà sàn giao dịch lớn nhất nước Mỹ – Coinbase – khởi xướng. Trong bối cảnh chính phủ và khu vực tư nhân toàn cầu đều gia tăng đầu tư vào lĩnh vực lượng tử, chiến lược của Ethereum rõ ràng không chỉ để phòng vệ mà còn nhắm tới việc thiết lập chuẩn mực mới cho bảo mật blockchain tương lai.

Từ khóa: “Ethereum”, “bảo mật lượng tử”, “máy tính lượng tử”, “PQ”, “hash-based”, “Vitalik Buterin”, “Justin Drake”