PwC: DeFi và stablecoin đối mặt làn sóng siết chặt quy định toàn cầu

PwC: Các cơ quan quản lý toàn cầu siết chặt quy tắc, chính thức áp dụng tiêu chuẩn tài chính truyền thống cho DeFi

Ngành công nghiệp tài chính phi tập trung (DeFi) và tiền mã hóa đang chứng kiến làn sóng "bình thường hóa" về pháp lý khi ngày càng nhiều quốc gia chính thức áp dụng quy tắc tài chính truyền thống cho lĩnh vực này. Theo một báo cáo do Công ty tư vấn kiểm toán toàn cầu PwC công bố mới đây, các cơ quan quản lý hiện không còn xem DeFi là ngoại lệ và đang từng bước siết chặt quản lý, nhất là trong các lĩnh vực như công bằng giao dịch, bảo vệ nhà đầu tư và minh bạch nền tảng.

Theo báo cáo “Quy định toàn cầu về tiền mã hóa 2026” do PwC phát hành mới đây, các nhà quản lý ở nhiều quốc gia đang tiến tới việc không phân biệt giữa tiền mã hóa và sản phẩm tài chính truyền thống. Báo cáo cho biết, động thái trên không chỉ tập trung vào các sàn giao dịch tập trung (CEX) mà còn áp dụng cho cả giao thức phi tập trung DeFi.

Cụ thể, các quy định mới đang tập trung vào việc “tăng cường giám sát thị trường”, “mở rộng minh bạch thông tin” và “chuẩn hóa các cơ chế bảo vệ người dùng”. Các sàn giao dịch và nền tảng DeFi buộc phải nâng cao tiêu chuẩn quản lý để đảm bảo người dùng cá nhân có thể hiểu rõ cấu trúc hoạt động và đưa ra quyết định dựa trên thông tin đầy đủ.

Bình luận về xu hướng này, bà Ellis Susie Watts – Giám đốc điều hành tại Tổ chức Tài chính Kỹ thuật số Toàn cầu (Global Digital Finance) – nhấn mạnh: “Vấn đề hiện không còn là ‘có nên áp dụng quy định hay không’, mà là liệu các doanh nghiệp số có thể thích nghi nhanh như thế nào với mô hình pháp lý kép.” Bà cho rằng các nền tảng cần vừa tuân thủ quy định tại mỗi quốc gia, vừa thiết kế sản phẩm và mô hình quản trị đủ linh hoạt để mở rộng toàn cầu nếu muốn tồn tại.

Mặc dù vậy, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực vẫn tỏ ra thận trọng với việc áp dụng *tiêu chuẩn tài chính truyền thống* vào DeFi, cho rằng điều này có thể làm mờ nhạt bản chất “phi tập trung” vốn là linh hồn của hệ sinh thái. Trong một bình luận, ông Rishabh Anand – chuyên gia hệ sinh thái tại LayerEdge – bày tỏ: “DeFi đang dần biến thành một thứ gọi là ‘phi tập trung giả tạo’. Những người ủng hộ tính phi tập trung nay cũng bắt đầu chấp nhận mô hình kết hợp giữa tập trung và phi tập trung (hybrid)”.

Thêm vào đó, giới phê bình cho rằng, dù về mặt kỹ thuật DeFi mang tính phân tán, trong thực tế quyền lực lại đang tập trung vào một số đơn vị như các sàn giao dịch, tổ chức phát hành đồng ổn định giá (*stablecoin*) và các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký. Tài khoản MastXYZ – nhà bình luận nổi bật trong giới DeFi – nhận định: “Về mặt toán học, blockchain có thể là phi tập trung, nhưng xét trên góc độ chính trị và kinh tế thì hệ sinh thái vẫn chịu sự kiểm soát tập trung.” Ông nói thêm: “Phần lớn người dùng không tiếp cận blockchain trực tiếp, mà thông qua các tầng cơ sở hạ tầng tập trung như sàn giao dịch và các *stablecoin*.”

Tăng cường quy định đối với stablecoin và tài sản được mã hóa

Báo cáo của PwC cũng chỉ ra rằng, *stablecoin* và tài sản được mã hóa (hoặc tiền mã hóa hóa – tokenized money) đang là những lĩnh vực được điều chỉnh mạnh mẽ nhất. Đặc biệt, *stablecoin* đang bước vào giai đoạn thực thi, không còn dừng ở khâu thiết kế khi các quy chuẩn về dự trữ tài sản đảm bảo, quyền yêu cầu hoàn trả, cấu trúc quản trị và công bố thông tin đã được cụ thể hóa tại nhiều quốc gia.

Ở lĩnh vực tài sản được mã hóa, nhiều ngân hàng thương mại đã bước đầu triển khai thử nghiệm sản phẩm như tiền gửi số hóa, tài sản dạng tiền mặt, hoặc tiền kỹ thuật số dạng bán buôn do ngân hàng trung ương phát hành (*CBDC*). Đây là bằng chứng cho thấy các loại tài sản kỹ thuật số không còn bị giới hạn trong không gian tiền mã hóa mà đang chuyển mình trở thành sản phẩm tài chính được thừa nhận chính thức.

Tuy nhiên, trong khi toàn ngành DeFi cố gắng thích nghi với khuôn khổ pháp lý mới, thách thức lớn nhất nằm ở việc duy trì bản sắc “phi tập trung” vốn là đặc điểm nền tảng của tiền mã hóa. PwC nhấn mạnh trong báo cáo rằng, “*quy định tài chính truyền thống* là điều không thể tránh khỏi, vấn đề đặt ra là liệu các tổ chức có thể biến áp lực thành động lực để đổi mới hay không”.

Kết luận, PwC dự đoán xu hướng áp dụng *tiêu chuẩn tài chính truyền thống* vào các lĩnh vực như DeFi, *stablecoin*, và tài sản mã hóa sẽ còn tiếp tục, buộc các bên tham gia thị trường phải cân bằng giữa tuân thủ quy định và duy trì tính sáng tạo vốn có của nền tài chính phi tập trung.