Anh hoãn áp dụng bắt buộc danh tính số, đẩy mạnh quản lý tiền mã hóa từ 2026

Vương quốc Anh hoãn kế hoạch bắt buộc sử dụng danh tính số, vẫn duy trì mục tiêu triển khai vào năm 2029

Chính phủ Anh bất ngờ tuyên bố rút lại kế hoạch bắt buộc xác minh danh tính lao động thông qua hệ thống danh tính số (Digital ID), chỉ bốn tháng sau khi công bố chính sách này. Theo BBC đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), quyết định được đưa ra trong bối cảnh làn sóng phản đối mạnh mẽ từ người dân, khi gần 3 triệu người đã ký đơn kiến nghị yêu cầu huỷ bỏ kế hoạch.

Tuy không còn bắt buộc, chính phủ vẫn duy trì thời hạn “đưa vào áp dụng công nghệ xác minh danh tính số” vào năm 2029. Các hình thức giấy tờ truyền thống, hộ chiếu sinh trắc học và ứng dụng xác thực của khu vực tư nhân sẽ được tiếp tục chấp nhận thay vì buộc phải đăng ký danh tính số. Đây được xem là bước điều chỉnh mang tính nhượng bộ, chuyển đổi danh tính số từ công cụ quản lý nhập cư sang phương tiện hỗ trợ tiếp cận dịch vụ công.

Từ giải pháp kiểm soát đến “một lựa chọn” cho người dân

Thủ tướng Keir Starmer từng tuyên bố vào tháng 9 năm ngoái rằng “không có danh tính số thì không thể làm việc tại Anh”, khiến các tổ chức xã hội dân sự và nhiều nghị sĩ chỉ trích dữ dội. Trước áp lực dư luận, Bộ trưởng Giao thông Heidi Alexander cho biết chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện quy trình xác minh số, tuy nhiên việc sử dụng danh tính số sẽ hoàn toàn mang tính tự nguyện đối với người lao động.

Chính phủ lập luận rằng các giấy tờ truyền thống dễ bị làm giả và dẫn đến gia tăng vấn nạn tuyển dụng bất hợp pháp. Vì vậy, trong dài hạn họ vẫn định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung để phục vụ việc xác minh điện tử. Tuy nhiên, người dân không cần tham gia hệ thống danh tính số vẫn có thể sử dụng các tài liệu được chỉ định hoặc ứng dụng xác thực để thay thế.

Một thay đổi đáng chú ý là chính phủ muốn chuyển mục tiêu của danh tính số sang công cụ phục vụ đời sống người dân như tiếp cận dịch vụ giáo dục, y tế, bảo hiểm… Thế nhưng, nhiều tổ chức bảo vệ quyền riêng tư vẫn bày tỏ lo ngại về “sự giám sát số hóa”, đặc biệt là trong các trường hợp ứng dụng eVisa bị lỗi khiến cư dân gặp rắc rối khi đi thuê nhà hoặc xin việc.

Chính giới phản ứng gay gắt: “Chính phủ thiếu định hướng”

Trong giới chính trị, quyết định quay xe của chính phủ bị đánh giá là thiếu tính nhất quán. Đại diện đảng Bảo thủ Kemi Badenoch mỉa mai “đây là một chính sách tệ hại vừa biến mất, thật may mắn”, đồng thời gọi đây là “một pha quay ngoắt nữa” của chính quyền. Trong khi đó, nữ phát ngôn viên đảng Tự do Dân chủ Lisa Smart châm biếm rằng “có lẽ chính phủ đang tích trữ thuốc say xe số lượng lớn”.

Đại diện đảng Cải cách Anh, Nigel Farage khẳng định đây “là chiến thắng của tự do cá nhân, chống lại nhà nước toàn trị”. Tuy nhiên, chính đảng này gần đây gây tranh cãi khi tiếp nhận khoản quyên góp tiền mã hóa trị giá 9 triệu bảng (khoảng 168 tỷ đồng).

Ngay trong nội bộ đảng Lao động, các nghị sĩ cũng bày tỏ sự hoang mang với chiến lược hiện tại của chính phủ. Một số người ví von rằng “Keir Starmer kéo PLP (nhóm nghị sĩ Lao động tại Hạ viện) lên đỉnh đồi rồi bất ngờ buông tay”. Cựu Bộ trưởng Nội vụ David Blunkett thẳng thắn cho rằng việc truyền thông yếu kém của lãnh đạo đã góp phần khiến chính sách thất bại.

Trong khi danh tính số gây tranh cãi, Anh đẩy mạnh khung pháp lý tiền mã hóa

Giữa lúc tranh cãi về danh tính số chưa hạ nhiệt, chính phủ Anh tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường tiền mã hóa. Theo giới chức nước này, từ tháng 9 năm 2026, các doanh nghiệp trong lĩnh vực tiền mã hóa bắt buộc phải xin cấp phép chính thức, thay cho cơ chế chỉ đăng ký như hiện nay. Từ năm 2027, Cơ quan Giám sát Hành vi Tài chính (FCA) sẽ chịu trách nhiệm giám sát hoạt động của các công ty này.

Luật mới khá tương đồng với cơ chế quản lý tại lĩnh vực tài chính truyền thống, yêu cầu công khai thông tin và các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư. Chính phủ cũng đang thu thập ý kiến từ cộng đồng và dự kiến sẽ hoàn thiện tiêu chuẩn vào cuối năm nay.

Một động thái đáng chú ý khác là việc phân loại chính thức tiền mã hóa như Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH), Solana (SOL) thành tài sản hợp pháp, giúp các giao dịch như thừa kế, đòi tài sản hoặc chuyển nhượng được bảo vệ theo luật pháp.

Bình luận: Mặc dù tỷ lệ người trưởng thành sở hữu tiền mã hóa tại Anh đã giảm xuống còn 8% trong năm ngoái, song giá trị đầu tư vẫn tăng nhờ tập trung vào nhóm nhà đầu tư lớn.

Bước lùi trong chiến lược danh tính số một lần nữa hé lộ thử thách khi xây dựng hạ tầng số trong thời đại mới. Tuy nhiên, cách chính phủ Anh tiếp cận lĩnh vực tiền mã hóa lại cho thấy sự chủ động và bài bản hơn. Sự nhất quán trong chính sách, cùng với việc củng cố lòng tin công chúng, sẽ là yếu tố then chốt trong quá trình chuyển đổi kỹ thuật số quốc gia.