Token của nhà sáng tạo Nick Shirley lao dốc 60%, dấy lên lo ngại về mô hình on-chain thiếu bền vững

Token của nhà sáng tạo Nick Shirley lao dốc mạnh sau khi đạt đỉnh, làm dấy lên hoài nghi về mô hình tạo giá trị bền vững trong hệ sinh thái on-chain dựa trên độ nổi tiếng. Sau khi chạm mốc gần 900.000 USD (khoảng 130 tỷ đồng), giá trị của token giảm xuống còn khoảng 300.000 USD (hơn 43 tỷ đồng) chỉ trong vài giờ.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 26 tháng 12 (giờ địa phương), YouTuber Nick Shirley đã phát hành token cá nhân có tên “Shirley token” ($THENICKSHIRLEY) trên nền tảng blockchain Zora, hoạt động trên mạng Ethereum layer 2 là Base. Token này ra đời ngay sau khi Nick Shirley công bố video điều tra dài 42 phút liên quan đến vụ gian lận trợ cấp nuôi trẻ em trị giá 110 triệu USD tại bang Minnesota, Mỹ. Video này được Tổng thống Trump và Elon Musk chia sẻ trên mạng xã hội X, khiến sức ảnh hưởng lan rộng và trở thành tâm điểm truyền thông.

Tận dụng làn sóng quan tâm từ công chúng, token của Shirley đã nhanh chóng đạt mức định giá pha loãng hoàn toàn (FDV) lên tới gần 900.000 USD. Giám đốc điều hành của Coinbase, Brian Armstrong, cũng gọi hiện tượng này là một “trường hợp điển hình cho việc kiếm tiền của nhà sáng tạo trong thế giới on-chain”, và trực tiếp chia sẻ bài viết liên quan.

Tuy nhiên, “cơn sốt” không kéo dài lâu. Chỉ trong vài ngày, giá token sụt giảm hơn 60%, với phần lớn hoạt động giao dịch là các đợt mua bán đầu cơ giữa những người chơi tiền mã hóa lâu năm. Gần như không có người dùng mới tham gia vào hệ sinh thái này.

Theo ước tính, dù giá giảm mạnh, Shirley vẫn có thể thu về từ 41.600 USD (hơn 6 tỷ đồng) đến 65.000 USD (gần 9,5 tỷ đồng) thông qua “tiền bản quyền của nhà sáng tạo” (Creator Royalty) từ các giao dịch token. Ngược lại, phần lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia ở giai đoạn sau đều chịu thiệt khi giá token lao dốc không phanh.

Bình luận: Nhiều chuyên gia cho rằng mô hình token của nhà sáng tạo hiện nay đang tồn tại sự mất cân bằng nghiêm trọng. Chỉ những người phát hành token và nhà đầu tư đầu tiên được hưởng lợi, trong khi nhà đầu tư phổ thông lại là bên chịu rủi ro.

Nhà giao dịch đồng thời là nhà sáng tạo nội dung “notthreadguy” nhận xét rằng trường hợp của Shirley là một “thí nghiệm cực đại” cho mô hình token nhà sáng tạo, song không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy sự bền vững trong nhu cầu. Theo ông, tất cả giao dịch và biến động giá đều xảy ra trong một vòng lặp giữa các nhà đầu cơ quen thuộc trong thị trường tiền mã hóa mà không có khả năng thu hút người dùng mới.

Giám đốc Coinbase, Brian Armstrong, thừa nhận đã trao đổi với notthreadguy và thừa nhận rằng các nền tảng như Zora và Base cần nghiêm túc nhìn lại hiệu quả của các thử nghiệm hiện tại.

Trong khi đó, các token chủ đề tương tự cũng ghi nhận mô hình “tăng vọt rồi sập nhanh”. Đơn cử, token $LEARING – lấy cảm hứng từ lỗi đánh máy trong video của Shirley – trên nền tảng Solana(SOL), từng đạt vốn hóa hơn 330.000 USD, rồi cũng nhanh chóng mất giá.

Base đang cố gắng xây dựng hệ sinh thái SocialFi thông qua các nền tảng như Friend.tech, Farcaster và Zora, nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc duy trì người dùng lâu dài. Dù một số báo cáo dự đoán thị trường SocialFi có thể tăng trưởng đến 10 tỷ USD (hơn 144.000 tỷ đồng) vào năm 2033, song thực tế cho thấy Friend.tech – nền tảng từng được kỳ vọng – đã chứng kiến lượng người dùng hoạt động giảm từ 80.000 về chưa đến 10.000 chỉ sau vài tháng.

Bình luận: Trường hợp của Shirley token cho thấy rõ ràng một sự thật – “hiệu ứng lan truyền” trên mạng xã hội không đủ để xây dựng một nền kinh tế on-chain bền vững. Nếu chỉ dựa vào sự chú ý ngắn hạn và đầu cơ, mô hình token sáng tạo sẽ không thể tạo ra giá trị lâu dài.

Từ khóa: “token của nhà sáng tạo”, “Shirley token”, “StatNickShirley”

Trong tương lai, nếu các nền tảng muốn thực sự thúc đẩy mô hình “token của nhà sáng tạo”, cần phải thiết kế cấu trúc khuyến khích người dùng giữ token trong dài hạn, phân phối quyền lợi công bằng giữa người sáng tạo và cộng đồng, thay vì chỉ tạo ra chu kỳ đầu cơ ngắn hạn giữa các nhà đầu tư hiện tại. Bài học từ Shirley là lời nhắc cảnh tỉnh cần thiết cho cả nền tảng SocialFi và những nhà sáng tạo nội dung đang tìm đường lên chuỗi.