Hàn Quốc mở rộng thẩm định sàn tiền mã hóa: soi cả cổ đông lớn, hệ thống máy chủ

Kể từ ngày 20 vừa qua, hệ thống thẩm định hồ sơ đăng ký doanh nghiệp tài sản ảo tại Hàn Quốc đã siết chặt hơn, mở rộng phạm vi xem xét sang cổ đông lớn, sức khỏe tài chính, tổ chức nhân sự, hệ thống máy chủ và cơ chế kiểm soát nội bộ. Trước đây việc thẩm định chủ yếu tập trung vào người đại diện và ban điều hành, nay chuyển sang đánh giá toàn diện cơ cấu sở hữu và năng lực vận hành của doanh nghiệp.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) cho biết ngày 11, phiên họp Nội các đã thông qua dự thảo sửa đổi Nghị định thi hành Luật Đặc biệt về Thông tin Tài chính, luật quy định nghĩa vụ chống rửa tiền cho doanh nghiệp tài sản ảo. Luật sửa đổi được công bố ngày 19 tháng 2, còn nội dung siết chế độ đăng ký và thông báo chế tài đối với nhân sự đã nghỉ việc chính thức có hiệu lực từ ngày 20. TokenPost trước đó từng đưa tin dự thảo sửa đổi nghị định, với nội dung siết nghĩa vụ thẩm định đăng ký và chống rửa tiền của doanh nghiệp tài sản ảo, đã được đưa vào chương trình phiên họp Nội các.

Phạm vi thẩm định mở rộng sang cả cổ đông lớn. Cổ đông bầu quá bán thành viên hội đồng quản trị hoặc tổng giám đốc, và trong trường hợp cổ đông lớn nhất là pháp nhân, cổ đông lớn nhất cùng người đại diện của pháp nhân đó cũng thuộc diện thẩm định. Doanh nghiệp phải rà soát không chỉ cổ đông trực tiếp mà cả quan hệ liên quan và cấu trúc sở hữu cấp trên.

Tiêu chí tài chính cũng được cụ thể hóa. Doanh nghiệp tài sản ảo phải duy trì tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu từ 200% trở xuống, đồng thời trong ba năm gần nhất không có tiền sử vi phạm trật tự tín dụng như mất khả năng thanh toán nợ. Doanh nghiệp đang hoạt động được gia hạn một năm để đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ nợ cũng như tổ chức nhân sự, hệ thống máy chủ và kiểm soát nội bộ.

Việc đăng ký doanh nghiệp tài sản ảo gắn liền với hệ thống chống rửa tiền theo Luật Đặc biệt về Thông tin Tài chính. Doanh nghiệp phải đáp ứng các nghĩa vụ cơ bản như xác minh khách hàng, báo cáo giao dịch đáng ngờ và Travel Rule, quy tắc chuyển thông tin người gửi - người nhận. Cơ quan quản lý tài chính xem xét ngay từ khâu đăng ký xem doanh nghiệp có đủ năng lực duy trì các nghĩa vụ này lâu dài hay không. Giới quan sát nhận định đợt sửa đổi này đã mở rộng điều kiện gia nhập thị trường từ yêu cầu hình thức sang kiểm tra năng lực vận hành thực chất.

Sổ tay hướng dẫn đăng ký đưa ra tiêu chuẩn thực tế chi tiết hơn. Nhân sự phụ trách công tác chống rửa tiền phải có tối thiểu 4 người. Người phụ trách tuân thủ pháp luật phải chứng minh chuyên môn qua chứng chỉ đào tạo chuyên sâu, kinh nghiệm công tác chống rửa tiền hoặc chứng chỉ liên quan.

Tiêu chuẩn hệ thống máy chủ cũng được làm rõ. Hệ thống xử lý thông tin định danh riêng hoặc thông tin tín dụng cá nhân phải đặt tại Hàn Quốc. Với dịch vụ đám mây, nếu vùng máy chủ nằm trong lãnh thổ Hàn Quốc thì vẫn được công nhận là hệ thống trong nước.

Cơ chế báo cáo thay đổi chuyển từ hậu kiểm sang tiền kiểm. Trước đây, thay đổi liên quan đến cổ đông lớn và hệ thống tuân thủ pháp luật chỉ cần báo cáo trong 14 ngày sau khi thay đổi, nay phải báo cáo trước 30 ngày. Nếu doanh nghiệp thực hiện nội dung thuộc diện phải báo cáo trước khi cơ quan quản lý chấp thuận, doanh nghiệp có thể bị xử lý hình sự và chế tài hành chính.

Phạm vi áp dụng Travel Rule cũng được mở rộng. Với giao dịch chuyển tài sản giữa các doanh nghiệp tài sản ảo đã đăng ký, ngưỡng áp dụng từ 1 triệu won trở lên đã được xóa bỏ, mở rộng sang toàn bộ giao dịch không phân biệt giá trị. Doanh nghiệp nhận tài sản có quyền yêu cầu bổ sung thông tin hoặc từ chối giao dịch nếu thông tin bị thiếu.

Chính phủ Hàn Quốc dẫn ra một trường hợp bị nghi né tránh quy định: một khách hàng đã rút khoảng 200 triệu won bằng cách chia nhỏ thành 216 lần, mỗi lần dưới 1 triệu won. TokenPost trước đó cũng từng đưa tin về việc phạm vi áp dụng Travel Rule mở rộng sang cả giao dịch chuyển khoản dưới 1 triệu won giữa các doanh nghiệp tài sản ảo trong nước. Việc xóa bỏ ngưỡng 1 triệu won chỉ áp dụng cho giao dịch chuyển tài sản giữa các doanh nghiệp đã đăng ký trong nước với nhau.

Giao dịch với sàn giao dịch nước ngoài và ví cá nhân được phân loại theo mức độ rủi ro. Giao dịch chuyển đến sàn giao dịch nước ngoài rủi ro thấp được cho phép. Với sàn giao dịch nước ngoài khác và ví cá nhân, giao dịch chỉ được phép khi người gửi và người nhận là cùng một người. Giao dịch có rủi ro cao bị cấm hoàn toàn.

Giao dịch từ 10 triệu won trở lên phải đi kèm nghĩa vụ xây dựng và vận hành hệ thống quản lý giao dịch đáng ngờ riêng của doanh nghiệp. Quy định xóa bỏ ngưỡng 1 triệu won và quy định quản lý giao dịch từ 10 triệu won trở lên có đối tượng áp dụng và mục đích khác nhau: quy định đầu mở rộng phạm vi cung cấp thông tin cho giao dịch chuyển tài sản giữa các doanh nghiệp trong nước, còn quy định sau nhằm quản lý rủi ro của giao dịch với sàn nước ngoài và ví cá nhân.

Cục Phân tích Thông tin Tài chính Hàn Quốc (KoFIU) và Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) đã tổ chức buổi thuyết trình hướng dẫn vào ngày 13 tại Dream Plus Gangnam, Seoul. Khoảng 100 người tham dự, gồm đại diện Hiệp hội các sàn giao dịch tài sản số Hàn Quốc (DAXA), Hiệp hội Công nghiệp Fintech Hàn Quốc, nhân viên của 28 doanh nghiệp đã đăng ký và các doanh nghiệp dự kiến đăng ký. KoFIU cho biết sẽ vận hành kênh hỗ trợ hỏi đáp nghiệp vụ thông qua các hiệp hội ngành.

Phát biểu khai mạc, ông Ha Ju-sik (하주식), Trưởng phòng Kế hoạch Vận hành Chế độ của KoFIU, nói rằng thị trường tài sản ảo gần đây đã phát triển thành thị trường có tác động rộng đến đời sống kinh tế người dân và thị trường tài chính nói chung, nên tình hình đã khác so với năm 2021 khi chế độ đăng ký tài sản ảo mới được áp dụng. Ông giải thích cần kiểm tra sức khỏe của doanh nghiệp và cổ đông lớn ngay từ khâu gia nhập thị trường, cách lý giải cho thấy cơ quan quản lý coi thẩm định đầu vào là tuyến phòng thủ đầu tiên thay vì chỉ xử lý hậu kiểm.

Giới trong ngành cũng nêu lo ngại về gánh nặng chuẩn bị. Tờ Edaily đưa tin việc chuyển sang chế độ báo cáo trước áp dụng cho thay đổi cổ đông lớn và hệ thống tuân thủ pháp luật buộc doanh nghiệp phải lồng ghép lịch trình quy định vào kế hoạch tái cơ cấu sở hữu và quyết định nhân sự. Ông Hwang Seok-jin (황석진), giáo sư Trường Sau đại học Bảo mật Thông tin Quốc tế, Đại học Dongguk, nói chế độ đăng ký không nên biến tướng thành chế độ cấp phép trên thực tế. Nhận định này phản ánh lo ngại rằng thủ tục thẩm định ngày càng phức tạp có thể tạo rào cản gia nhập cao hơn mức cần thiết. Với đợt sửa đổi lần này, doanh nghiệp tài sản ảo sẽ phải quản lý đồng thời hồ sơ cổ đông lớn, các chỉ số tài chính, nhân sự chống rửa tiền, vị trí hệ thống máy chủ và hiệu quả vận hành kiểm soát nội bộ.