5 tỷ rupee: Ấn Độ dự kiến phát hành trái phiếu doanh nghiệp token hóa đầu tiên vào tháng 9

Ấn Độ đang chuẩn bị phát hành trái phiếu doanh nghiệp token hóa đầu tiên vào tháng 9, đánh dấu bước thử nghiệm mới cho hạ tầng thị trường tài chính nước này. Trái phiếu sẽ được ghi nhận trên blockchain hoặc sổ cái phân tán, đồng thời thanh toán bằng đồng rupee kỹ thuật số dạng bán buôn (wholesale digital rupee).

Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), công ty tài chính điện lực quốc doanh REC được cho là đơn vị phát hành đầu tiên, với quy mô dưới 5 tỷ rupee (khoảng 57 triệu USD, tương đương gần 789 tỷ won Hàn Quốc). Thông tin về đơn vị phát hành, thời điểm và quy mô đều dựa trên phát biểu của ba nguồn tin giấu tên.

Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI), Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Ấn Độ (SEBI) và REC đều chưa phản hồi yêu cầu xác nhận từ Reuters. Cấu trúc phát hành thực tế cũng như các bên tham gia chỉ được xác định khi có thông báo chính thức.

Kế hoạch lần này thiên về việc thay đổi cách thanh toán, ghi nhận và đối soát của thị trường trái phiếu hiện có, hơn là xây dựng một sàn giao dịch mới. Theo mô tả được đưa ra, nhà đầu tư muốn mua trái phiếu token hóa sẽ cần dùng đồng thời ví rupee kỹ thuật số bán buôn do ngân hàng cung cấp và một ví chứng khoán điện tử mới.

Cơ quan lưu ký được cho là đang phát triển ví điện tử để ghi nhận trạng thái sở hữu trái phiếu trên sổ cái phân tán. Việc đưa quyền lợi trái phiếu và dữ liệu thanh toán vào cùng một sổ cái kỹ thuật số khiến kế hoạch này gắn liền với xu hướng token hóa tài sản thực đang được thảo luận rộng rãi.

SEBI trước đó đã công khai đề cập đến kế hoạch thử nghiệm token hóa trái phiếu doanh nghiệp. Business Standard đưa tin ngày 20 tháng 8 rằng SEBI sẽ phối hợp cùng RBI thử nghiệm công nghệ sổ cái dùng chung nhằm chuyển giao đồng thời chứng khoán và dòng tiền.

Amarjeet Singh (Amarjeet Singh), Ủy viên thường trực SEBI, cho biết việc chi trả lãi coupon tự động và quản lý trái phiếu bằng hợp đồng thông minh cũng nằm trong phạm vi thử nghiệm. Bình luận cho thấy token hóa không chỉ đơn thuần thay đổi hình thức phát hành, mà còn hướng tới rút gọn cả khâu thanh toán lẫn quản lý hậu phát hành.

Chủ tịch SEBI Tuhin Kanta Pandey (Tuhin Kanta Pandey) cũng từng phát biểu tại CareEdge Debt Market Summit ngày 26 tháng 5 rằng chương trình thử nghiệm token hóa trái phiếu doanh nghiệp có thể triển khai trong vòng 6 đến 9 tháng. Ông Pandey nói: "Chương trình thử nghiệm sẽ kiểm chứng liệu token hóa có thể mang lại thanh toán nhanh hơn, khả năng truy vết tốt hơn, quản lý tự động hóa và mức độ minh bạch cao hơn hay không." Đây là cách SEBI diễn giải mục tiêu của thử nghiệm, chứ chưa phải cam kết về kết quả cụ thể.

Phát biểu này trùng thời điểm với thông tin về kế hoạch phát hành tháng 9. Tuy nhiên, những gì SEBI công khai cho đến nay chỉ là định hướng và các hạng mục thử nghiệm, chưa phải thông báo xác nhận đơn vị phát hành hay quy mô cụ thể.

Nền tảng thanh toán cho kế hoạch này được RBI xây dựng trước đó. Trong thông cáo ngày 31 tháng 10 năm 2022, RBI cho biết chương trình thử nghiệm đồng rupee kỹ thuật số dạng bán buôn (e₹-W) sẽ bắt đầu từ ngày 1 tháng 11 năm 2022.

Mục đích ban đầu là thanh toán các giao dịch trái phiếu chính phủ trên thị trường thứ cấp. RBI giải thích rằng thanh toán bằng tiền ngân hàng trung ương có thể giảm nhu cầu về hạ tầng bảo đảm thanh toán hoặc tài sản thế chấp để giảm thiểu rủi ro thanh toán, qua đó hạ chi phí giao dịch.

Nút thắt của thị trường trái phiếu doanh nghiệp Ấn Độ cũng là bối cảnh của kế hoạch này. SEBI cho biết dư nợ trái phiếu doanh nghiệp Ấn Độ đã tăng từ khoảng 17.500 tỷ rupee vào cuối năm tài khóa 2015 lên hơn 60.000 tỷ rupee tính đến cuối tháng 7 năm 2026.

Tuy vậy, trong khoảng 33.000 mã trái phiếu đang lưu hành, chỉ có 400 đến 500 mã được giao dịch thường xuyên. Thị trường repo trái phiếu doanh nghiệp cũng chiếm chưa tới 1% tổng thị trường repo, trong khi khối lượng giao dịch bình quân ngày được ghi nhận ở mức khoảng 6.000 crore rupee.

Không thể khẳng định chắc chắn rằng token hóa sẽ giải quyết dứt điểm vấn đề thanh khoản này. SEBI cũng nói rõ mục tiêu không phải tạo ra một thị trường riêng biệt, mà là kiểm chứng xem thị trường hiện tại có thể vận hành đơn giản và nhanh hơn hay không.

Theo Reuters, ở giai đoạn thử nghiệm, số lượng nhà đầu tư tham gia sẽ bị giới hạn và trái phiếu sẽ chịu thời gian khóa ba tháng đầu. Thị trường thứ cấp cho loại trái phiếu này được cho là sẽ do các sàn giao dịch phát triển, dự kiến hoàn tất trước tháng 12.