Ngân hàng địa phương Mỹ tung tiền gửi token hóa, thách thức stablecoin Tether(USDT) và USD Coin(USDC)

Mỹ: ngân hàng địa phương *tấn công* thị trường *stablecoin* bằng mô hình “tiền gửi token hóa”

Theo CoinDesk đưa tin ngày 18 tháng 3 (giờ địa phương), một nhóm ngân hàng địa phương tại Mỹ vừa tung ra hạ tầng thanh toán mới có thể thách thức thế thống trị hiện tại của *stablecoin* như *Tether(USDT)* và *USD Coin(USDC)*. Dự án mang tên *Cari Network* được xây dựng trên giải pháp ZKsync, cho phép *token hóa tiền gửi ngân hàng* và thanh toán tức thì, nhưng vẫn giữ tiền trong hệ thống ngân hàng truyền thống.

Liên minh đứng sau *Cari Network* gồm 5 ngân hàng khu vực lớn: Huntington Bancshares, First Horizon, M&T Bank, KeyCorp và Old National Bancorp. Các tổ chức này cùng xây dựng mạng lưới thanh toán trên *Prividium* – chuỗi riêng tư của ZKsync do Matter Labs phát triển. Trọng tâm của mô hình là *tiền gửi được token hóa*: nhìn bề ngoài giống *stablecoin*, nhưng về bản chất vẫn là tiền gửi trên bảng cân đối kế toán ngân hàng và tiếp tục được bảo hiểm bởi FDIC.

Về cấu trúc kỹ thuật, đây là điểm khác biệt rõ rệt so với *stablecoin* truyền thống. *Tether(USDT)* hay *USD Coin(USDC)* là *tài sản số* được bảo chứng bởi quỹ dự trữ riêng biệt, còn token trên *Cari Network* chính là quyền yêu cầu đối với tiền gửi ngân hàng. Dòng tiền di chuyển trên blockchain, nhưng vốn không rời khỏi hệ thống ngân hàng. Nhờ ứng dụng bằng chứng không kiến thức (ZK proof), mạng lưới vẫn có thể xử lý thanh toán gần như tức thì, trong khi giảm thiểu tối đa rủi ro về tuân thủ quy định.

"bình luận": Mô hình này về lý thuyết đưa ra một dạng “*stablecoin* trong vỏ bọc tiền gửi”, kết hợp tốc độ và khả năng lập trình của blockchain với lớp bảo hiểm và giám sát vốn chỉ có trong hệ thống ngân hàng.

Mỹ: vì sao ngân hàng chọn thời điểm này để bước vào cuộc chơi *stablecoin*?

Động lực lớn nằm ở áp lực cạnh tranh với ngành tiền mã hóa. Hệ thống ngân hàng truyền thống vẫn bị giới hạn bởi giờ làm việc, thời gian quyết toán chậm và chi phí chuyển khoản cao. Trong khi đó, *stablecoin* đã cho phép thanh toán 24/7, xuyên biên giới, với tốc độ và chi phí vượt trội. Nếu để *USDT* và *USDC* tiếp tục chiếm lĩnh mảng thanh toán, các ngân hàng có nguy cơ bị “hạ cấp” thành nơi lưu trữ vốn thụ động, mất đi vai trò trung tâm trong luồng tiền toàn cầu.

Dòng vốn tổ chức đang củng cố xu hướng này. Gần đây, BlackRock đã rót khoảng 600 triệu đô la Mỹ (khoảng 8.931 tỷ đồng) vào *Bitcoin(BTC)*, cho thấy nhu cầu tiếp cận tài sản số của tổ chức ngày càng rõ rệt. Tuy nhiên, các ngân hàng khu vực không muốn cạnh tranh ở mảng đầu tư giá tài sản mà chọn hướng tập trung vào *hạ tầng thanh toán* – nơi họ vốn có lợi thế tự nhiên.

Yếu tố pháp lý cũng là mảnh ghép quan trọng. Dự luật *stablecoin* tại Mỹ – thường được gọi là “Clarity Act” – nhiều khả năng khó được thông qua trước năm 2026. Điều này tạo ra khoảng trống pháp lý đối với mô hình *stablecoin* do tổ chức phi ngân hàng phát hành. Bằng cách triển khai *tiền gửi token hóa* nằm trọn trong khuôn khổ bảo hiểm tiền gửi và giám sát ngân hàng hiện hữu, liên minh ngân hàng kỳ vọng *giảm rủi ro chính sách* và không cần phải chờ khung luật mới cho *stablecoin*.

"bình luận": Đây là chiến lược “đi đường tắt” hợp lý – tận dụng giấy phép và khuôn khổ giám sát sẵn có để cạnh tranh với *stablecoin*, thay vì chờ cơ quan lập pháp định nghĩa lại luật chơi.

Cuộc chiến giành thị trường thanh toán 8.000 tỷ đô la giữa *stablecoin* và ngân hàng

Theo ước tính, *Cari Network* đang nhắm tới thị trường thanh toán toàn cầu trị giá khoảng 8.000 tỷ đô la Mỹ. Hiện nay, mảng “đô la số” này đang được dẫn dắt bởi *Tether(USDT)* và *USD Coin(USDC)*, vốn đã trở thành chuẩn thanh khoản trên nhiều sàn giao dịch và giao thức DeFi.

Các chuỗi công khai có tốc độ cao như *Solana(SOL)* đã gia tăng đáng kể ảnh hưởng khi trở thành nền tảng ưa thích để chuyển *stablecoin*. Đó là thách thức trực diện cho ngân hàng: không chỉ mất vai trò trung gian thanh toán, mà còn đứng ngoài hệ sinh thái tài chính phi tập trung đang mở rộng.

*Cari Network* được thiết kế để mang lại tốc độ xử lý giao dịch tương đương các mạng công khai nói trên, nhưng bổ sung lớp “an toàn pháp lý” nhờ bám sát chuẩn mực ngân hàng. CEO của Cari, ông Gene Ludwig (Gene Ludwig), nhấn mạnh rằng *ngân hàng phải là bên dẫn dắt giai đoạn tiếp theo của “tiền kỹ thuật số”*. Cuộc đối đầu vì thế đang đi theo hướng “*thanh khoản phi tập trung*” đối đầu với “*niềm tin dựa trên quy định*”.

"bình luận": Nếu *USDT* và *USDC* là “đô la của thị trường”, thì *tiền gửi token hóa* có tham vọng trở thành “đô la của hệ thống ngân hàng trên blockchain”.

Triển vọng của *Cari Network*: cơ hội và rào cản

Mặt tích cực, nếu doanh nghiệp và tổ chức chấp nhận chuyển sang sử dụng *tiền gửi token hóa* để giảm thiểu rủi ro pháp lý, một phần khối lượng giao dịch vốn đang chạy qua *USDT* và *USDC* hoàn toàn có thể dịch chuyển sang *Cari Network*. Đồng thời, việc chọn ZKsync làm hạ tầng có thể giúp công nghệ ZKsync tiến gần hơn tới vai trò “xương sống” cho cơ sở hạ tầng tài chính Mỹ, nhất là trong phân khúc thanh toán doanh nghiệp và liên ngân hàng.

Tuy vậy, hạn chế cũng không nhỏ. Nếu *Cari Network* duy trì mô hình mạng lưới đóng, chỉ cho phép thành viên được cấp phép kết nối, nó sẽ khó tương tác sâu với thanh khoản toàn cầu trên các chuỗi công khai. Điều này có thể khiến sản phẩm thiếu sức hút với người dùng crypto vốn quen với tính *mở*, khả năng kết nối ví, sàn và DeFi một cách không cần xin phép.

Xung đột giữa “mạng thanh toán đóng, tuân thủ chặt” và “hệ sinh thái mở, phi tập trung” có thể trở thành rào cản tâm lý lẫn kỹ thuật, nhất là với người dùng và dự án hoạt động chủ yếu trên các blockchain công khai.

Yếu tố quyết định: tương lai quy định *stablecoin* tại Mỹ

Định hướng quản lý *stablecoin* tại Mỹ sẽ là biến số quyết định. Nếu mô hình phát hành *stablecoin* bởi tổ chức phi ngân hàng tiếp tục được chấp nhận với yêu cầu vốn và báo cáo tương đối “nhẹ”, *USDT* và *USDC* nhiều khả năng vẫn giữ được ưu thế nhờ tính mở và thanh khoản vượt trội. Ngược lại, nếu nhà lập pháp siết chặt, yêu cầu mô hình tương đương ngân hàng hoặc gần với chuẩn ngân hàng, lợi thế sẽ nghiêng đáng kể về phía các giải pháp như *Cari Network*.

Trong kịch bản đó, *tiền gửi token hóa* có thể được coi là “đường chính thống” để phát hành đô la số trên blockchain, trong khi *stablecoin* tư nhân phải chịu thêm chi phí tuân thủ, giảm bớt sức cạnh tranh.

"bình luận": Cuộc đua giữa *stablecoin* và *tiền gửi token hóa* không chỉ là cạnh tranh công nghệ, mà là cuộc chơi chính sách. Nếu luật nghiêng về phía ngân hàng, *Cari Network* và các mô hình tương tự có thể trở thành chuẩn mới của “đô la số” trong tài chính truyền thống. Nếu không, hệ sinh thái *USDT*, *USDC* và các chuỗi công khai như *Solana(SOL)* sẽ tiếp tục dẫn dắt thị trường thanh toán tài sản số.