Hiệp hội Brazil phản đối áp thuế IOF lên stablecoin, cảnh báo rủi ro cho thị trường tiền mã hóa

Các hiệp hội tiền mã hóa và *fintech* lớn tại Brazil vừa lên tiếng phản đối kế hoạch mở rộng thuế giao dịch tài chính IOF lên *stablecoin*, cho rằng biện pháp này có thể kìm hãm *đổi mới fintech*, gây tổn hại đến *thị trường tiền mã hóa* và đi ngược lại khung pháp lý hiện hành.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 14 tháng 3 (giờ địa phương), các hiệp hội cảnh báo việc đánh thuế *stablecoin* như ngoại tệ sẽ tạo rủi ro pháp lý, làm suy yếu sức cạnh tranh của Brazil trong lĩnh vực tài sản số.

Theo nội dung tuyên bố chung được chia sẻ với CoinDesk, 5 hiệp hội gồm AB크립토(ABcripto), AB핀테크스(ABFintechs), 아브라캄(Abracam), AB토큰(ABToken) và 제타(Zetta) đã chính thức bày tỏ quan ngại về đề xuất mở rộng phạm vi thuế IOF(Imposto sobre Operações Financeiras) sang giao dịch *stablecoin*. Các hiệp hội này cho biết đang đại diện cho hơn 850 doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ tài chính, tài sản ảo và hạ tầng thị trường tại Brazil.

Điểm gây tranh cãi nằm ở bản chất của IOF – loại thuế vốn được thiết kế để áp lên một số giao dịch tài chính nhất định, bao gồm hoạt động ngoại hối. Theo lập luận của ngành, nếu áp IOF lên giao dịch *stablecoin*, chính phủ Brazil sẽ tự mâu thuẫn với định nghĩa pháp lý hiện hành, đồng thời tạo cú sốc tiêu cực cho toàn bộ *thị trường tiền mã hóa* đang tăng trưởng mạnh trong nước.

"bình luận" Lập trường này phản ánh lo ngại rộng hơn của ngành công nghiệp: nếu Brazil đi theo hướng đánh thuế nặng *stablecoin*, dòng vốn và các doanh nghiệp tiền mã hóa có thể dịch chuyển sang những thị trường có chính sách cởi mở hơn.

Các hiệp hội cho rằng Hiến pháp Brazil chỉ cho phép áp thuế IOF lên các giao dịch thanh toán ngoại hối có gắn với “*sự chuyển giao tiền pháp định*” trong hoặc ngoài nước. Theo diễn giải của họ, *stablecoin* không đáp ứng được điều kiện này nên không thể bị đánh thuế như ngoại tệ.

Lập luận pháp lý của ngành dựa nhiều vào “Luật tài sản ảo” của Brazil (Luật số 14.478 ban hành năm 2022), trong đó khẳng định tài sản ảo không được coi là tiền pháp định trong nước hay quốc tế. Do đã có ranh giới pháp lý rõ ràng này, các hiệp hội nhấn mạnh rằng việc coi *stablecoin* là “ngoại tệ hoặc công cụ đại diện ngoại tệ” để áp IOF là rất khó đứng vững về mặt pháp lý.

Một điểm nhấn khác trong tuyên bố chung là cảnh báo về quy trình triển khai. Các hiệp hội cho rằng nếu chính phủ cố gắng mở rộng đối tượng chịu thuế IOF thông qua sắc lệnh tổng thống (decreto) hoặc các văn bản dưới luật khác như quy định hành chính, nguy cơ vi phạm hiến pháp sẽ càng lớn.

Họ dẫn lập luận rằng, theo trật tự hiến pháp Brazil, mọi “loại thuế mới” hoặc việc “mở rộng căn cứ tính thuế” đều phải được Quốc hội thông qua bằng quy trình lập pháp đầy đủ, chứ không thể tùy tiện điều chỉnh bằng mệnh lệnh hành pháp.

Tuyên bố chung nêu rõ: các công cụ như sắc lệnh hay quy định hành chính “không thể tự tạo ra hoặc mở rộng nghĩa vụ nộp thuế”, do đó nếu sử dụng những công cụ này để đánh thuế giao dịch *stablecoin* sẽ bị xem là trái luật.

"bình luận" Đây không chỉ là vấn đề tiền mã hóa, mà là tranh luận về ranh giới thẩm quyền giữa hành pháp và lập pháp trong chính sách thuế.

Các hiệp hội cũng yêu cầu phân biệt rõ giữa nhiệm vụ giám sát của Ngân hàng Trung ương Brazil đối với giao dịch tài sản số và việc xây dựng chính sách thuế. Theo họ, việc tăng cường giám sát dòng tiền kỹ thuật số không đồng nghĩa với việc tự động có cơ sở để áp các loại thuế như IOF lên mọi hoạt động liên quan đến *stablecoin*.

Về mặt tác động kinh tế, ngành cảnh báo rủi ro “gậy ông đập lưng ông”. Brazil hiện được ước tính có khoảng 25 triệu người tham gia *hệ sinh thái tiền mã hóa*, trở thành một trong những thị trường trọng điểm trên toàn cầu. Trong bối cảnh đó, họ cho rằng mở rộng IOF sang *stablecoin* có thể trở thành rào cản trực tiếp đối với *đổi mới fintech* và làm suy giảm *năng lực cạnh tranh của ngành tài sản số* tại Brazil.

"bình luận" Nếu chi phí giao dịch tăng mạnh vì thuế, người dùng có thể chuyển sang nền tảng nước ngoài khó kiểm soát hơn, hoặc quay lại sử dụng tiền mặt và kênh phi chính thức.

Sự phản đối cũng gắn với thực tế là *thị trường stablecoin tại Brazil* đang tăng trưởng nhanh chóng. Các đồng *stablecoin* neo theo đô la Mỹ như USDT của Tether và USDC của Circle đã trở thành trung tâm của hoạt động giao dịch. Người dân Brazil hiện sử dụng *stablecoin* để phòng hộ trước biến động của đồng real Brazil(BRL), giảm chi phí chuyển tiền quốc tế và đảm bảo thanh khoản trên các sàn giao dịch.

Một thanh tra thuộc Cơ quan Thuế Liên bang Brazil (RFB) được trích dẫn cho biết, mỗi tháng thị trường tiền mã hóa Brazil ghi nhận khối lượng giao dịch từ 6 đến 8 tỉ USD (khoảng 8.994 đến 11.992 tỉ đồng), trong đó khoảng 90% là dòng tiền gắn với *stablecoin*. Con số này cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng lớn của thị trường nội địa vào các token neo giá.

Không chỉ *stablecoin* neo đô la, các token neo theo đồng real Brazil cũng đang tăng hiện diện. Theo dữ liệu từ nền tảng phân tích on-chain Dune, tổng khối lượng giao dịch của các token neo BRL đạt khoảng 906 triệu USD (gần 13.581 tỉ đồng) trong nửa đầu năm 2025. Điều này phản ánh nỗ lực nội địa hóa hệ sinh thái *stablecoin* và tích hợp sâu hơn với nền kinh tế Brazil.

Các hiệp hội ngành kết luận rằng hiện chưa có nhiều tiền lệ tại các nền kinh tế lớn về việc áp rộng rãi một loại thuế tương tự IOF lên giao dịch *stablecoin*. Nếu Brazil đơn phương mở rộng *thuế giao dịch tài chính* theo hướng này, nước này có nguy cơ làm chậm dòng vốn đầu tư vào *cơ sở hạ tầng tiền mã hóa* và khiến các doanh nghiệp công nghệ tài chính cân nhắc lại kế hoạch mở rộng tại thị trường Brazil.

Trong bối cảnh *thị trường stablecoin* đã trở thành xương sống thanh khoản của hệ sinh thái tài sản số tại Brazil, cuộc tranh luận quanh *thuế IOF* được xem là phép thử quan trọng cho định hướng quản lý của nước này: ưu tiên *đổi mới fintech* và thu hút vốn dài hạn, hay mở rộng nguồn thu ngắn hạn từ *thuế giao dịch tiền mã hóa* nhưng chấp nhận rủi ro mất lợi thế cạnh tranh trong khu vực và trên toàn cầu.