EU chưa thống nhất xếp Houthi vào danh sách khủng bố trước sức ép từ Saudi Arabia

Saudi Arabia đang gây sức ép để Liên minh châu Âu (EU) xếp lực lượng Houthi tại Yemen vào danh sách khủng bố, nhưng EU chưa đưa ra quyết định chung.

Reuters đưa tin ngày 13 (giờ Hàn Quốc), dẫn lời sáu quan chức châu Âu cho biết các nước thành viên lo ngại việc này có thể khiến đàm phán hòa bình tại Yemen trong tương lai thêm khó khăn. Chính phủ Saudi Arabia không trả lời yêu cầu bình luận. Người phát ngôn chính sách đối ngoại EU Anouar El Anouni cho biết EU thường xuyên thảo luận các vấn đề khu vực với Saudi Arabia, nhưng không bình luận về việc có trao đổi cụ thể việc đưa Houthi vào danh sách hay không.

Để đưa Houthi vào danh sách, cần có sự nhất trí của cả 27 nước thành viên EU. Một quan chức cho biết hiện chỉ có một số ít nước ủng hộ. Việc gỡ tên khỏi danh sách cũng cần sự nhất trí, khiến các nước thận trọng vì quyết định sẽ khó đảo ngược.

Crypto Briefing đưa tin EU đang áp lệnh trừng phạt các lãnh đạo Houthi theo khuôn khổ trừng phạt Yemen.

Các quan chức châu Âu lo ngại việc đưa Houthi vào danh sách có thể khép lại những kênh liên lạc vốn đã hạn chế, đồng thời làm suy yếu vai trò của châu Âu trong các cuộc đàm phán hòa bình sau này. Một số quan chức cũng cảnh báo Houthi có thể trả đũa bằng cách nhắm vào tàu châu Âu gần Yemen, hoặc khiến hoạt động của các tổ chức cứu trợ tại những khu vực do lực lượng này kiểm soát trở nên phức tạp hơn.

Joana de Deus Pereira, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nói: “Các nước châu Âu muốn thể hiện sự đoàn kết với Saudi Arabia, nhưng hiệu quả thực tế của việc đưa Houthi vào danh sách có thể hạn chế.” Nhận định này phân biệt ý nghĩa biểu tượng của biện pháp cứng rắn với hiệu quả thực tế của nó.

Trong nghị quyết được thông qua ngày 22 tháng 10, Nghị viện châu Âu kêu gọi Hội đồng EU đưa các nhánh chính trị, quân sự, ban lãnh đạo cùng các cơ quan quân sự và an ninh của Houthi vào danh sách khủng bố. Nghị quyết yêu cầu Hội đồng xem xét việc này, nhưng không đồng nghĩa EU đã ra quyết định đưa Houthi vào danh sách.

Nghị quyết cũng kêu gọi phá vỡ các kênh tài trợ của Houthi và đóng băng tài sản của lực lượng này cùng các bên hỗ trợ. Nghị viện đề nghị Ủy ban châu Âu xem xét đưa các khoản tiền liên quan đến Houthi vào khuôn khổ chống rửa tiền của EU.

Nghị viện kêu gọi tất cả các bên đạt được lệnh ngừng bắn trên toàn quốc, nối lại đàm phán và bảo vệ cơ sở hạ tầng dân sự cùng nhân viên cứu trợ. Nghị quyết cũng đề cập việc mở rộng viện trợ nhân đạo và đạt thỏa thuận bảo đảm an toàn hàng hải tại Biển Đỏ.

Lệnh ngừng bắn giữa Saudi Arabia và Houthi được thiết lập năm 2022 đã đổ vỡ vào tháng 7 năm 2026. Sau khi Houthi cáo buộc Saudi Arabia ném bom sân bay Sana'a, các cuộc tấn công xuyên biên giới giữa hai bên tiếp diễn và có thương vong dân sự, Reuters đưa tin.

Reuters cho biết vào tháng 10, sau khi Houthi phóng tên lửa vào Sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh, Kaja Kallas, đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại, đã bày tỏ sự đoàn kết với Saudi Arabia. Như TokenPost đã đưa tin trước đó, vụ tấn công khiến ba người Saudi Arabia thiệt mạng và 124 chuyến bay bị hủy.

Saudi Arabia đã lãnh đạo một liên minh quân sự hỗ trợ chính phủ Yemen được quốc tế công nhận trong hơn 10 năm. Houthi lật đổ chính phủ này khỏi thủ đô Sana'a năm 2014.

Trong kết luận đưa ra vào giữa tháng 10, Hội đồng châu Âu lên án các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào Saudi Arabia, đặc biệt là những vụ nhắm vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự. Hội đồng cũng kêu gọi tăng viện trợ quốc tế để ngăn tình hình nhân đạo tại Yemen xấu đi.

Ven biển Yemen giáp Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải quan trọng nối châu Âu với châu Á. Các lãnh đạo EU kêu gọi chấm dứt những vụ tấn công tàu dân sự và tăng cường EUNAVFOR ASPIDES, chiến dịch phòng thủ trên biển của EU.

TokenPost từng đưa tin rủi ro tại Biển Đỏ và eo biển Hormuz đã trở thành yếu tố cần cân nhắc về cước vận tải, phí bảo hiểm và lịch giao hàng khi châu Á nhập khẩu dầu. Chưa có bằng chứng được nêu cho thấy riêng yêu cầu Saudi Arabia đưa Houthi vào danh sách đã làm thay đổi chi phí vận chuyển hoặc giá tài sản ảo.

Nghị viện châu Âu đề nghị Ủy ban châu Âu đánh giá tác động của xung đột đối với an ninh năng lượng, giá cả, chuỗi cung ứng, vận tải biển và các cảng ở châu Âu, đồng thời chuẩn bị phương án ứng phó khẩn cấp.