Mỹ thêm công nghệ sinh học vào dự thảo hạn chế đầu tư ra nước ngoài, góp ý đến 7/12

Bộ Tài chính Mỹ đưa công nghệ sinh học vào dự thảo hạn chế một số khoản đầu tư ra nước ngoài liên quan đến các quốc gia đáng quan ngại như Trung Quốc. Phạm vi đề xuất gồm ứng viên thuốc, thiết bị sản xuất sinh học và công cụ giải trình tự gene; dự thảo chưa được thông qua.

Bộ Tài chính Mỹ (U.S. Department of the Treasury) công bố dự thảo ngày 22/10. Thông báo được đăng trên Công báo Liên bang ngày 26/10.

Dự thảo xếp vào phạm vi công nghệ sinh học các mầm bệnh và độc tố thuộc diện kiểm soát xuất khẩu, một số vật liệu chức năng, hợp chất dược phẩm và hệ thống đưa thuốc vào cơ thể, giao diện não-máy tính, thiết bị sản xuất sinh học, cùng công cụ giải trình tự sinh học và tin sinh học.

Hợp chất dược phẩm bao gồm thuốc phân tử nhỏ, vaccine, liệu pháp tế bào và gene, cùng kháng thể đơn dòng. Phạm vi quản lý bao gồm cả ứng viên thuốc lẫn hệ thống đưa thuốc vào cơ thể.

Dự thảo cấm một số giao dịch giữa công dân Mỹ hoặc pháp nhân nước ngoài do họ kiểm soát với người nước ngoài thuộc diện điều chỉnh; một số giao dịch khác phải được báo cáo cho Bộ Tài chính. Các giao dịch có thể thuộc diện áp dụng gồm mua cổ phần, một số khoản nợ có thể chuyển đổi, liên doanh và đầu tư xây dựng cơ sở mới.

Các hợp đồng chuyển giao công nghệ hoặc kiến thức kỹ thuật không nằm trong diện ngoại lệ. Trong phần hỏi đáp về dự thảo, Bộ Tài chính cho biết việc hợp đồng cấp phép riêng lẻ cho một loại thuốc có thuộc diện quản lý hay không còn tùy vào cấu trúc hợp đồng và nội dung chuyển giao.

Đạo luật An ninh Quốc gia về Đầu tư Ra nước ngoài Toàn diện (COINS Act) được ban hành ngày 18/12/2025, trong khuôn khổ Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng cho năm tài khóa 2026. Luật đề cập đến bán dẫn và vi điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử, điện toán hiệu năng cao và siêu máy tính, cùng các hệ thống siêu vượt âm.

Bộ Tài chính đưa công nghệ sinh học vào dự thảo theo thẩm quyền bổ sung các lĩnh vực công nghệ khác. Chương trình nhằm ngăn khoản đầu tư ra nước ngoài của công dân Mỹ góp phần tăng cường năng lực quân sự, tình báo hoặc giám sát của các quốc gia đáng quan ngại.

Bộ Tài chính đã xác định Trung Quốc, Hong Kong và Macau là các khu vực đáng quan ngại. Dự thảo lần này mở rộng phạm vi chương trình an ninh đầu tư ra nước ngoài hiện hành sang lĩnh vực công nghệ sinh học.

Dự thảo cũng nêu khả năng quy định gây rủi ro cho sức khỏe cộng đồng hoặc thiệt hại cho doanh nghiệp Mỹ. Bộ Tài chính đề nghị góp ý về việc có nên thu hẹp định nghĩa hợp chất dược phẩm vào các công nghệ tiên tiến hay không, cũng như cách làm rõ định nghĩa nhiên liệu sinh học và thiết bị.

TokenPost từng đưa tin Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét dự thảo theo hướng cho phép phần lớn giao dịch công nghệ sinh học với Trung Quốc. Bản dự thảo công bố lần này nêu cụ thể hơn phạm vi thuốc và thiết bị, cùng các loại giao dịch bị cấm hoặc phải khai báo.

Roy Blunt, cựu thượng nghị sĩ Mỹ, viết trên Fortune ngày 12 rằng quy định có thể gây tác động ngược đến ngành công nghệ sinh học Mỹ và bệnh nhân. Ông cho rằng việc làm giảm đầu tư, mua lại và hợp tác giữa doanh nghiệp Mỹ với các công ty công nghệ sinh học Trung Quốc có thể làm chậm phát triển thuốc mới và giảm cơ hội tham gia thử nghiệm lâm sàng của bệnh nhân. Tiêu đề bài viết của ông lập luận rằng quy định có thể “đe dọa tính mạng người Mỹ”.

Trong phần giới thiệu tác giả, Fortune cho biết Blunt đứng đầu nhóm tư vấn HB Strategies, đơn vị tư vấn cho các khách hàng có thể chịu ảnh hưởng từ quy định, trong đó có khách hàng thuộc ngành dược phẩm và công nghệ sinh học. Đây là thông tin về lợi ích liên quan cần được cân nhắc khi đánh giá bài viết của ông.

John Moolenaar, Chủ tịch Ủy ban Đặc biệt của Hạ viện Mỹ về Trung Quốc, hoan nghênh dự thảo và cho rằng đây là biện pháp bảo vệ hoạt động nghiên cứu, phát triển và sản xuất dược phẩm tại Mỹ. Trong tuyên bố của ủy ban, ông ủng hộ dự thảo từ góc độ an ninh và chuỗi cung ứng.

Ngày 23/10, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning phản đối việc mở rộng khái niệm an ninh quốc gia để hạn chế đầu tư và thương mại của một quốc gia cụ thể, cho rằng cách làm này không có lợi cho bên nào. Trung Quốc cho biết sẽ theo dõi diễn biến và thực hiện các biện pháp cần thiết.

Hiệp hội Công nghệ Sinh học Massachusetts (MassBio) cho biết sẽ xem xét dự thảo và chuẩn bị ý kiến cân bằng giữa an ninh quốc gia với năng lực cạnh tranh của ngành công nghệ sinh học Mỹ. RA Capital đã công bố bản dự thảo ý kiến phản đối và dự kiến gửi lên Bộ Tài chính vào hạn chót lấy ý kiến ngày 7/12.