Vàng token hóa: FCA Anh hoàn tất lấy ý kiến về quyền sở hữu và tài sản bảo đảm

Cơ quan Quản lý Tài chính Anh (Financial Conduct Authority, FCA) đã kết thúc đợt lấy ý kiến về quyền sở hữu vàng vật chất được token hóa và các điều kiện sử dụng loại tài sản này làm tài sản bảo đảm trên thị trường bán buôn.

Trong tài liệu lấy ý kiến về vàng token hóa công bố tháng 9/2026, FCA đề nghị ngành tài chính góp ý về cách giao dịch, chuyển nhượng, dùng làm tài sản bảo đảm và lưu ký vàng. Hạn nhận phản hồi là ngày 23/10/2026; các ý kiến sẽ được xem xét khi cơ quan này xây dựng định hướng chính sách trong thời gian tới.

FCA soạn tài liệu riêng sau khi nhận được ý kiến về vàng trong đợt lấy ý kiến hồi tháng 5, do cơ quan này phối hợp với Ngân hàng Anh (Bank of England) thực hiện về token hóa thị trường tài chính bán buôn. TokenPost trước đó cũng đưa tin về việc FCA xem xét khả năng dùng vàng token hóa làm tài sản bảo đảm trên thị trường bán buôn.

Tài liệu tập trung vào các token trao quyền sở hữu vàng vật chất, với thông tin về tài sản bảo chứng, quyền của người nắm giữ và quy trình quy đổi được công khai, minh bạch. Vì vậy, tài liệu không đề xuất áp dụng cùng một tiêu chuẩn cho mọi sản phẩm kỹ thuật số chỉ vì sản phẩm đó đại diện cho vàng.

London là thị trường vàng giao ngay phi tập trung lớn nhất thế giới. FCA cho biết thị trường hiện nay dựa vào hệ thống kho lưu ký đáng tin cậy và các thông lệ giao dịch lâu năm, đồng thời cho rằng hoạt động token hóa cần kết nối với hạ tầng này.

Hiệp hội Thị trường Vàng London (London Bullion Market Association, LBMA) cho biết trong cẩm nang thị trường rằng hơn 90% kim loại quý được giao dịch trên thị trường bán buôn phi tập trung được thanh toán qua tài khoản chưa phân bổ. Với loại tài khoản này, số dư ghi nhận một lượng kim loại nhất định mà không chỉ rõ thỏi vàng cụ thể.

Người nắm giữ tài khoản chưa phân bổ có quyền yêu cầu tổ chức vận hành tài khoản giao vàng theo hợp đồng, thay vì sở hữu một thỏi vàng cụ thể. Cách này thuận tiện vì giao dịch có thể được xử lý bằng việc điều chỉnh số dư, nhưng người nắm giữ cũng chịu rủi ro tín dụng từ tổ chức vận hành.

Tài khoản phân bổ ghi lại số sê-ri, trọng lượng và độ tinh khiết của thỏi vàng, qua đó xác định tài sản vật chất cụ thể thuộc về chủ tài khoản. Quyền sở hữu được xác định rõ hơn, nhưng quy trình phức tạp hơn vì cần chỉ định và chuyển giao thỏi vàng, thay vì chỉ điều chỉnh số dư giữa các tài khoản.

FCA nêu khả năng vàng token hóa có thể kết hợp độ tin cậy trong lưu ký vàng vật chất với hiệu quả chuyển nhượng trên môi trường số. Tuy nhiên, việc phát hành token tự nó không bảo đảm quyền sở hữu vàng vật chất; quyền thực tế còn tùy thuộc vào cấu trúc của từng sản phẩm.

FCA xem việc dùng vàng token hóa làm tài sản bảo đảm trong giao dịch cho vay chứng khoán, giao dịch repo và giao dịch phái sinh là những trường hợp sử dụng tiềm năng. Theo tài liệu, nếu quyền pháp lý và cơ chế quản lý rủi ro được thiết lập đầy đủ, lượng vàng nắm giữ có thể được chuyển thành tài sản bảo đảm nhanh hơn.

Cơ quan này nêu một số vấn đề cần xem xét, trong đó có việc bên nhận tài sản bảo đảm có thể thực thi quyền của mình trong thủ tục phá sản của đơn vị phát hành hoặc tổ chức lưu ký hay không, và thời điểm thanh toán được xác nhận khi token được chuyển giao. Việc đồng bộ dữ liệu trên sổ cái phân tán với hồ sơ tại kho lưu ký và đơn vị giám sát cũng là một thách thức.

Đó cũng là lý do cần có tiêu chuẩn chung về phát hành, quy đổi token, lưu ký riêng biệt vàng vật chất, kiểm toán và an ninh. Nếu thiếu tiêu chuẩn, quyền sở hữu và cách quản lý có thể khác nhau giữa các token, khiến các tổ chức khó chấp nhận chúng.

FCA cũng đặt câu hỏi liệu các đơn vị phát hành và nền tảng giao dịch có thể chấp nhận cùng một token hay không. Cơ quan này cho biết nếu chưa có tiêu chuẩn chung về công nghệ và sản phẩm, token có thể bị phân mảnh giữa các nền tảng, qua đó hạn chế phạm vi sử dụng làm tài sản bảo đảm.

Phân loại theo quy định cũng có thể khác nhau tùy cấu trúc sản phẩm. Tài liệu của FCA nêu rằng sản phẩm thể hiện quyền sở hữu trực tiếp đối với một thỏi vàng được phân bổ cụ thể có thể được xem xét khác với sản phẩm gộp phần sở hữu của nhiều khách hàng để cùng quản lý vàng, theo tiêu chí dành cho cơ chế đầu tư tập thể (CIS) hoặc quỹ đầu tư thay thế (AIF).

HSBC cho biết trong thông cáo năm 2023 rằng họ giao dịch với khách hàng tổ chức bằng token thể hiện quyền sở hữu vàng vật chất lưu trữ tại các kho ở London. Giao dịch được thực hiện qua nền tảng dành riêng cho một nhà giao dịch HSBC Evolve hoặc qua API. Trường hợp này cho thấy một ngân hàng áp dụng token hóa vàng vật chất, nhưng không cho biết liệu token có được chấp nhận trên các nền tảng liên ngân hàng hay không.

FCA cho biết có thể xem xét hướng dẫn về quy định hiện hành, phân loại riêng đối với token vàng, sửa đổi quy định hoặc xây dựng một khuôn khổ quản lý chuyên biệt dựa trên các phản hồi nhận được. Những phương án trong tài liệu chưa phải chính sách đã được quyết định; cơ quan này sẽ xem xét ý kiến trước khi xác định định hướng tiếp theo.